Druga prawda o Wałęsie

Wolność w praktyce

W ten sposób kolejny raz, obok prawdy o przeszłości byłego prezydenta — mogliśmy dotknąć prawdy o teraźniejszości, czyli tym, kim Wałęsa tak naprawdę jest.

Konferencja nosiła tytuł „Wolność w praktyce”. Praktyka okazała się prosta: wolność dla swoich, mikrofon dla obcych — do wyrwania. Najpierw dokumenty TW „Bolka” nadawały się, według jubilata, wyłącznie do „podtarcia”. Potem padło pytanie o „wtórny analfabetyzm”, którym prokuratura właśnie wytłumaczyła umorzenie sprawy. I wtedy z legendy Solidarności wyszedł człowiek, który grozi rozbiciem mikrofonu i pyta ochronę, czy wyrzuci dziennikarza sama, czy ma to zrobić osobiście.
Syn, prezes instytutu noszącego imię ojca, dopełnił obrazu: papiery zgniótł, reporterowi kazał odejść. Dynastia strzeże nie tylko biografii, ale i dobrego samopoczucia „gwiazdy”.

Realia

Można długo spierać się o teczki, podpisy i to, czy elektryk z Gdańska w latach siedemdziesiątych potrafił pisać donosy. Ta debata ma swoje archiwa, biegłych i wyroki. Scena z Muzeum Narodowego nie wymaga jednak żadnej ekspertyzy grafologicznej. Wystarczyło kilka pytań, by zobaczyć, że mit o wielkim przywódcy ludu coraz gorzej znosi konfrontację z rzeczywistością — i że im mniej argumentów, tym więcej wulgaryzmów.

Wałęsa przez dekady pouczał Polaków, że władza nie lubi niewygodnych pytań. Na własne 83. urodziny pokazał, że tej lekcji nigdy nie odrobił. Został człowiekiem, który zamiast odpowiadać, każe się od siebie „odpieprzyć” (jak kiedyś Adam Michnik od Wojciecha Jaruzelskiego. I to jest, niestety, najkrótsza z nowych prawd o nim. Nie historyczna. Po prostu ludzka.