Gen. Dariusz Wroński: Największe ryzyko dla Polski to hegemonia systemowa Niemiec

W Europie dzieje się coś, co na pierwszy rzut oka wygląda jak dojrzałość strategiczna. Państwa zwiększają wydatki na obronę, rozbudowują armie, inwestują w przemysł zbrojeniowy. Niemcy – przez lata symbol powściągliwości militarnej – deklarują wzrost liczebności sił do poziomu, który jeszcze dekadę temu byłby politycznie nie do pomyślenia. Jednocześnie Unia Europejska buduje instrumenty wspólnej polityki obronnej, wzmacnia finansowanie i promuje „europejskie rozwiązania”

– zauważa gen. Dariusz Wroński.

W jego ocenie to wszystko można odczytać jako długo oczekiwaną odpowiedź na rzeczywistość, którą brutalnie przypomniała wojna. Ale pod tą warstwą racjonalnych decyzji kryje się zjawisko znacznie bardziej niepokojące: powolne przesuwanie Europy z modelu bezpieczeństwa opartego na sojuszu transatlantyckim w kierunku autonomii, która w praktyce może oznaczać wypychanie Stanów Zjednoczonych z kontynentu.

Nie w formie deklaracji. Nie w formie jednego politycznego aktu, ale poprzez decyzje, standardy, regulacje i interesy

– wyjaśnia ekspert.

Iluzja kontroli

Niemcy, państwo o największym potencjale gospodarczym w Europie, wchodzą dziś w fazę redefinicji swojej roli. W ramach Unii Europejskiej budują pozycję nie tylko lidera ekonomicznego, ale także architekta reguł w obszarze bezpieczeństwa i przemysłu obronnego. Równolegle, w ramach NATO, pozostają kluczowym państwem zaplecza operacyjnego dla obecności USA

– zauważa.

Gen. Wroński wskazuje, że tu właśnie pojawia się fundamentalna sprzeczność, ponieważ Europa z Niemcami w centrum chce jednocześnie korzystać z amerykańskiego parasola bezpieczeństwa oraz uniezależnić się od niego politycznie i przemysłowo.

To nie jest strategia. To jest napięcie, które musi się rozstrzygnąć

– ocenia.

Wypychanie bez wypowiedzenia

Ekspert zwraca uwagę, że nie istnieje dziś realistyczny scenariusz „wyrzucenia” USA z Europy jednym ruchem, ale istnieje proces znacznie bardziej subtelny i dlatego groźniejszy.

Polega on na:

• budowaniu własnych struktur decyzyjnych
• promowaniu europejskiego przemysłu kosztem interoperacyjności
• tworzeniu regulacji, które preferują rozwiązania „wewnętrzne”.

Czytaj również

Projekt „Obszar przyszłości Berlin–Szczecin”. Niemieckie media: „To setki lat historycznych więzi”

Tysiące kontroli i zatrzymania na granicach Polski. Jest komunikat Straży Granicznej

Axios: Vance w drodze na kluczowe negocjacje z Iranem

Najwyższy dowódca NATO ostrzegł kraje Sojuszu. „Musimy być przygotowani”

Ceny benzyny. Donald Trump zabrał głos

Tak niemieckie fundacje pilnują polskiej pamięci

Efekt?

USA przestają być niezbędne nie dlatego, że Europa jest silniejsza, ale dlatego, że tak projektuje się system

– przestrzega gen. Wroński.

W jego ocenie „to droga do sytuacji, w której obecność amerykańska staje się «opcją polityczną», a nie fundamentem bezpieczeństwa”.

Rosja nie czeka

W tym samym czasie Rosja nie prowadzi debat o autonomii, zielonej transformacji czy standardach przemysłowych. Rosja działa w logice klasycznej geopolityki:

• odbudowy stref wpływów,
• presji militarnej i hybrydowej,
• testowania spójności Zachodu

– zauważa wojskowy.

Podkreśla przy tym, że „dla Moskwy Europa to nie partner, to przestrzeń oddziaływania”.

Jeśli zatem Rosja widzi podział między Europą a USA, spory o kierunek rozwoju NATO, różnice w podejściu do przemysłu obronnego, to nie interpretuje tego jako pluralizmu. Widzi w tym okno możliwości

– konstatuje.

Hegemonia bez czołgów

Największe ryzyko dla Polski i regionu nie polega na tym, że Niemcy staną się agresorem militarnym. Taki scenariusz jest dziś oderwany od realiów. Ryzyko jest inne. To hegemonia systemowa:

• kto definiuje standardy uzbrojenia,
• kto kontroluje finansowanie,
• kto decyduje, co jest „priorytetem bezpieczeństwa”

– stwierdza gen. Wroński.

W takim układzie państwo może zachować formalną suwerenność, a jednocześnie:

• być ograniczone w wyborze sprzętu,
• zależne od decyzji politycznych innych,
• podporządkowane tempie działania systemu, który nie jest jego własnym

– ostrzega.

To nie jest dominacja siłowa. To jest dominacja poprzez reguły gry

– zaznacza.

„Zielona armia” – luksus czy błąd?

Na tym tle pojawia się kolejny element: próba objęcia wojska i przemysłu obronnego logiką „czystej transformacji”. W teorii – słuszna w czasie pokoju. W praktyce – potencjalnie groźna! Wojsko nie jest sektorem gospodarczym. Nie działa w warunkach optymalizacji kosztów i emisji

– zauważa ekspert.

Wojsko działa w warunkach:

• presji czasu,
• niedoboru,
• zakłóceń,
• wojny

– wylicza.

Jeżeli regulacje klimatyczne wydłużają produkcję, zwiększają koszty, ograniczają dostępność technologii, to nie są już polityką środowiskową. Stają się czynnikiem osłabiającym zdolność obrony!!!

– alarmuje.

Europa na rozdrożu

Europa stoi dziś przed wyborem, którego nie można już odkładać:

• albo pozostanie częścią realnego systemu odstraszania opartego na USA,
• albo zacznie budować własny system, który przez dekady będzie niepełny

– zauważa gen. Wroński.

Problem polega na tym, że próbuje robić jedno i drugie jednocześnie. A historia nie zna przypadków, w których takie podejście kończyło się sukcesem

– dodaje.

Zagrożenia

Nie żyjemy w czasach, w których zagrożenie przychodzi wprost, z deklaracją i kolumną pancerną na granicy. Dziś zagrożenie może przyjść w formie:

• decyzji regulacyjnej,
• standardu przemysłowego,
• polityki „autonomii”

– wskazuje gen. Wroński.

I może doprowadzić do sytuacji, w której Europa przekonana o swojej samodzielności odkryje, że w momencie próby jest sama szybciej, niż była na to gotowa. A wtedy pytanie nie będzie brzmiało, czy Amerykanie zostali wypchnięci, tylko: czy Europa sama nie zrezygnowała z najważniejszego filaru swojego bezpieczeństwa zanim zbudowała własny

– podsumowuje.

Gen. Dariusz Wroński

Gen. Dariusz Wroński to polski pilot wojskowy; generał brygady Wojska Polskiego; w latach 1999–2006 dowódca 49 pułku śmigłowców bojowych; dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej (2008–2010); dowódca 1 Brygady Lotnictwa Wojsk Lądowych (2014–2015).