Wałęsa oskarża Wyszkowskiego. Wyszkowski: Podać do sądu czy uznać za wariata?

Tytuł niniejszego tekstu odnosi się do „Zniewolonego umysłu” Czesława Miłosza, zbioru esejów będących wyrazem dezaprobaty wobec sposobu myślenia prosowieckich zwolenników w PRL. Traktat opublikowany w 1953 r. przez Instytut Literacki w Paryżu w ojczyźnie pisarza funkcjonował tylko w drugim obiegu. Po upadku komunizmu, po 1989 r., eseje uznano za „zapis historii”.

Wydarzenia sprzed stuleci a nawet tysiącleci mają wciąż dla nas znaczenie. Nie tylko ludobójstwo Polaków na Wołyniu ale i bardziej odległe sprawy wpływają na politykę symboliczną. Tak jest między innymi z bitwa pod Grunwaldem, której kolejna rocznica przypada już za kilka dni.

Z okazji 45-lecia „Tygodnika Solidarność” przypominamy fragmenty głośnego, dwuczęściowego artykułu „Przywileje” opublikowanego w numerach 34 i 35 z 1981 roku. Krzysztof Czabański opisał w nim system legalnych przywilejów komunistycznej elity, który przez lata pozostawał poza społeczną kontrolą. Tekst był zatrzymywany przez cenzurę, a z jego powodu autorem i redakcją zainteresował się prokurator. Dziś pozostaje ważnym dokumentem epoki, a także przypomnieniem, które w wielu fragmentach budzi skojarzenia ze współczesnymi praktykami władzy.

„Pycha jest trucizną tak zjadliwą, że zatruwa nie tylko cnoty. Zatruwa też inne występki. To właśnie czują zwykli ludzie w gospodzie. Tolerują pijaczynę, hazardzistę, a nawet złodzieja, ale mają poczucie, że tkwi jakieś nikczemne zło w człowieku, który może się chlubić tak wielkim podobieństwem do Boga Wszechwiedzącego”. Jeśli ktoś ma wątpliwości co do słuszności myśli zawartej przez G.K. Chestertona w eseju „Gdybym mógł wygłosić tylko jedno kazanie”, powinien przyjrzeć się skłonnościom polskiego społeczeństwa – a zwłaszcza logice, jaką kieruje się ono w swoich wyborach politycznych. Pokazuje ona jasno, że pycha jest dla polityków jedną z najkrótszych dróg do pożegnania się z marzeniami o rządzeniu.

„Bolesne rozliczenie” Tomasza Strzembosza to zapis politycznego i moralnego wstrząsu po zwycięstwie Aleksandra Kwaśniewskiego w wyborach prezydenckich 1995 roku, a także gorzki rachunek sumienia wystawiony całemu obozowi postsolidarnościowemu. Historyk i pierwszy przewodniczący Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej bezlitośnie punktuje błędy Lecha Wałęsy, podziały prawicy, zaniechanie rozliczeń z komunizmem oraz gorszące konszachty środowiska Unii Demokratycznej. Artykuł ukazał się w „Tygodniku Solidarność” 8 grudnia 1995 roku w numerze 49 (377), a dziś przypominamy go z okazji 45-lecia naszego pisma.