[Nasz Wywiad] 150 rocznica urodzin Marszałka. Kasprzyk: Rozkochani w Piłsudskim i jego zagorzali wrogowie
![[Nasz Wywiad] 150 rocznica urodzin Marszałka. Kasprzyk: Rozkochani w Piłsudskim i jego zagorzali wrogowie](https://tysol.pl/storage/files/2026/3/1/4c9fef79-b675-40e5-847f-02421bf208b3/13925.jpg?p=article_hero_mobile)
W Wilnie rozpoczęły się uroczyste obchody 150 rocznicy urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego. W kościele p.w. św. Teresy, w pobliżu Kaplicy Matki Bożej Ostrobramskiej, odbyła się msza święta w intencji Marszałka. Później na cmentarzu na Rossie miały miejsce uroczystości wraz z asystą honorową Wojska Polskiego. W Wilnie znajduje się nasz korespondent Mateusz Kosiński, który rozmawiał z ministrem Janem Józefem Kasprzykiem, historykiem, szefem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Mateusz Kosiński: Czy można powiedzieć, że Józefa Piłsudskiego i Wilno łączyła nierozerwalna więź?
Jan Józef Kasprzyk: Józef Piłsudski o Wilnie mówił, że to "miłe miasto". Tu spędził swoje dzieciństwo, tutaj został ukształtowany w wielkiej, polskiej tradycji romantycznej. Tutaj jego mama nauczyła go wspaniałych strof Mickiewicza i Słowackiego, Krasińskiego. To tutaj wzrastał w umiłowaniu i dążeniu do niepodległości. Pamiętajmy, że Piłsudski za antyrosyjską postawę był bardzo szykanowany w wileńskim gimnazjum. To stąd został zesłany na Syberię. Z Syberii powrócił i tutaj włączył się w działalność niepodległościową PPS-u. Tu wzrastał, w niewolonym przez Moskali Wilnie zrozumiał czym jest utrata suwerenności i, że warto zapłacić każdą cenę za to, żeby ją odzyskać.
Jak wyglądały relacje ze strony litewską w trakcie organizacji uroczystości upamiętniających Józefa Piłsudskiego?
Bardzo poprawnie, należy pamiętać o jednej rzeczy - Józef Piłsudski był orędownikiem stworzenia bloku państw niepodległych - Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, które oddaliłyby największego wroga Polski jakim była Moskwa. Ta idea, idea, która przyświecała Piłsudskiemu - I Rzeczpospolitej znajduje zrozumienie. Przywoływane są słowa Józefa Piłsudskiego z roku 1919, gdy zajmowane było Wilno to odezwa była skierowana do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W nim te Wielkie Księstwo Litewskie bardzo mocno tkwiło, sam mówił, że jest Litwinem.
Dzisiaj ta idea jeszcze istnieje i ma nadzieję na realizację?
Na pewno istnieje idea Międzymorza i to jest tak naprawdę realizowanie testamentu Józefa Piłsudskiego sprzed lat.
Ma miejsce pewne odświeżenie spojrzenia na postać Józefa Piłsudskiego, mowa chociażby o książce Rafała Ziemkiewicza. Czy Piłsudskiego należy odbrązawiać?
To zadanie dla historyków i publicystów. Są osoby, które są rozkochane w Józefie Piłsudskim i są osoby, które są jego zagorzałymi przeciwnikami i wrogami. Myślę tu o osobach wywodzących się z kręgów endeckich. Na pewno na Piłsudskiego należy spojrzeć trzeźwo. To był człowiek, który przywrócił Polaków wiarę w sens walki o niepodległość.

Treść redakcyjna
Komentarzy: 0
Udostępnij:
Data publikacji: 04.12.2017 22:59
Komentarze
Nawrocki chce odebrać order Zełenskiemu. Szokujący wpis doradcy szefa MON Ukrainy
30.05.2026 17:03
Przewrót majowy 1926: ratunek państwa czy polityczna zdrada? Nowa analiza prof. Wojciecha Polaka
13.05.2026 15:04

Komentarzy: 0
Setna rocznica przewrotu majowego ponownie ożywia debatę o jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii II Rzeczypospolitej. W maju 1926 roku na ulicach Warszawy doszło do krwawych starć wojska z wojskiem, które na zawsze zmieniły polski system polityczny. Czy działania Józefa Piłsudskiego były próbą ratowania państwa, czy początkiem erozji demokracji? Na to pytanie odpowiada prof. Wojciech Polak w swoim wykładzie poświęconym wydarzeniom znanym jako przewrót majowy, opierając się na analizie politycznych realiów II Rzeczypospolitej oraz własnej książce „Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926”.
Czytaj więcej
Demokracja w kryzysie i chaos elit. Co doprowadziło do przesilenia w 1926 roku?
05.05.2026 15:35

Komentarzy: 0
Czy przewrót majowy był wyłącznie zamachem na demokrację, czy raczej odpowiedzią na jej głęboki kryzys? To pytanie od lat dzieli historyków i opinię publiczną. Wydarzenia z maja 1926 roku pozostają jednym z najbardziej kontrowersyjnych momentów w historii II Rzeczypospolitej – balansując między narracją o obronie państwa a oskarżeniem o złamanie zasad ustrojowych.
Czytaj więcej
Ulicami Wilna przeszła coroczna Parada Polskości
02.05.2026 15:03

Komentarzy: 0
Głównymi ulicami Wilna przeszła w sobotę Parada Polskości - coroczna manifestacja polskości organizowana w litewskiej stolicy z okazji Dnia Flagi RP, Dnia Polonii i Polaków za Granicą oraz rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja.
Czytaj więcej
Za nami I Pielgrzymka NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze śladami bł. ks. Jerzego Popiełuszki do Wilna
21.04.2026 13:19

Komentarzy: 0
Uroczysta msza święta odprawiona 17 kwietnia w intencji ojczyzny w kościele Wniebowzięcia NMP w Białej Podlaskiej rozpoczęła I Pielgrzymkę NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze śladami bł. ks. Jerzego Popiełuszki do Wilna. W ciągu trzydniowej pielgrzymki jej uczestnicy odwiedzili nie tylko stolicę Litwy, ale również inne miejsca bliskie sercu patrona Solidarności.
Czytaj więcej

