[Felieton "TS"] Karol Gac: Sprawiedliwość po latach?

Do napisania tego felietonu zainspirował mnie ubiegłotygodniowy komunikat IPN. Uczciwość wymaga, aby poinformować Państwa, że piszę ten tekst z perspektywy młodego pokolenia - urodzonego już po 1989 roku. I chociaż mija już 30 lat, to wciąż wiele spraw nie zostało załatwionych. I niestety chyba już nie będą.

Przejdźmy jednak do sedna. Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie skierowała do sądów dyscyplinarnych wnioski o odebranie immunitetów siedmiu byłym sędziom i prokuratorom oraz zezwolenie na pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej za bezprawne pozbawienie wolności osób, które sprzeciwiały się wprowadzeniu stanu wojennego i protestowały przeciwko komunistycznym władzom. Przez ich działania co najmniej dziesięć osób zostało bezprawnie skazanych za opozycyjną działalność.

Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro oświadczył, że wnioski dotyczą m.in. dwóch sędziów, którzy jeszcze niedawno orzekali w Sądzie Najwyższym, zaś jeden z nich protestował przeciwko reformie sądownictwa. Ciekawe, prawda? Niestety nie znamy nazwisk tych osób, ale być może to się jeszcze zmieni.

Ogólnie rzecz biorąc, to dobra wiadomość. Należy się cieszyć, że odpowiedzialni za bezprawie w czasach PRL-u, którzy złamali życie wielu pokrzywdzonym, nie pozostaną - mam nadzieję - bezkarni. Tyle tylko, że wciąż do mnie wraca natrętna myśl, iż to wszystko za mało.

Jak to się bowiem stało, że establishment dawnego ustroju tak świetnie odnalazł się w nowym, a winni zbrodni nie zostali rozliczeni? Jak to jest, że nie uświadczyliśmy dekomunizacji z prawdziwego zdarzenia, a każda wzmianka o potrzebie lustracji kończyła się histerycznymi atakami? Jak to w końcu jest, że trzeba było czekać tak długo, aby choć minimalnie wyrównać rachunek krzywd i obniżyć emerytury dawnym funkcjonariuszom aparatu represji?

Nie jestem naiwny. Wiem, że powyższe pytania są de facto retoryczne. Znam historię najnowszą i bacznie obserwuję procesy polityczne. Nie zmienia to jednak faktu, że towarzyszą mi przy tym frustracja, żal i rozgoryczenie. Niestety, wszystko wskazuje na to, że tak już pozostanie.
Szkoda tylko zmarnowanej szansy. Szkoda, że dawni kaci często pławią się w luksusach, a ofiary żyją w nędzy. Szkoda, że na uczelniach młode pokolenia kształtowali dawni donosiciele i aparatczycy.

Szkoda, że tak wiele ówczesnych powiązań przetrwało. Wreszcie szkoda, że nie udało się rozliczyć winnych najgłośniejszych zbrodni. Napisałbym, że III RP skapitulowała. Nie byłaby to jednak prawda. Ona nawet nie podjęła walki. Liczę jednak, że nie wszystko jeszcze stracone.

Karol Gac

Autor jest dziennikarzem dorzeczy.pl.

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (13/2019) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.