Co musisz wiedzieć
-
Unia Europejska oraz Mercosur podpiszą w sobotę w Asunción porozumienie handlowe tworzące strefę wolnego handlu obejmującą ponad 700 mln konsumentów.
-
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wskazuje, że umowa ma wzmocnić pozycję europejskiego przemysłu wobec rosnącej konkurencji Chin.
-
Porozumieniu sprzeciwiają się m.in. Polska, Francja i Irlandia; europejscy rolnicy obawiają się napływu tańszej żywności z Ameryki Południowej i wskazują na nierówne standardy produkcji.
-
KE zapewnia, że rynek rolny UE będzie chroniony dzięki niskim kontyngentom i klauzulom ochronnym, jednak Parlament Europejski rozważa skierowanie umowy do Trybunału Sprawiedliwości UE, co może opóźnić jej ratyfikację.
-
Zdaniem prawnika klauzule ochronne nie mogą być wprowadzone w życie, gdyż nie ma ich w umowie.
"Wczoraj z fanfarami podpisano w Paragwaju umowę UE-Mercosur. Aby nie było mniejszości blokującej w Radzie UE, do umowy dodano tzw. klauzule ochronne. Mają one uprawniać Brukselę do wprowadzenie ceł, jeśli import tzw. wrażliwych produktów (m.in. wołowina, drób, cukier, nabiał) z państw Mercosur wzrośnie o 5% albo ceny na te produkty na rynku UE spadną o taki sam współczynnik"
- napisał prof. Ireneusz. C. Kamiński.
Klauzul ochronnych nie ma w umowie
"Kluczowe jest to 'mają uprawniać'. Wyjaśniam. Klauzule ochronne nie znajdują się w umowie, lecz w unijnym rozporządzeniu. To tak, jak gdybyśmy wynajmowali mieszkanie, przygotowali z drugą stroną umowę, a potem usłyszeli, że nasz partner jednostronnie dodaje do umowy 'własne klauzule', dotyczące np. wysokości czynszu. Możemy powiedzieć: wiąże nas tylko to, co w umowie. Tak właśnie zachował się Mercosur. Powiedział, głosem ministra Paragwaju, kraju sprawującego obecnie prezydencję w Mercosur, że klauzule go nie wiążą. To tylko jednostronne oświadczenie UE; liczy się umowa"
- wyjaśnił.
"Mocne karty są po stronie Mercosur"
"Co jednak się stanie, gdy UE wprowadzi cła ochronne? Mercosur powtórzy: to nie jest umowa, a tylko wasze dopiski. I podejmie uprawnione prawnie kroki. Może przyjąć jednostronnie własne 'przepisy ochronne', a potem nałożyć cła; może skierować sprawę do panelu arbitrażowego Światowej Organizacji Handlu. Mocne prawniczo karty są po stronie Mercosuru"
- skonstatował.
Umowa UE-Mercosur
Unia Europejska i blok państw Ameryki Południowej Mercosur zawarły w sobotę porozumienie handlowe. Utworzy ono strefę wolnego handlu, która obejmie ponad 700 mln konsumentów.
Największe emocje budzi część umowy dotycząca rolnictwa. Finalizowaniu prac nad porozumieniem handlowym towarzyszyły protesty rolników w całej Europie, w tym polskich farmerów. Obawiają się oni zalania unijnego rynku tańszą żywnością z Mercosuru, zwłaszcza mięsem. Europejscy rolnicy uważają za niesprawiedliwe m.in. to, że z jednej strony UE nakłada na własnych producentów wyśrubowane standardy, z drugiej - otwiera się na import z krajów, które nie muszą przestrzegać takich obostrzeń.
Wątpliwości nie rozwiała wzmocniona klauzula ochronna do umowy, którą zaproponowała Komisja Europejska. Mechanizm mający - zgodnie z oficjalną retoryką KE - chronić rynek przed zaburzeniami wywołanymi wolnym handlem jest częścią wszystkich porozumień handlowych zawieranych przez UE. W przypadku umowy z Mercosurem Wspólnota przyjęła jego wzmocnioną wersję.
KE przekonywała, że klauzula ochronna może prowadzić do wyłączenia korzyści celnych dla producentów produktów wrażliwych takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier i etanol z bloku Mercosur w przypadku nagłego wzrostu importu tych towarów lub spadku ich cen na unijnym rynku. W toku prac legislacyjnych znacząco wzmocniono klauzulę - w miejsce 10-proc. progu dotyczącego spadku cen zaproponowanego przez KE przyjęte zostało 5 proc. Ma to w założeniach KE pozwolić to na dużo szybszą reakcję w przypadku ewentualnych zaburzeń na rynku.
