Prawo „jak my je rozumiemy”. Korwin-Piotrowska: O kworum w TK decyduje Zgromadzenie Ogólne

- Co powiedziała Korwin-Piotrowska? W TVP Info stwierdziła, że o wymaganym kworum decyduje Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK.
- Co przewiduje ustawa? Artykuł 8 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK wymaga obecności co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.
- Ile wynosi kworum? Przy konstytucyjnym składzie 15 sędziów próg dwóch trzecich wynosi 10 osób.
- Co wydarzyło się 3 listopada? Podczas zgromadzenia z udziałem ośmiu osób przyjęto interpretację, zgodnie z którą kworum wynosi osiem, ponieważ za podstawę obliczeń uznano 12 osób.
- Dlaczego sprawa budzi kontrowersje? Spór dotyczy tego, kto jest uprawniony do udziału w zgromadzeniu i czy ograniczenie liczby uczestników może zmieniać ustawowy próg kworum.
- Co dalej? Kwestia ta może mieć znaczenie dla oceny ważności uchwał podejmowanych przez Zgromadzenie Ogólne TK.
Korwin-Piotrowska o kworum w Trybunale Konstytucyjnym
W poniedziałek 16 listopada Anna Korwin-Piotrowska, która wykonuje czynności związane z kierowaniem Trybunałem Konstytucyjnym, wystąpiła w TVP Info. Podczas rozmowy została zapytana o sposób ustalania kworum podczas obrad Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Dziennikarz nawiązał do planowanego rozpatrywania sprawy dotyczącej Bogdana Święczkowskiego. Zapytał, czy również w tym przypadku za wystarczającą zostanie uznana obecność ośmiu osób i czy taki sposób ustalania kworum nie zostanie później zakwestionowany przez sąd.
Korwin-Piotrowska odpowiedziała:
To Zgromadzenie Ogólne decyduje, jakie kworum jest wymagane.
Wypowiedź przytoczył portal Niezalezna.pl, zwracając uwagę na jej znaczenie w kontekście przepisów regulujących funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. Słowa Korwin-Piotrowskiej wywołują pytanie o granice uprawnień Zgromadzenia Ogólnego. Ustalenie, czy na posiedzeniu jest wymagane kworum, nie jest bowiem tym samym co samodzielne określenie jego wysokości.
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym. Ile osób potrzeba do kworum?
Kluczowe znaczenie ma art. 8 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Przepis stanowi:
Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby sędziów Trybunału, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Z kolei art. 194 ust. 1 Konstytucji RP przewiduje, że Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów. Dwie trzecie z 15 to 10. Oznacza to, że przy interpretacji odnoszącej ustawowe kworum do pełnego konstytucyjnego składu Trybunału do podejmowania uchwał potrzebna jest obecność co najmniej dziesięciu sędziów.
W przepisie znajduje się jednak również zastrzeżenie dotyczące sytuacji, w których ustawa przewiduje odmienne rozwiązanie. Dlatego w ocenie konkretnych obrad istotne jest nie tylko matematyczne obliczenie progu, ale także ustalenie właściwych przepisów oraz statusu osób uprawnionych do udziału w zgromadzeniu.
Osiem osób na zgromadzeniu TK. Skąd wzięło się takie kworum?
Spór rozpoczął się podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK zwołanego 3 listopada. W obradach uczestniczyło osiem osób. Anna Korwin-Piotrowska przedstawiła wówczas interpretację, zgodnie z którą do udziału w zgromadzeniu uprawnionych było 12 osób. Z tego wyliczenia wyłączono Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego, wobec których Korwin-Piotrowska wydała zarządzenia o przerwie w czynnościach służbowych. Zakwestionowano również możliwość udziału Jarosława Wyrembaka, powołując się na zastrzeżenia dotyczące procedury jego wyboru. Przyjęto więc, że dwie trzecie z 12 osób wynosi osiem.
Podczas posiedzenia uczestnicy zagłosowali za uznaniem tak obliczonego kworum. Następnie Korwin-Piotrowska stwierdziła, że zgromadzenie może podejmować uchwały. W trakcie obrad przyjęto między innymi projekt dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego na 2027 rok. Problem polega na tym, czy liczba osób uznanych za uprawnione do udziału w konkretnym zgromadzeniu może stanowić podstawę do obniżenia progu wynikającego z ustawy.
Marcin Matczak krytykował obniżenie kworum
Sposób ustalenia kworum podczas listopadowego zgromadzenia spotkał się z krytyką części prawników. Profesor Marcin Matczak zwrócił uwagę, że przyjęcie takiej interpretacji mogłoby stworzyć niebezpieczny precedens. Jego zdaniem możliwość obniżania kworum przez wyłączanie kolejnych sędziów z udziału w zgromadzeniu prowadziłaby do sytuacji, w której niewielka grupa osób mogłaby podejmować decyzje w imieniu całego Trybunału. Matczak określił ten mechanizm jako otwarcie „puszki Pandory”.
Zastrzeżenia zgłaszali również inni prawnicy, wskazując, że konstytucyjny skład TK liczy 15 sędziów, a ustawowy próg dwóch trzecich odpowiada dziesięciu osobom. Krytyka nie ograniczała się więc do środowisk politycznych sprzeciwiających się działaniom Korwin-Piotrowskiej.
Spór o skład Trybunału Konstytucyjnego
Kontrowersje wokół kworum są bezpośrednio związane z konfliktem dotyczącym obsady i kierownictwa Trybunału. Według informacji przedstawionych przez Niezalezna.pl w składzie TK znajduje się dziesięciu sędziów, których status nie jest kwestionowany przez środowisko reprezentowane przez Bogdana Święczkowskiego. Portal wskazuje również pięć osób wybranych przez Sejm w 2026 roku, które nie złożyły ślubowania wobec prezydenta RP. Są to Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Maciej Taborowski i Maciej Berek.
Kancelaria Prezydenta kwestionuje możliwość wykonywania przez te osoby obowiązków sędziowskich bez złożenia ślubowania przed głową państwa. Z kolei przedstawiciele obecnej większości parlamentarnej podkreślają, że osoby te zostały wybrane przez Sejm, a brak odebrania ślubowania przez prezydenta nie powinien uniemożliwiać im podjęcia pracy.
Święczkowski i Sochański kwestionują decyzje Korwin-Piotrowskiej
Konflikt nasilił się 30 października, kiedy Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła, że jako sędzia o najdłuższym stażu przejmuje wykonywanie czynności związanych z kierowaniem Trybunałem. Wydała także zarządzenia dotyczące przerwy w czynnościach służbowych prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Obaj zakwestionowali te decyzje.
10 listopada Sąd Najwyższy poinformował o uchyleniu zarządzeń Korwin-Piotrowskiej dotyczących obu sędziów. Korwin-Piotrowska utrzymuje jednak, że rozstrzygnięcie SN nie wpływa na skuteczność jej decyzji, ponieważ w jej ocenie właściwy do ich kontroli jest sąd dyscyplinarny Trybunału Konstytucyjnego. Spór pozostaje zatem nierozstrzygnięty z punktu widzenia zainteresowanych stron.
Ma to znaczenie również dla ustalania kworum, ponieważ dotyczy tego, kto powinien być dopuszczony do udziału w obradach Zgromadzenia Ogólnego.
Czy uchwały Zgromadzenia Ogólnego TK mogą zostać zakwestionowane?
Najważniejsza wątpliwość dotyczy skuteczności uchwał przyjmowanych podczas posiedzeń, w których uczestniczy mniej niż dziesięć osób. Jeśli za właściwą uznać interpretację, zgodnie z którą ustawowe kworum wynosi dziesięciu sędziów, uchwały podjęte w obecności ośmiu osób mogą budzić poważne zastrzeżenia prawne. Jeżeli natomiast przyjąć stanowisko przedstawione przez Korwin-Piotrowską podczas wcześniejszych obrad, znaczenie miałaby liczba osób uznanych w danym momencie za uprawnione do udziału w zgromadzeniu. Samo głosowanie uczestników nad istnieniem kworum nie przesądza jednak, że przyjęta przez nich interpretacja przepisów jest prawidłowa. Ostateczna ocena wymaga analizy podstaw prawnych konkretnych uchwał, statusu uczestników oraz kompetencji organów rozstrzygających spory dotyczące Trybunału.
Tagi
Komentarze
Święczkowski zostanie aresztowany? Jest pilne pismo
Pałac Prezydencki przestrzega rząd. Chodzi o polską gospodarkę

Prezydencki minister zapytany o wybory parlamentarne. Niepokojące słowa
Tajemnicze kontakty otoczenia Nawrockiego z generałami? Francuski portal opisuje kulisy

Solidarność Zagłębia Miedziowego dyżuruje przed Trybunałem Konstytucyjnym










