Co musisz wiedzieć
- W grudniu Rada Europejska zgodziła się zapewnić 90 miliardów euro zdecydowanego wsparcia na potrzeby budżetowe i wojskowe Ukrainy w ciągu najbliższych dwóch lat.
- KE nie rezygnuje z przejęcia zamrożonych rosyjskich aktywów.
- UE jako całość oraz poszczególne państwa członkowskie nie kontrolują, na co Ukraińcy przeznaczają przekazywane im fundusze.
Pakiet legislacyjny
Pakiet legislacyjny składa się z:
- Nowej propozycji utworzenia pożyczki pomocowej dla Ukrainy (oparta na art. 212 TFUE) na kwotę 90 miliardów euro.
- Nowej propozycji zmiany Instrumentu dla Ukrainy (oparta na art. 212 TFUE), jako jeden ze sposobów realizacji pomocy budżetowej dla Ukrainy.
- Nowego wniosku dotyczącego zmiany rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych (oparty na art. 312 TFUE); umożliwienie pokrycia pożyczki dla Ukrainy z budżetu UE "zapas środków".
W grudniu Rada Europejska zgodziła się zapewnić 90 miliardów euro zdecydowanego wsparcia na potrzeby budżetowe i wojskowe Ukrainy w ciągu najbliższych dwóch lat.
Umowa ta potwierdza niezachwiane zaangażowanie Unii Europejskiej we wspieranie Ukrainy
- czytamy w komunikacie.
Pożyczka Wsparcia Ukrainy
To zobowiązanie finansowe przybierze formę pożyczki o ograniczonym regresie 90 miliardów euro dla Ukrainy na lata 2026 i 2027, znanej jako Pożyczka Wsparcia Ukrainy. Proponowane wsparcie składałoby się z dwóch komponentów, z czego około dwie trzecie, wynoszące 60 miliardów euro, zostałoby przeznaczone na pomoc wojskową, a pozostała jedna trzecia, odpowiadająca 30 miliardom euro, zostałaby przeznaczona na ogólne wsparcie budżetowe.
Wsparcie pomoże Ukrainie wzmocnić jej zdolności obronne i zapewnić dalsze funkcjonowanie państwa i podstawowych usług publicznych, przyczyniając się jednocześnie do odporności Ukrainy i jej ściślejszej integracji z europejską bazą przemysłu obronnego
- wyjaśnia KE.
UE chce wykorzystać rosyjskie aktywa
Unia zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów unieruchomionych w Unii do spłaty pożyczki, w pełnej zgodności z prawem UE i prawem międzynarodowym. Pożyczka naprawcza, zaproponowana 3 grudnia 2025 r., pozostaje na stole
- czytamy w specjalnie wydanym komunikacie.
Porozumienie zostało zawarte w ramach wzmocnionej współpracy, mechanizmu umożliwiającego państwom członkowskim UE współpracę w określonych obszarach, gdy stało się jasne, że UE jako całość nie jest w stanie osiągnąć celów takiej współpracy w rozsądnym terminie.
Wcześniej Unia Europejska osiągnęła porozumienie w sprawie bezterminowego zamrożenia rosyjskich aktywów państwowych, ale nie ich zajęcia, co umożliwia dalsze kroki w kierunku wykorzystania ich na wsparcie Ukrainy, choć Węgry i Słowacja są przeciwne i obawiają się konsekwencji.
Skąd pieniądze dla Ukrainy?
Wsparcie dla Ukrainy będzie finansowane poprzez wspólne pożyczki UE z rynków kapitałowych, zgodnie z pierwotną propozycją Komisji wśród dostępnych opcji finansowania. Pożyczka dla Ukrainy będzie gwarantowana przez "zapas" budżetu UE, tak jak ma to miejsce w przypadku innych programów pomocy finansowej dla Ukrainy realizowanych od 2023 r., takich jak Macro-Financial Assistance+, Ukraine Facility i pożyczka Macro-Financial Assistance w ramach inicjatywy pożyczek ERA (Extraordinary Revenue Acceleration) kierowanej przez grupę G7.
Opierając się na decyzji Rady Europejskiej, Komisja Europejska niezwłocznie przyjęła wniosek dotyczący decyzji Rady upoważniającej do wzmocnionej współpracy w celu ustanowienia pożyczki dla Ukrainy. Dzisiejsze propozycje jeszcze bardziej wdrożyły uzgodnione wsparcie finansowe, pomagając Ukrainie utrzymać podstawowe funkcje państwowe oraz wzmocnić jej odporność i zdolności obronne.
Następne kroki
Wnioski ustawodawcze zostały przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w celu rozpoczęcia procesu legislacyjnego w celu ich rozpatrzenia i przyjęcia. Aby Komisja Europejska mogła rozpocząć udzielanie wsparcia finansowego Ukrainie w drugim kwartale 2026 r., zgodnie z porozumieniem osiągniętym na posiedzeniu Rady Europejskiej w grudniu ubiegłego roku, konieczne jest szybkie przyjęcie tych aktów.
Po osiągnięciu tego celu Komisja będzie kontynuować przyjmowanie odpowiednich decyzji wykonawczych i ściśle współpracować z władzami ukraińskimi w celu wprowadzenia niezbędnych ustaleń, aby KE mogła dokonać pierwszej wypłaty pożyczki.
Podobnie jak w przypadku innych mechanizmów wsparcia finansowego UE dla Ukrainy pakiet ten będzie oparty na silnych mechanizmach warunkowości. Obejmuje to środki mające na celu wzmocnienie praworządności i walkę z korupcją przewidziane w Planie dla Ukrainy.
Wsparcie dla Ukrainy
Od początku rosyjskiej wojny agresywnej przeciwko Ukrainie UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie i Ukraińcom ogólnego wsparcia w wysokości 193,3 miliarda euro, w tym 3,7 miliarda euro z dochodów z unieruchomionych rosyjskich aktywów - więcej niż ktokolwiek inny.
Jak wynika z ocen Międzynarodowego Funduszu Walutowego, przedstawiony dziś pakiet wsparcia pokrywa dwie trzecie ogólnych potrzeb finansowych Ukrainy na najbliższe dwa lata. W związku z tym nadal niezbędne jest stałe i skoordynowane wsparcie ze strony partnerów międzynarodowych, w tym terminowa realizacja zobowiązań podjętych przez grupę G7 na rok 2026 i kolejne lata, zwłaszcza w ramach inicjatywy pożyczek ERA kierowanej przez grupę G7.
