Chcą zdelegalizować prozachodnie partie opozycyjne. Gruzja coraz bliżej Moskwy

Micheil Saakaszwili i wielu innych polityków za kratkami, faktyczne wsparcie dla Kremla w wojnie z Ukrainą, likwidacja resztek wolności słowa i demokratycznych mechanizmów. Ale i tego było za mało. Oto Sąd Konstytucyjny rozpatruje wniosek rządzącego ugrupowania o delegalizację pięciu partii prozachodniej opozycji. Jeśli to się uda, Gruzja stanie się „kaukaską Rosją”: formalna wielopartyjność, faktycznie rządy jednej partii.

Czytaj również

Tȟašúŋke Witkó: Gnijące, sprzedajne Niemcy

ABW rozbiła grupę działającą na rzecz rosyjskiego wywiadu

Rosja nie zapomina i się mści

Tusk z azylem w Rosji? Miedwiediew: „Nie zostawiamy swoich ludzi w tyle”

Niemiecki generał ostrzega przed atakiem Rosji na NATO. „To bardzo realistyczny scenariusz”

Rosja gra sytuacją w TK? „Moskwa próbuje powiązać prezydenta z rosyjskim wywiadem”

Zakaz działalności pięciu partii opozycyjnych

Sąd Konstytucyjny Gruzji rozpoczął 21 października rozpatrywanie pozwu wniesionego przez rządzącą partię Gruzińskie Marzenie o zakazanie działalności pięciu głównych prozachodnich partii opozycyjnych, w tym rządzącego przed 2012 r. Zjednoczonego Ruchu Narodowego (UNM), założonego przez byłego prezydenta Saakaszwilego. Łącznie partie te zdobyły prawie 38 proc. głosów i 61 ze 150 mandatów w wyborach parlamentarnych w 2024 roku.

Gruzińskie Marzenie oskarża te partie o „wielokrotne próby zamachu stanu i działania niezgodne z konstytucją”, powołując się na art. 23 konstytucji, który zakazuje działalności organizacji mających na celu siłowe obalenie lub zmianę porządku konstytucyjnego. Co ciekawe, w pozwie powodowie (ponad 80 deputowanych partii rządzącej) przytaczają domniemane naruszenia praw człowieka… w latach 2004–2012, kiedy to u władzy był UNM. Co więcej, oskarżają ugrupowanie Saakaszwilego o… podważanie niepodległości narodowej i integralności terytorialnej podczas wojny z Rosją w sierpniu 2008. Mówiąc krótko, rządzący obóz chce zdelegalizować politycznych przeciwników za rzeczy, które mieli rzekomo zrobić… ponad 14 lat temu.

Sprawa jest szyta tak grubymi nićmi, że już na początku postępowania zrezygnowała jedna z sędzi, i to wcześniej związana z Gruzińskim Marzeniem – zapewne z obaw o konsekwencje, w tym sankcje zachodnie, w razie delegalizacji opozycji. Zachód ostrzega Tbilisi, że zakazanie działalności partii opozycyjnych będzie przekroczeniem czerwonej linii. Parlament Europejski stwierdził, że wszelkie próby delegalizacji tych partii „uniemożliwiają jakikolwiek postęp na drodze do przystąpienia do UE”. Ale o to właśnie chodzi Iwaniszwilemu, który pociąga za wszystkie sznurki.

Bidzina Iwaniszwili

Najbogatszy Gruzin, który majątek zbił w Rosji i na interesach z Rosją (był m.in. udziałowcem Gazpromu), realizuje wyraźnie plan napisany już dawno temu na Kremlu. Z roku na rok zaostrza kurs w polityce zagranicznej (zbliżenie z Rosją, Chinami, Iranem, konflikt z Zachodem) i wewnętrznej. Najpierw po kolei pozbył się dawnych sojuszników, którzy pomogli mu odsunąć od władzy Saakaszwilego, ale byli prozachodni. Potem zaczął usuwać ze stanowisk i wsadzać do więzienia nie dość radykalnych działaczy własnej partii. Rozprawił się z Salome Zurabiszwili, która została prezydentem dzięki poparciu Gruzińskiego Marzenia, ale nie zgadzała się na niszczenie demokracji i zwrot ku Moskwie.

Wydaje się, że Iwaniszwili nie przejmuje się tym, co zrobi Zachód. Tak było z wprowadzeniem tzw. ustawy o zagranicznych agentach, co zamroziło negocjacje akcesyjne z UE i kompletnie zepsuło relacje z USA (zresztą władza nie raz już oskarżała Waszyngton o mieszanie się w wewnętrzne sprawy Gruzji). Oligarcha zaspokaja nie tylko oczekiwania Kremla, ale też radykalnej części własnego elektoratu, który wciąż czeka na „rozliczenie” odsuniętego od władzy w 2012 roku UNM. W sierpniu 2024 r., dwa miesiące przed wyborami parlamentarnymi, Iwaniszwili oświadczył, że wybory te „muszą stać się procesami norymberskimi” dla UNM. Obiecał, że Gruzińskie Marzenie wykorzysta większość konstytucyjną do zakazania UNM i jej partii „powiązanych”, argumentując, że dopiero potem możliwe będą „zdrowe wybory”. Tej samej retoryki użył podczas przesłuchań w Sądzie Konstytucyjnym premier Irakli Konachidze, wierny żołnierz Iwaniszwilego, podkreślając, że Gruzja potrzebuje „nie takiej opozycji [jak obecna], ale zdrowej, uczciwej opozycji, która rozmawia z ludźmi”. Zresztą taka „zdrowa opozycja” już jest budowana. Co ją głównie wyróżnia? Sprzeciw wobec przystąpienia do UE i NATO pod hasłem „neutralności”. Klasyczna zagrywka prorosyjska w wielu krajach, nie tylko postsowieckich.

Bo choć liderzy Gruzińskiego Marzenia twierdzą, że chcą jedynie spełnić obietnice dane swym wyborcom, to tak naprawdę może chodzić o dużo poważniejszą sprawę. Pozbycie się realnej opozycji ułatwi w przyszłości już formalny, a nie tylko nieoficjalny reset stosunków z Rosją. To zaś będzie oznaczało być może nawet oficjalną rezygnację z okupowanych Abchazji i Osetii Południowej.

[Tytuł, sekcje "Co musisz wiedzieć" i "Co się dzieje z opozycją w Gruzji?", oraz śródtytuły od Redakcji]

FAQ. Co się dzieje z opozycją w Gruzji?

Czy Gruzja zdelegalizowała partie opozycyjne?

Nie. Sąd Konstytucyjny rozpatruje wniosek Gruzińskiego Marzenia o zakaz działalności pięciu prozachodnich partii opozycyjnych, w tym Zjednoczonego Ruchu Narodowego, założonego przez Micheila Saakaszwilego.

Dlaczego władze chcą zakazać działalności opozycji?

Gruzińskie Marzenie zarzuca tym ugrupowaniom próby zamachu stanu i działania niezgodne z konstytucją. Wniosek odwołuje się m.in. do domniemanych naruszeń z okresu rządów Zjednoczonego Ruchu Narodowego w latach 2004–2012. Są to zarzuty obozu władzy.

Kim jest Bidzina Iwaniszwili?

To gruziński oligarcha i założyciel Gruzińskiego Marzenia, który majątek zdobył w Rosji i na interesach z Rosją. Autor artykułu wskazuje go jako kluczową postać stojącą za polityką władz i zwrotem kraju w stronę Moskwy.

Jak delegalizacja opozycji wpłynęłaby na relacje Gruzji z UE?

Parlament Europejski ostrzega, że próby delegalizacji tych ugrupowań uniemożliwiają postęp na drodze Gruzji do członkostwa w UE. Zdaniem autora zakaz działalności rzeczywistej opozycji utrwaliłby dominację jednej partii i ułatwił dalsze zbliżenie z Rosją.