25. urodziny pisma „Nowy Obywatel”

W grudniu przypadła 25. rocznica ukazania się pierwszego numeru pisma "Obywatel".

- "Założyliśmy pismo w roku 2000 niejako w niezgodzie na kształt ówczesnej debaty publicznej - przede wszystkim na totalną dominację opcji neoliberalnej po wielu stronach sceny politycznej. Ukazywało się ono pod nazwą »Obywatel« przez 10 lat. Później nieco zmieniona została formuła - z bardziej hyde parkowej na już wyłącznie prospołeczną, solidarystyczną, odwołującą się do dobra wspólnego i sprawiedliwości społecznej w kontrze do liberalizmu - ale zachowaliśm rdzeń tożsamości. Żeby nie wprowadzać nikogo w błąd, zmieniliśmy nazwę pisma na «Nowy Obywatel». Jednak oprócz nowej numeracji zachowaliśmy także starą, ciągłą. I dzisiaj świętujemy ćwierćwiecze"

- wyjaśnia współzałożyciel i redaktor naczelny pisma, Remigiusz Okraska.

20-22 marca 2026 roku w Katowicach odbędzie się impreza jubileuszowa - trzy dni wspomnień, debat, prezentacji, wizji i sporów o Polskę lepszą i bardziej sprawiedliwą. Twórcy pisma zapraszają na imprezę wszystkich sympatyków, czytelników, obecnych i dawnych współpracowników.

Na imprezie będzie miał premierę niejako podwójnie jubileuszowy numer pisma. Numer 100 "Nowego Obywatela" będzie zawierał wybór najważniejszych tekstów z "Obywatela", czyli z pierwszych dziesięciu lat naszych działań. To teksty wydane dawno temu i w niewielkim nakładzie, dzisiaj już właściwie niedostępne. W przeciwieństwie do wszystkich numerów "Nowego Obywatela", które po wyprzedaniu nakładów wciąż są dostępne w wersji cyfrowej, pierwsza dekada działalności nie została zdigitalizowana. Numer specjalny to 450 stron, w tym wiele materiałów, które o wiele lat wyprzedziły obecne trendy. Wśród tematów sprzed wielu lat krytyka neoliberalizmu, wykluczenie transportowe, reprywatyzacja (w tym pierwszy w Polsce całościowy tekst o niej), prawa pracownicze, sytuacja wsi i prowincji, troska o przestrzeń miejską, nowatorskie idee (np. jeden z pierwszych w Polsce tekstów o powszechnym dochodzie gwarantowanym), sytuacja mieszkaniowa, wielorakie problemy społeczne (np. jeden z pionierskich materiałów o "uśmieciowieniu" zatrudnienia) itp. A także wielka różnorodność autorów i środowisk, z których pochodzili, ale spotykali się na jednych łamach, aby zwracać uwagę na ważne kwestie i wyzwania.

Obchody

Obchody 25-lecia "Nowego Obywatela" odbędą się w Katowicach w dniach 20-22 marca 2026. Sednem imprezy będzie kilka debat w sobotę 21 marca z udziałem wielu osób z przeróżnych środowisk ideowych i społecznych - naukowców, analityków, komentatorów, działaczy społecznych, związkowców itp. Debaty będą dotyczyły populizmu, lewicy, Polski B, protestów i praw pracowniczych, wyzwań cywilizacyjnych. Spotkania odbędą się w sali konferencyjnej Biuro Centrum w biurowcu Węglokoksu, ul. Adama Mickiewicza 29, 40-085 Katowice, I piętro.
Patronami medialnymi i partnerami imprezy są: Klub Jagielloński, Tygodnik Solidarność / Tysol.pl, OPZZ Konfederacja Pracy.

Dodatkowe informacje: nowyobywatel.pl/jubileusz/

Wejściówki na imprezę i rezerwacja numeru 100: zrzutka.pl/56cgm3

Szczegółowy program

20 marca (piątek):

godz. 18-20 - Ćwierć wieku za nami - o długich latach edycji "Obywatela" i "Nowego Obywatela" w pytaniach, odpowiedziach, wspomnieniach, pokazach archiwalnych filmów, nagrań itp. - Remigiusz Okraska, Szymon Surmacz
Po godz. 20 - nieformalna impreza integracyjna

21 marca (sobota):

Godz. 11-13 - debata "Czy lewica ma jeszcze sens?"
Udział wezmą:

Palina Matysiak - lewicowa posłanka z Kutna.
Barbara Słania - socjolożka, członkini partii Razem od 2015, działaczka tej partii na Górnym Śląsku i w Zagłębiu
Dawid Kujawa - lewicowy krytyk literacki, autor książki "W myśl praw geometrii. Jak lewica przestała się martwić i pokochała logikę towarową".
Rafał Woś - dziennikarz, publicysta społeczno-ekonomiczny, autor kilku książek o lewicowej wymowie, zastępca redaktora naczelnego "Tygodnika Solidarność".
Jarosław Niemiec - elektromonter, wieloletni działacz społeczny, przewodniczący struktur Związku Zawodowego "Przeróbka" w kopalni Bogdanka.

Godz. 13:00-15:00 - debata "Praca i wyzysk naszych czasów"
Udział wezmą:

Katarzyna Jamróz - przewodnicząca związku zawodowego Sierpień ’80 w zakładzie Valeo w Chrzanowie, liderka niedawnego strajku w zakładach Valeo.
prof. Anna Musiała - profesor nauk prawnych, specjalistka w zakresie prawa pracy, autorka kilku książek poświęconych krytyce liberalnej wizji traktowania pracowników.
Michał Lewandowski - wieloletni działacz związkowy, obecnie przewodniczący związku zawodowego OPZZ Konfederacja Pracy.
Roman Rostek - konsultant ds. komunikacji i zarządzania, szczególnie zainteresowany wpływem zmian technologicznych (w tym AI) na świat pracy.
Danuta Kędzierska - certyfikowany audytor socjalny, zajmuje się badaniem przestrzegania praw człowieka w prywatnych zakładach pracy w Polsce i zagranicą.

Godz. 15:00-17:00 - debata "Populizm dzisiaj - problem, rozwiązanie czy przejaw rozpadu społeczeństwa"
Udział wezmą:

prof. Małgorzata Jacyno - dr hab. nauk społecznych, profesor Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Kacper Kita - publicysta, redaktor portalu Nowy Ład, autor książek o francuskich prawicowych populistach.
Michał Rydlewski - doktor habilitowany, etnolog, filozof, literaturoznawca, autor książek i tekstu m.in. o pogardzie elit wobec ludu i o liberalnej "chamofobii".
Wawrzyniec Rymkiewicz - filozof, doktor habilitowany, redaktor naczelny pisma "Kronos".
Jan Śpiewak - aktywista, zwalcza i nagłaśnia elitarne przekręty słowem i czynem, autor kilku książek na ten temat.

Godz. 17-19 - debata "Polska B dzisiaj i jutro"
Udział wezmą:

Magdalena Okraska - pracownica socjalna w Cieszynie, redaktorka "Nowego Obywatela", autorka dwóch książek o Polsce B przeoranej przez liberalną "transformację".
Jacenty Dędek - fotograf, dokumentalista, autor m.in. wieloletniego projektu "Portret Prowincji" (i albumu o tym samym tytule) dokumentującego realia małych miejscowości oraz "Credo / 42-200" dokumentującego jego rodzinną Częstochowę.
Kacper Leśniewicz - dziennikarz, autor wielu tekstów o Polsce B, w 2019 r. nominowany do Nagrody Grand Press za tekst "Elity patrzą na wieś", pisze doktorat o granicach symbolicznych klasy ludowej w Polsce.
Szymon Surmacz - współzałożyciel "Obywatela", członek redakcji "Nowego Obywatela", od 2012 mieszka w niewielkiej gminie Leśna, od 8 lat jest jej burmistrzem.
Karol Trammer - redaktor naczelny pisma "Z Biegiem Szyn", jeden z prekursorów nagłaśniania problemu wykluczenia transportowego prowincji, autor dwóch książek o kolei w Polsce.

Godz. 19-21 - debata "Co z tą cywilizacją? - o wyzwaniach i zagrożeniach teraz i w przyszłości"
Udział wezmą:

Prof. Monika Kostera - socjolożka, specjalistka ds. nauk o zarządzaniu, autorka wielu tekstów i książek analizujących u krytykujących wpływ neoliberalnego kapitalizmu na społeczeństwo i jednostki.
Gabriela Lisowska - publicystka, autorka projektu Paryżewo, założycielka i redaktor naczelna kwartalnika kulturalnego "Paryżewo", prowadzi podcast TW: Lisowska.
Mateusz Piotrowski - działacz społeczny i ekologiczny, współtwórca inicjatywy Pacjent Europa, autor licznych tekstów o współczesnych problemach społeczno-cywilizacyjnych.
Radosław Stupak - ma doktorat z psychologii, naukowo zajmuje się szeroko rozumianym zdrowiem psychicznym oraz jego uwarunkowaniami społecznymi i kulturowymi.
Piotr Trudnowski - analityk i komentator wielu współczesnych zjawisk i problemów, w latach 2018-2023 prezes Klubu Jagiellońskiego.

Od godz. 21.30 nieformalna impreza integracyjna w Pubie Hospoda, ul. Gliwicka 6, Katowice

22 marca (niedziela):
Godz. 11:00 - spotkanie dyskusyjno-warsztatowe