Rekordowy poziom wydatków na zbrojenia na świecie. Raport SIPRI

Jak podkreśliło SIPRI, zbrojenie i zwiększony brak bezpieczeństwa napędzają powszechny wzrost wydatków na zbrojenia.

Wzrost wydatków

Globalne wydatki wojskowe wzrosły do 2887 miliardów dolarów w 2025 r., co stanowi jedenasty rok z rzędu wzrostu, w wyniku czego globalne obciążenie militarne – wydatki wojskowe jako udział w produkcie krajowym brutto (PKB) – wzrosło do 2,5 procent, co stanowi najwyższy poziom od 2009 r. Roczny wzrost wydatków wyniósł 2,9 proc. i był znacznie mniejszy od wzrostu z 2024 r., który wyniósł 9,7 proc. Jednakże spowolnienie to w dużej mierze wynika ze spadku wydatków wojskowych USA. Poza USA całkowite wydatki wzrosły w 2025 roku o 9,2 proc.

– stwierdziło SIPRI.

Wydatki USA maleją

Globalne wydatki wojskowe ponownie wzrosły w 2025 r., gdy państwa odpowiedziały na kolejny rok wojen, niepewności i wstrząsów geopolitycznych akcjami zbrojeniowymi na dużą skalę

– powiedział Xiao Liang, badacz w programie wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI.

Biorąc pod uwagę zakres obecnych kryzysów, a także długoterminowe cele wielu państw w zakresie wydatków wojskowych, wzrost ten prawdopodobnie utrzyma się do 2026 r. i później

– dodał.

Wydatki Stanów Zjednoczonych na cele wojskowe wyniosły 954 miliardy dolarów i były w 2025 r. o 7,5 proc. niższe niż w 2024 r. Spadek wynikał przede wszystkim z faktu, że w ciągu roku nie zatwierdzono żadnej nowej finansowej pomocy wojskowej dla Ukrainy. Stanowiło to ostry kontrast w porównaniu z poprzednimi trzema latami, kiedy zatwierdzono łącznie $127 miliardów.

Stany Zjednoczone zwiększyły jednak inwestycje zarówno w nuklearny, jak i konwencjonalny potencjał wojskowy, aby utrzymać dominację na półkuli zachodniej i odstraszyć Chiny w Indo-Pacyfiku, co jest kluczowymi celami nowej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego.

Spadek wydatków wojskowych USA w 2025 r. będzie prawdopodobnie krótkotrwały

– powiedziała Nan Tian, dyrektor programowy programu wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI.

Wydatki zatwierdzone przez Kongres USA na rok 2026 wzrosły do ponad 1 biliona dolarów, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z rokiem 2025, a jeśli najnowsza propozycja budżetu prezydenta Trumpa zostanie zaakceptowana, mogą wzrosnąć do 1,5 biliona dolarów w roku 2027

– przewidywała.

Wzrost wydatków w Europie

Głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu wydatków wojskowych w 2025 r. był 14-procentowy wzrost wydatków w Europie do 864 miliardów dolarów. Wydatki Rosji i Ukrainy nadal rosły w czwartym roku wojny na Ukrainie, podczas gdy trwające wysiłki zbrojeniowe europejskich członków NATO doprowadziły do najostrzejszego rocznego wzrostu wydatków w Europie Środkowo-Zachodniej od zakończenia zimnej wojny

– stwierdziło SIPRI.

Wydatki Rosji na cele wojskowe wzrosły w 2025 r. o 5,9 proc. do 190 mld dolarów, co oznacza, że obciążenie militarne Rosji wyniesie 7,5 proc. PKB. Ukraina, siódmy co do wielkości wydatek w 2025 r., zwiększyła swoje wydatki o 20 proc. do 84,1 mld dolarów, co stanowi 40 proc. PKB.

W 2025 r. wydatki wojskowe jako udział w wydatkach rządowych osiągnęły najwyższy poziom, jaki kiedykolwiek odnotowano zarówno w Rosji, jak i na Ukrainie

– powiedział Lorenzo Scarazzato, badacz Programu Wydatków Wojskowych i Produkcji Broni SIPRI.

Ich wydatki prawdopodobnie będą nadal rosły w 2026 r., jeśli wojna będzie kontynuowana, przy rosnących dochodach ze sprzedaży rosyjskiej ropy i spodziewanej przez Ukrainę dużej pożyczki Unii Europejskiej

– dodał.

Czytaj również

Jarosław Kaczyński: Kolejny raz Tusk dał się podpuścić i wykonał dyspozycje z Berlina

Zamach na Donalda Trumpa. Ameryka pęknięta

Atak w Waszyngtonie. Jest komunikat z Kancelarii Prezydenta

Nowe informacje ws. strzelaniny w USA. Sprawca wskazał cel działania

Strzały w Waszyngtonie. Trump ewakuowany z kolacji

Falklandy: doniesienia o możliwych manewrach USA i Argentyny. Wielka Brytania reaguje

Wydatki poszczególnych krajów

Według metodologii SIPRI 29 europejskich państw członkowskich NATO wydało w 2025 r. łącznie 559 mld dolarów, a 22 z nich miało wydatki na cele wojskowe wynoszące co najmniej 2,0 proc. PKB. Niemcy wydały najwięcej pieniędzy na wojsko w tej grupie, a ich wydatki wzrosły o 24 procent w ujęciu rok do roku, do 114 miliardów dolarów. Obciążenie militarne Niemiec przekroczyło próg 2,0 proc. po raz pierwszy od 1990 r., osiągając 2,3 proc. PKB w 2025 r. Wydatki Hiszpanii na cele wojskowe wzrosły o 50 procent, do 40,2 miliardów dolarów, co oznacza, że po raz pierwszy od 1994 roku jej obciążenie militarne przekroczyło 2,0 procent PKB.

W 2025 r. wydatki wojskowe europejskich członków NATO rosły szybciej niż kiedykolwiek od 1953 r., co odzwierciedla ciągłe dążenie do europejskiej samodzielności przy rosnącej presji ze strony Stanów Zjednoczonych, aby wzmocnić podział obciążeń w ramach sojuszu

– powiedziała Jade Guiberteau Ricard, badaczka w programie wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI.

W miarę jak państwa dążą do osiągnięcia nowych celów wydatków NATO uzgodnionych w 2025 r., istnieje ryzyko, że granice między wydatkami wojskowymi i innymi wydatkami „związanymi z obronnością i bezpieczeństwem” zacierają się, co zmniejszy przejrzystość i jeszcze bardziej skomplikuje ocenę zdolności wojskowych

– oceniła.

Wydatki na Bliskim Wschodzie

Szacuje się, że wydatki wojskowe na Bliskim Wschodzie w 2025 r. wyniosły 218 mld dolarów, co stanowi wzrost o zaledwie 0,1 proc. w porównaniu z rokiem 2024. Oprócz Izraela większość pozostałych głównych podmiotów wydających pieniądze w regionie, dla którego dostępne są dane, zwiększyła swoje wydatki.

Wydatki wojskowe Izraela zmniejszyły się o 4,9 procent do 48,3 miliardów dolarów, co odzwierciedla zmniejszenie intensywności wojny w Strefie Gazy w 2025 r. po zawarciu porozumienia o zawieszeniu broni z Hamasem w styczniu 2025 r. Niemniej jednak wydatki Izraela pozostały o 97 procent wyższe niż w 2022 roku. Wydatki wojskowe Turcji wzrosły w 2025 r. o 7,2 proc. do 30 mld dolarów, częściowo dzięki trwającym operacjom wojskowym w Iraku, Somalii i Syrii.

Wydatki Iranu spadły drugi rok z rzędu, spadając o 5,6 proc. do 7,4 mld dolarów w 2025 r. Spadek realny wynikał z wysokiej rocznej inflacji wynoszącej 42 proc., a wydatki wzrosły nominalnie.

Pomimo niedawnych konfliktów wydatki wojskowe Iranu realnie spadły z powodu trudności gospodarczych

– powiedziała Zubaida Karim, badaczka w Programie Wydatków Wojskowych i Produkcji Broni SIPRI.

Jednak oficjalne dane niemal na pewno zaniżają rzeczywisty poziom wydatków Iranu – Iran wykorzystuje również pozabudżetowe dochody z ropy naftowej do finansowania swojej armii, w tym produkcji rakiet i dronów

– dodała.

Azja i Oceania

Jak poinformowało SIPRI, wydatki wojskowe w Azji i Oceanii wyniosły w 2025 r. łącznie 681 mld dolarów, co stanowi wzrost o 8,1 proc. w porównaniu z rokiem 2024 – największy roczny wzrost od 2009 r. Chiny, drugi co do wielkości kraj na świecie wydający pieniądze na cele wojskowe, zwiększyły swoje wydatki o 7,4 procent, do 336 miliardów dolarów. Był to 31. z rzędu wzrost rok do roku, w miarę jak Chiny kontynuowały modernizację armii. Nie wydaje się, aby wznowiona kampania przeciwko korupcji w zamówieniach wojskowych ograniczyła wydatki.

Wydatki wojskowe Japonii wzrosły o 9,7 proc. i w 2025 r. osiągnęły kwotę 62,2 mld dolarów, co stanowi 1,4 proc. PKB —najwyższy udział od 1958 r. Wydatki wojskowe Tajwanu wzrosły o 14 procent do 18,2 miliarda dolarów (2,1 procent PKB), co stanowi największy roczny wzrost od co najmniej 1988 roku, w związku z intensyfikacją ćwiczeń wojskowych Armii Ludowo-Wyzwoleńczej wokół wyspy.

Sojusznicy USA w Azji i Oceanii, tacy jak Australia, Japonia i Filipiny, wydają więcej na swoje siły zbrojne, nie tylko z powodu długotrwałych napięć regionalnych, ale również z powodu rosnącej niepewności co do wsparcia ze strony USA

– powiedział Diego Lopes da Silva, starszy badacz w programie wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI.

Podobnie jak w Europie, sojusznicy USA w Azji i Oceanii również znajdują się pod presją administracji Trumpa, aby wydali więcej na swoje siły zbrojne

– dodał.

Inne państwa

• W latach 2024–2025 wydatki Wielkiej Brytanii na cele wojskowe spadły o 2,0 proc. do 89,0 mld dolarów. Wydatki wojskowe Francji wzrosły w tym samym okresie o 1,5 procent, do 68 miliardów dolarów.
• Indie, piąty kraj na świecie pod względem wydatków na wojsko w 2025 r., zwiększyły wydatki na wojsko o 8,9 proc. do 92,1 mld dolarów. Wydatki Pakistanu na armię wzrosły o 11 procent, do 11,9 miliardów dolarów.
• Wydatki Arabii Saudyjskiej na cele wojskowe wzrosły o 1,4 procent i osiągnęły kwotę 83,2 miliardów dolarów, stając się ósmym co do wielkości krajem wydającym pieniądze na cele wojskowe na świecie.
• Całkowite wydatki wojskowe w Afryce wzrosły o 8,5 procent w 2025 roku, osiągając $58,2 miliarda. Wydatki wojskowe Nigerii wzrosły o 55 procent, do 2,1 miliarda dolarów w 2025 r., gdyż powstania i przemoc ze strony ekstremistów przyczyniły się do pogłębienia niepewności.
• Wydatki wojskowe Gujany wzrosły o 16 procent do 248 milionów dolarów w 2025 r., co było spowodowane eskalacją napięć z Wenezuelą w regionie Essequibo. Wydatki Wenezueli na wojsko pozostają nieznane ze względu na brak publicznie dostępnych danych.

SIPRI

SIPRI monitoruje rozwój wydatków wojskowych na całym świecie i utrzymuje najbardziej kompleksowe, spójne i obszerne publicznie dostępne źródło danych na temat wydatków wojskowych.

Wszystkie zmiany procentowe wyrażone są w wartościach realnych (ceny stałe z 2024 r.). Wydatki wojskowe odnoszą się do wszystkich wydatków rządowych na bieżące siły i działania wojskowe, w tym wynagrodzeń i świadczeń, wydatków operacyjnych, zakupów broni i sprzętu, budownictwa wojskowego, badań i rozwoju oraz administracji centralnej, dowodzenia i wsparcia. Dlatego SIPRI odradza używanie terminów takich jak „wydatki na broń” w odniesieniu do wydatków wojskowych, ponieważ wydatki na uzbrojenie stanowią zwykle jedynie mniejszość całości.

Metodologia SIPRI do obliczania wydatków wojskowych różni się od tej stosowanej przez NATO. W rezultacie dane SIPRI dotyczące wydatków wojskowych i obciążeń wojskowych w państwach członkowskich NATO mogą nie do końca odpowiadać danym publikowanym przez NATO lub inne źródła, które obejmują pewne kategorie wydatków, które nie zawsze są uwzględniane przez SIPRI.