loading
Proszę czekać...
prof. Elżbieta Mączyńska: Związki są na pogodę, ale przede wszystkim na niepogodę
Opublikowano dnia 06.04.2018 17:14
Pytanie, jaka jest rola związków zawodowych, stawia sobie wielu ekonomistów i socjologów, także w bogatych krajach. Istnieją międzynarodowe porównawcze badania, w tym zlecane przez OECD, które wskazują, że kraje, w których działa system partycypacyjny, mają lepsze wyniki ekonomiczne. Elementem takiego systemu są związki zawodowe – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i wybitny ekonomista prof. Elżbieta Mączyńska w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.

TS, fot T. Gutry


- Minęło 37 lat od przyjęcia postulatów sierpniowych. Co zostało z tych postulatów? Czy dziś są dalej aktualne?
To szmat czasu. Mówiąc o postulatach trzeba zaznaczyć, że ich twórcy formułowali i je na miarę  ówczesnych czasów. Nie  wybiegali  zbyt daleko i głęboko   w przyszłość. Przede wszystkim nie zakładali  upadku systemu socjalistycznego w Polsce . Stąd też postulaty  Solidarności obciążone są syndromem ekstrapolacji, czyli założeniem, że tak jak się dzieje  , tak będzie się działo  w przyszłości. .   Choć postulaty  te  z dzisiejszej perspektywy   wydają się dość  skromne i  niezbyt ambitne., to  jednak  zważywszy na ówczesne  warunki   miały przynajmniej w części  wymiar wręcz  rewolucyjny.  Na obronę twórców postulatów można powiedzieć, że nawet najwybitniejsi amerykańscy sowietolodzy nie przewidzieli upadku Związku Radzieckiego. 

- A gdyby potraktować  postulaty nie dosłownie, a jako prezentacja pewnej idei sprawiedliwego państwa?
Można tak je rozumieć  bowiem postulaty przeciwstawiały się asymetrii  i niesprawiedliwości społecznej, sytuacji, w której nieliczni mają dostęp do wielu dóbr, i praw a inni takiego dostępu nie mają. W postulatach chodziło o wyeliminowanie oczywistych  tego przejawów, np.  specjalnych  form  dostępu do dóbr  i sklepów dla  uprzywilejowanych, dualizm cenowy (ceny komercyjne/rynkowe  i nierynkowe) i itp..     Z pewnością  przebijający się w wielu postulatach  wymóg sprawiedliwości społecznej   z perspektywy minionych dekad   trudno uznać  za   dostatecznie spełniony.  Niektóre postulaty nawet jeśli formalnie doczekały się realizacji, to  w praktyce  wypaczona została ich idea.  Przykładem tego jest postulat pierwszy   czyli żądanie  akceptacji niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych. Formalnie ten postulat został spełniony, bo  nie ma dziś związków zależnych od konkretnej partii, ale jeśli odczytać  ten postulat jako wolę wzmocnienia związków, to  trudno uznać, że  został zrealizowany.  W praktyce bowiem  rola związków  zmniejszyła się. Zmniejszył się też stopień uzwiązkowienia,   Niezbędna jest  zatem refleksja nad zmianą funkcjonowania związków zawodowych, w kierunku ich upowszechnienia i  w kierunku ograniczania branżowości  Wymuszają to przemiany technologiczne i przemiany w strukturze zawodów oraz modelach zatrudnienia i pracy,.  Z coraz większą intensywnością pojawiają  się nowe  zawody,  zanikają stare, ale tez występuje  wielozawodowych. Kwestie te  przedstawiane są bardziej szczegółowo m.in.  w dostępnym w  Internacie  raporcie „Reforma kulturowa 2020-2030-2040- Postulat 14 mówił o obniżeniu wieku emerytalnego dla kobiet do 55 lat, a dla mężczyzn do lat 60 lub po przepracowaniu 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek. 
Obecne regulacje emerytalne  odbiegają od tego postulatu .Postulat  ten  nie uwzględniał jednak    ani postępu technologicznego i medycyny   ani wydłużania się życia ludzkiego. Obecnie  coraz większe grupy  zawodów  cechuje zmniejszanie się  roli pracy fizycznej  na rzecz  wysiłku intelektualnego i nowoczesnych technologii. Zastepują one siłe mięsni. .  Dlatego tez jestem zwolenniczką uelastycznienia systemu emerytalnego oraz uwzględniania w nim stażu pracy.  

- Jeden z postulatów mówił o dostępie do mieszkań.
Co prawda dziś, w  dowolnym czasie i  dowolnej miejscowości można  kupić mieszkanie na wolnym rynku,,  . ale wielu osób  i rodzin   na to  nie stać     W  postulacie Solidarności  nie chodziło o posiadanie mieszkań na własność, ale o możliwość  korzystania   z mieszkania czy jego wynajęcia na  relatywnie bezpiecznych, przystępnych  warunkach. Chodziło o  ucywilizowany dostęp  do mieszkań, o  skrócenie czasy oczekiwania na nie.  Tymczasem w Polsce  do dziś nie ma, jak chociażby w Niemczech,  rozwiniętego systemu budownictwa komunalnego, czynszowego. Buduje się  co prawda  coraz więcej mieszkań , ale jest to oferta przede wszystkim dla bogatszych. Problemy mieszkaniowe  negatywnie przekładają się negatywnie  na poziom zatrudnienia , dochodów  oraz na jakość  zżycia ludzi. Negatywnie rzutuje to na cała gospodarkę. 

- Był też postulat wprowadzenia zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji. 
Nigdy nie został  należycie spełniony. Każda partia po zwycięskich wyborach obsadza stanowiska swoimi ludźmi, niestety nierzadko niezgodnie z merytorycznymi wymogami dotyczącymi  kwalifikacji .

- Czy może być to problem ekonomiczny? 
Jest to poważny  problem ekonomiczny, gdy nominaci nie mają odpowiednich kompetencji do sprawowania danej funkcji. Gospodarka to skomplikowany organizm i wymaga  fachowego zarządzania ..

Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer
Związek
więcej
Wideo Agnieszka Romaszewska: Ukraina postawiła na Niemcy. I się na tym przejedzie
Blogi
avatar
Ryszard
Czarnecki

Ryszard Czarnecki: Nowa Komisja Europejska - od Miss Malty po eurobiurokratę z Grecji
W poprzednich artykułach na łamach „Gazety Polskiej Codziennie” („Nowa Unia” w nowej Komisji Europejskiej”- z dnia 23 września 2019 i „Nowa Komisja Europejska: ofensywa kobiet i lewicy” z 30 września oraz „Bruksela: najstarszy komisarz ma 72 lata, najmłodszy 29…” z 7 października) przedstawiłem sylwetki większości komisarzy, którzy mają tworzyć 27-osobową Komisję Europejską. Skądinąd taka liczba członków Komisji to powrót do roku 2013, do czasu sprzed wejścia Chorwacji do Unii Europejskiej, a więc UE-27. Teraz KE będzie miała komisarza z Zagrzebia, ale już brytyjskiego – nie.
avatar
Prawy
Sierpowy Mikroblog

Prawy Sierpowy: Wybory są jak remont domu...
Od dobrych dwóch tygodni remontuję swój dom, w końcu trzeba co jakiś czas odnawiać swe mieszkania, bo ściany się brudzą, instalacje z czasem starzeją, meble zużywają i temu podobne sprawy. \nCzy można porównać wybory do remontu? Można snuć różne analogie, ale która dotrze do zwykłego zjadacza Polskiego Chleba?
avatar
Jerzy
Bukowski

Honorowy sądeczanin Jerzy Giza
Giza równie dobrze czuje się w Nowym Sączu jak w Krakowie, i tu i tam twórczo oraz owocnie rozwijając swoją bogatą osobowość ku chwale Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, której poświęcił swoje życie.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.