NASA szykuje wielki start. Ten teleskop może odkryć 100 tys. planet

29.08.2026 18:34

W niedzielę, z Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy'ego na Florydzie (USA), ma zostać wyniesiony w kosmos Teleskop Nancy Grace Roman. NASA spodziewa się, że może on doprowadzić do odkrycia nawet 100 tys. planet pozasłonecznych.

Co musisz wiedzieć:

NASA planuje w niedzielę wynieść w kosmos Teleskop Nancy Grace Roman.
Start ma odbyć się z Centrum Kosmicznego im. Kennedy’ego na Florydzie na rakiecie Falcon Heavy.
Teleskop będzie badał m.in. egzoplanety, ciemną energię i ciemną materię.
NASA zakłada, że misja może doprowadzić do odkrycia ponad 100 tys. planet pozasłonecznych.

NASA szykuje wielki start

Planowana godzina startu rakiety Falcon Heavy, która ma wynieść teleskop, to 13.26 (czasu środkowoeuropejskiego). Gdyby start nie był możliwy w niedzielę, może odbyć się w poniedziałek o godz. 13.22. Naukowcy spodziewają się, że dzięki teleskopowi może dojść do odkrycia nawet 100 tys. planet. Dla porównania obecnie potwierdzonych jest około 6,3 tys. egzoplanet. Większość z nich znajduje się w promieniu kilku tysięcy kilometrów od Układu Słonecznego.

Kluczowe przeglądy nieba, które przeprowadzi Teleskop Nancy Roman, „spojrzą” poprzez zgrubienie galaktyczne, centralną część Drogi Mlecznej, gdzie gwiazdy rozmieszczone są znacznie gęściej, niż w naszych peryferyjnych rejonach.

Ten teleskop może odkryć 100 tys. planet

Teleskop będzie monitorował wąski przekrój przez galaktykę, poszukując zmian w jasności gwiazd. Przyczyny takich zmian mogą być różne; są wśród nich m.in. tranzyty (przejścia) planet przed gwiazdami, minimalnie zmniejszające blask gwiazdy, czy chwilowe pojaśnienia spowodowane mikrosoczewkowaniem grawitacyjnym. Pierwszy ze wspomnianych mechanizmów (tranzyty) pozwala na masowe odkrywanie planet. Najlepiej działa dla dużych, gorących planet, ponieważ blokują one większy ułamek światła gwiazdy. W ten sposób naukowcy znajdą być może nawet 100 tys. planet.

Z kolei mikrosoczewkowanie jest skuteczniejsze dla planet na rozległych orbitach, na przykład takich, jakie znamy z Układu Słonecznego, gdyż łatwiej wtedy odseparować grawitacyjny efekt planety od grawitacyjnego efektu gwiazdy. Metodą mikrosoczewkowania można odkrywać planety o wielkości nawet Ziemi czy Marsa, które są trudne do znalezienia innymi metodami. Szacunki mówią o możliwości odkrycia 1000 planet metodą mikrosoczewkowania.

Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman będzie skupiać się w szczególności na badaniach planet oraz ciemnej energii. Główne zwierciadło będzie mieć średnicę 2,4 m (czyli tyle samo co zwierciadło Teleskopu Hubble’a). Głównymi międzynarodowymi partnerami NASA w tym projekcie są Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), której członkiem jest Polska, japońska agencja kosmiczna JAXA, Francuska Agencja Kosmiczna (CNES) oraz niemiecki Instytut Maxa Plancka ds. Astronomii (MPIA).