Politico: 5 sposobów, w jakie Trump mógłby zniszczyć NATO

Co Stany Zjednoczone mogłyby w praktyce zrobić, gdyby chciały nadać treść groźbom prezydenta opuszczenia Sojuszu Północnoatlantyckiego? POLITICO przeprowadziło wywiady z dziewięcioma ekspertami, prawnikami i urzędnikami NATO, którzy opisali opcje Trumpa, a także ich realizm i szkodliwość dla sojuszu. Niektórym zapewniono anonimowość, aby mogli swobodnie wypowiadać się na drażliwe tematy.

Scenariusz 1 - Zwiększenie retoryki

W tym scenariuszu Donald Trump miałby kontynuować dokładnie to, co robi w tej chwili, czyli podsycać groźby i krytykę na temat NATO.

Prezydent USA już wielokrotnie podważał klauzulę NATO dotyczącą obrony zbiorowej, znaną jako Artykuł 5, i podważał, czy rzeczywiście wyśle wojska amerykańskie w celu obrony sojuszników kraju. Powtarzając w tym tygodniu, że sojusz był “papierowym tygrysem”, dodał, że prezydent Rosji Władimir Putin “też o tym wie”

- przypomniał POLITICO.

Zapowiedzi te zostały rzecz jasna odnotowane przez europejskich sojuszników USA.

Za każdym razem, gdy prezydent USA kwestionuje sojusz, “poważnie szkodzi to wiarygodności postawy obronnej i odstraszającej NATO”

- powiedziała Gerlinde Niehus, niezależna ekspertka ds. bezpieczeństwa i była wieloletnia urzędniczka NATO.

Odstraszanie działa również psychologicznie… w percepcji mózgu przeciwnika

– podkreślała, cytowana przez portal.

Jeśli twój przeciwnik myśli, że jesteś papierowym tygrysem… to oczywiście jest to otwarte zaproszenie dla Władimira Putina i w pewnym stopniu dla [chińskiego] Xi Jinpinga, aby przetestowali sojusz

- zauważyła.

Scenariusz 2 – Wstrzymanie prac w komisjach

Stany Zjednoczone wykorzystały fakt, że wszystkie dokumenty polityczne w komitetach roboczych NATO są zatwierdzane jednomyślnie w celu blokowania raportów na temat łagodniejszych kwestii, takich jak zmiany klimatyczne i bezpieczeństwo ludzkie, czasami wraz z innymi sojusznikami, stwierdziło dwóch dyplomatów NATO. Prace nad tym ostatnim tematem skutecznie “zniknęły”

- powiedział jeden z dyplomatów.

Ogólnie rzecz biorąc, Stany Zjednoczone nadal mają solidny zespół, uczestniczą w komisjach… negocjują

– argumentował ten sam dyplomata, ale dodał, że Waszyngton mógłby wyrządzić więcej szkód, gdyby chciał, wstrzymując prace w bardziej centralnych komisjach, takich jak te zajmujące się Ukrainą i Rosją.

Stany Zjednoczone mogą również odmówić płacenia składek do wspólnego budżetu NATO, obejmujących m.in. koszty operacyjne. (Obecnie płacą około €800 000, czyli 15 procent całości). Ale chociaż byłoby to “destrukcyjne” - powiedziała Niehus - “nie byłby to koniec świata”, gdyby inni sojusznicy zastąpili ten wkład.

Według doniesień niektórzy członkowie administracji Trumpa rozważają narzucenie NATO modelu “płać za grę”, który uniemożliwiłby sojusznikom, którzy nie osiągają swoich celów w zakresie wydatków, zabieranie głosu we wspólnych misjach i uruchamianie art. 5. Niehus w rozmowie z POLITICO powiedziała, że chociaż nie ma “mechanizmu” umożliwiającego egzekwowanie tej strategii, Trump nadal mógłby ją osiągnąć za pomocą nacisków politycznych.

Scenariusz 3 — Wycofanie wojsk amerykańskich

Jak podkreśla POLITICO, Waszyngton mógłby również podjąć decyzję o wycofaniu swoich wojsk z Europy.

Stany Zjednoczone mają obecnie od 67 500 do 85 000 żołnierzy stacjonujących na kontynencie w co najmniej 31 stałych bazach i 19 obiektach wojskowych. Trump ma ograniczoną zwrotność: zgodnie z ustawą z 2025 r. musi zatrzymać w Europie 76 000 żołnierzy, chyba że wycofanie się będzie krótsze niż 45 dni lub uzyska zgodę Kongresu

- przypomina portal.

Gdyby Trump wycofał ustawowe maksimum wynoszące około 9 000 żołnierzy, byłoby to “w rozsądny sposób” szkodliwe dla sojuszu, ale nie katastrofalne

- powiedział Ed Arnold, starszy ekspert ds. obrony w zespole doradców Royal United Services Institute i były urzędnik NATO. Dodał, że europejscy sojusznicy mogliby zastąpić te wojska lub wyposażyć je w równoważne zdolności, takie jak rakiety dalekiego zasięgu.

Arnold argumentował jednak, że jest to mało prawdopodobne, ponieważ Trump jest zainteresowany utrzymaniem żołnierzy i zasobów wojskowych w Europie, aby móc szybko rozmieścić je w konfliktach takich jak wojna w Iranie.

Jeśli chcą rozszerzyć wojnę na Bliskim Wschodzie, to w rzeczywistości są bardzo przydatni, ponieważ mogą przemieszczać się między teatrami działań wojennych, więc to właśnie tutaj polityczne pragnienia prezydenta spełniają rzeczywiste wymagania operacyjne Pentagonu

– powiedział.

Zabierasz swoich żołnierzy, a także specjalistów, skąd potrzebujesz… [i] tak naprawdę po prostu zaszkodzisz swoim własnym operacjom

- powiedział Arnold.

Czytaj również

Trump: Poważnie rozważam wycofanie USA z NATO

Krytyka USA wobec krajów NATO. Jest komentarz Pałacu Prezydenckiego

Marco Rubio: Nasze członkostwo w NATO zostanie ponownie przeanalizowane

Ostatni as w talii Trumpa? Groźba inwazji lądowej w Cieśninie Ormuz

Media: Trump chce zakończyć wojnę z Iranem mimo blokady cieśniny Ormuz

Skandal w Jerozolimie. Biały Dom zabrał głos

Scenariusz 4 — Miękkie wyjście

W ocenie ekspertów POLITICO, Trump mógłby również rzucić sojusz na kolana, nie rezygnując formalnie.

Na mniej ekstremalnym krańcu spektrum Stany Zjednoczone mogłyby wycofać się z czteroletniego cyklu planowania wojskowego NATO, który określa, jaki zestaw i ilu żołnierzy każdy członek musi przydzielić sojuszowi w scenariuszu inwazji, w oparciu o trzy plany obronne specyficzne dla regionu

- stwierdza portal.

W ocenie Arnolda, technicznie rzecz biorąc, nie miałoby to wpływu na amerykańskie zobowiązania wojskowe, ale skutecznie zamroziłoby je zgodnie z obietnicami złożonymi w ostatnim cyklu, który zakończył się w zeszłym roku. To zmusiłoby Europejczyków do podjęcia działań mających na celu załatanie luk —m.in. w takich obszarach jak obrona powietrzna, wywiad i tankowanie w powietrzu.

Stany Zjednoczone mogą również bojkotować spotkania w NATO lub wycofać swoją delegację. Byłoby to bardzo szkodliwe, ponieważ skutecznie sparaliżowałoby pracę sojuszu, biorąc pod uwagę, że opiera się on na jednomyślnych decyzjach

- powiedział Arnold.

Jeśli Trump chce być bardziej agresywny, może też zajrzeć do podręczników historii. W 1966 roku prezydent Francji Charles de Gaulle opuścił zintegrowane dowództwo NATO podobnie jak Grecja na krótko w 1974 roku

- przypomniał.

W praktyce zniszczyłoby to sojusz

– powiedział Arnold. Dodał, że biorąc pod uwagę stosunkowo centralną rolę Waszyngtonu w sojuszu, prawdopodobnie oznaczałoby to wycofanie wszystkich amerykańskich wojsk przydzielonych do NATO i wymuszenie rezygnacji najwyższego dowódcy sojuszu, USA Gen. Aleksus Grynkewich.

Jak dotąd europejscy sojusznicy nie martwią się tymi scenariuszami

- twierdzi dwóch wyższych rangą dyplomatów NATO.

Jeśli przestaną robić rzeczy [takie jak] zapewnianie NATO zdolności, będziemy mieli poważne kłopoty

- powiedział jeden z wyższych rangą dyplomatów sojuszu, dodając, że dzisiaj “nie jest to szczególny problem”.

Scenariusz 5 - Twarde wyjście

Formalne opuszczenie NATO wiąże się z trudnymi przeszkodami prawnymi. Aby tego dokonać – jak zauważa POLITICO - Trump musiałby uzyskać poparcie dwóch trzecich Senatu, zanim uruchomi art. 13 traktatu założycielskiego sojuszu — proces ten trwa rok.

Jednak prezydent USA może również jednostronnie odstąpić od traktatów — tak jak to zrobił w 2020 r., kiedy opuścił traktat o wzajemnym nadzorze samolotów Open Skies. Sądy amerykańskie mogłyby podjąć decyzję o zablokowaniu tego, chociaż władza sądownicza często niechętnie interweniowała w politykę zagraniczną.

Mimo to takie posunięcie z pewnością wywołałoby pozwy sądowe ze strony stanów pod przewodnictwem Demokratów lub obywateli USA prowadzących interesy w Europie. Kongres może przystąpić, jeśli którakolwiek z izb zmieni zdanie po listopadowych wyborach śródokresowych

- podkreślał Scott Anderson, starszy redaktor Lawfare.

Wydaje mi się, że sędziowie są mniej skłonni stanąć po jego stronie po roku nadużyć władzy wykonawczej

- powiedział jeden z urzędników obrony USA.

Groźby Trumpa

Donald Trump w tym tygodniu dramatycznie nasilił swoje groźby wobec NATO, gdy jego wściekłość na sojuszników Ameryki nasiliła się w związku z ich odmową przyłączenia się do wojny USA z Iranem.

W środę prezydent USA powiedział, że “absolutnie” rozważa odejście z sojuszu. Chociaż nie rozwinął tej groźby w telewizyjnym przemówieniu później tego wieczoru, uwagi te były jego najsilniejszymi jak dotąd uwagami podkreślającymi jego niechęć do 77-letniego paktu.

Jak dotąd Trump nie podjął żadnych kroków, aby rzeczywiście opuścić Sojusz Północnoatlantycki.