Szukaj
Konto

Blokada pieniędzy dla przejętego TK. Nieoficjalnie: powstaje "plan B" 

Blokada pieniędzy dla przejętego TK. Nieoficjalnie: powstaje "plan B" 
Licencja: Tysol.pl | Nieoficjalnie
Narodowy Bank Polski wstrzymał realizację wszystkich zleceń płatniczych z rachunków Trybunału Konstytucyjnego. Powodem jest spór o to, kto ma prawo reprezentować instytucję i dysponować jej pieniędzmi. Jak ustalił money.pl, rozważany jest alternatywny sposób przekazywania środków, zakładający wykorzystanie rachunku pomocniczego. Rozwiązanie budzi jednak wątpliwości prawne, a przedstawiciele rządu i opozycji odmiennie oceniają decyzję banku centralnego.
Co musisz wiedzieć:
  • Co zdecydował NBP? 16 listopada 2026 roku bank centralny potwierdził wstrzymanie wszystkich zleceń płatniczych dotyczących środków Trybunału Konstytucyjnego.
  • Dlaczego wstrzymano przelewy? Do NBP trafiły sprzeczne dokumenty wskazujące różne osoby uprawnione do dysponowania pieniędzmi instytucji.
  • Na czym polega plan B? Według ustaleń Money.pl rozważane jest wykorzystanie rachunku pomocniczego, który pozwoliłby zapewnić finansowanie Trybunału mimo blokady.
  • Czy rachunek pomocniczy już działa? Nie ma potwierdzenia, że takie rozwiązanie zostało wdrożone.
  • Co z wynagrodzeniami pracowników? Anna Korwin-Piotrowska zapewnia, że wypłaty zostaną zrealizowane w terminie.
  • Czy rozwiązanie jest zgodne z prawem? To przedmiot sporu. Politycy PiS kwestionują możliwość finansowania TK z pominięciem rachunków prowadzonych przez NBP.

NBP zablokował przelewy z rachunków Trybunału Konstytucyjnego

W poniedziałek 16 listopada Narodowy Bank Polski oficjalnie potwierdził wstrzymanie realizacji zleceń płatniczych dotyczących pieniędzy zgromadzonych na rachunkach Trybunału Konstytucyjnego. Decyzja została podjęta w związku z trwającym sporem o kierowanie instytucją. Do banku centralnego wpłynęły dokumenty przedstawiające odmienne stanowiska w sprawie osób uprawnionych do dysponowania środkami TK.

Jedną stronę sporu reprezentuje Bogdan Święczkowski, który utrzymuje, że pozostaje prezesem Trybunału i zachowuje uprawnienia do podejmowania decyzji finansowych. Drugą jest Anna Korwin-Piotrowska, która od 30 października wykonuje czynności związane z kierowaniem TK na podstawie wydanych zarządzeń.

NBP poinformował, że jego Departament Prawny przeanalizował dokumenty oraz przepisy mające zastosowanie do umowy rachunku bankowego zawartej z Trybunałem. W wyniku tej analizy zdecydowano o wstrzymaniu realizacji zleceń płatniczych. Rzecznik NBP Maciej Antes wyjaśnił Polskiej Agencji Prasowej, że decyzja dotyczy wszystkich dyspozycji, niezależnie od tego, kto je składa. Oznacza to, że bank nie realizuje obecnie poleceń płatniczych ani jednej, ani drugiej strony sporu.

Powstaje plan B. Money.pl ujawnia pomysł na rachunek pomocniczy

Jak ustalili dziennikarze money.pl Grzegorz Osiecki i Tomasz Żółciak, decyzja NBP nie musi oznaczać całkowitego odcięcia Trybunału Konstytucyjnego od finansowania. Według portalu trwają rozważania nad rozwiązaniem, które umożliwiłoby przekazywanie środków z pominięciem zablokowanych płatności w banku centralnym. Jednym z analizowanych wariantów jest wykorzystanie rachunku pomocniczego. Taki mechanizm miałby pozwolić na realizowanie niezbędnych wydatków Trybunału, mimo że NBP nie wykonuje dyspozycji dotyczących dotychczasowych rachunków.

Na obecnym etapie jest to jednak rozważany wariant, a nie oficjalnie ogłoszona i wdrożona procedura. Nie potwierdzono, że rachunek pomocniczy został otwarty ani że skierowano na niego środki przeznaczone na finansowanie działalności TK.

Kluczowe pozostaje również ustalenie podstawy prawnej takiego rozwiązania, w tym możliwości dokonywania wydatków publicznych z wykorzystaniem innego rachunku niż dotychczas obsługiwany przez NBP.

Dlaczego NBP wstrzymał wszystkie płatności?

Bank centralny podkreśla, że nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego kierowania Trybunałem Konstytucyjnym. Jednocześnie musi ustalić, kto zgodnie z przepisami i umową rachunku bankowego może skutecznie zlecać operacje finansowe w imieniu instytucji.

Spór nabrał znaczenia po wydarzeniach z końca października. 30 października Anna Korwin-Piotrowska wydała zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Święczkowski zakwestionował te decyzje i poinformował NBP o swoim stanowisku dotyczącym reprezentowania Trybunału.

2 listopada złożył oświadczenie wskazujące osoby uprawnione do działania w relacjach z bankiem centralnym. Stanowisko to potwierdził następnie w piśmie z 12 listopada. W międzyczasie, 6 listopada, do NBP przekazano dokumenty wskazujące inne osoby uprawnione do dysponowania środkami. Bank uznał, że otrzymał wzajemnie sprzeczne zestawy dokumentów i nie może na ich podstawie jednoznacznie ustalić reprezentacji TK.

10 listopada Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia Korwin-Piotrowskiej dotyczące przerwy w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego. Korwin-Piotrowska zakwestionowała jednak skuteczność tego rozstrzygnięcia, wskazując, że właściwy do kontroli jej decyzji jest sąd dyscyplinarny Trybunału Konstytucyjnego.

Korwin-Piotrowska zapewnia, że pracownicy otrzymają wynagrodzenia

Decyzja banku centralnego wywołała pytania o możliwość bieżącego finansowania działalności Trybunału. Wstrzymanie przelewów może dotyczyć między innymi wypłat wynagrodzeń, płatności za usługi oraz zobowiązań wynikających z umów zawartych przez instytucję. Anna Korwin-Piotrowska zapewniła jednak, że pracownicy nie powinni obawiać się o terminowość wypłat.

Zapewniamy pracowników, że z pewnością wszystkie płatności wynagrodzeń i te, które są wymagane, zostaną w najbliższych dniach wykonane

– powiedziała w poniedziałek.

W rozmowie z Money.pl poinformowała również, że wysłała pracownikom wiadomość, w której odniosła się do ich obaw. Nie wyjaśniła jednak, w jaki sposób zamierza zapewnić realizację płatności w sytuacji, gdy NBP wstrzymał wykonywanie dyspozycji z rachunków TK. Dlatego nie można obecnie stwierdzić, czy zapowiadany rachunek pomocniczy będzie mechanizmem wykorzystanym do wypłaty wynagrodzeń.

Rachunek pomocniczy w BGK. Co przewidują przepisy?

Najważniejszą przeszkodą dla planu B są regulacje dotyczące obsługi rachunków bankowych państwowych jednostek budżetowych. Zgodnie z art. 196 ustawy o finansach publicznych rachunki bieżące takich jednostek prowadzi Narodowy Bank Polski albo Bank Gospodarstwa Krajowego. O wyborze banku decyduje minister finansów. Przepisy przewidują jednak istotne ograniczenie. BGK może rozpocząć obsługę rachunków bieżących objętych tą regulacją nie wcześniej niż w dniu przyjęcia przez Polskę waluty euro. Oznacza to, że zwykłe przeniesienie podstawowego rachunku Trybunału z NBP do BGK wymagałoby zmiany przepisów ustawowych.

Jak informuje money.pl, rozważane jest zatem inne rozwiązanie: otwarcie rachunku pomocniczego w Banku Gospodarstwa Krajowego. Podstawą analizowanego wariantu ma być rozporządzenie ministra finansów z 28 grudnia 2011 roku dotyczące operacji na rachunkach bankowych prowadzonych dla obsługi budżetu państwa. Przewiduje ono możliwość zezwolenia na otwarcie rachunku pomocniczego na uzasadniony wniosek dysponenta części budżetowej. Problem polega na tym, że rachunek pomocniczy nie musi mieć takiego samego przeznaczenia jak rachunek bieżący, z którego standardowo realizowane są wydatki budżetowe.

Znaczenie ma tutaj również art. 197 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, dotyczący sposobu dokonywania wydatków budżetu państwa. Dlatego samo otwarcie rachunku pomocniczego nie oznacza automatycznie, że będzie można legalnie realizować za jego pośrednictwem wszystkie wydatki Trybunału. Money.pl wskazuje, że jednym z rozważanych rozwiązań mogłaby być zmiana odpowiedniego rozporządzenia. Nie ma jednak potwierdzenia, że przygotowano projekt takich przepisów.

BGK nie komentuje doniesień o alternatywnym rachunku

Dziennikarze money.pl zwrócili się do Banku Gospodarstwa Krajowego z pytaniami dotyczącymi ewentualnego otwarcia rachunku pomocniczego. Rzecznik BGK Paweł Żebrowski odmówił komentarza. Według rozmówcy portalu zorientowanego w sprawie prowadzone są analizy dotyczące możliwości wykorzystania rachunku pomocniczego zamiast rachunku bieżącego. Nie przesądza to jednak o podjęciu decyzji przez ministra finansów, BGK lub osoby kierujące pracami Trybunału.

Wątpliwości dotyczą zarówno podstaw prawnych, jak i praktycznego sposobu przekazywania pieniędzy oraz wskazania osoby uprawnionej do dysponowania nimi. Nawet jeśli rachunek zostałby otwarty, konieczne byłoby ustalenie, kto może skutecznie zlecać płatności w imieniu TK.

Rząd krytykuje decyzję NBP. PiS ostrzega przed odpowiedzialnością karną

Decyzja banku centralnego spotkała się z odmiennymi reakcjami przedstawicieli rządu i opozycji. Minister finansów Andrzej Domański ocenił, że NBP powinien zachowywać niezależność polityczną i nie angażować się w konflikt dotyczący Trybunału. Podobne stanowisko przedstawił Janusz Cichoń, przewodniczący sejmowej Komisji Finansów Publicznych.

To polityczny ruch ze strony prezesa NBP

– stwierdził poseł Koalicji Obywatelskiej w rozmowie z money.pl.

Odmiennie decyzję ocenił Sebastian Kaleta z Prawa i Sprawiedliwości. Polityk uważa, że realizowanie przelewów na podstawie dyspozycji osób, których uprawnienia do kierowania Trybunałem są kwestionowane, mogłoby narazić pracowników NBP na odpowiedzialność prawną. Kaleta zakwestionował również możliwość wykorzystania rachunku pomocniczego do finansowania TK. Jego zdaniem przepisy dotyczące rachunków państwowych jednostek budżetowych nie pozwalają na takie rozwiązanie, a ewentualne przekazywanie środków z pominięciem standardowej procedury mogłoby prowadzić do odpowiedzialności karnej osób podejmujących decyzje.

Są to oceny prawne przedstawione przez polityka, a nie rozstrzygnięcia sądu lub właściwego organu nadzorczego.

Spór o rachunki TK może mieć dalsze konsekwencje polityczne

Decyzja NBP pojawiła się w czasie, gdy w Sejmie nadal pozostaje nierozstrzygnięta kwestia ewentualnego postawienia prezesa banku centralnego Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu. Wniosek komisji odpowiedzialności konstytucyjnej oczekuje na rozpatrzenie przez posłów.

Money.pl wskazuje, że konflikt dotyczący rachunków Trybunału może wpłynąć na polityczną ocenę działań prezesa NBP. Nie oznacza to jednak, że samo wstrzymanie płatności stanowi podstawę do stwierdzenia odpowiedzialności konstytucyjnej Glapińskiego. Bank centralny uzasadnia swoją decyzję analizą prawną sprzecznych dokumentów dotyczących reprezentacji TK. Przedstawiciele obozu rządzącego kwestionują natomiast polityczne i praktyczne skutki tej decyzji. Rozstrzygnięcie ewentualnej odpowiedzialności wymagałoby odrębnej procedury przewidzianej prawem.

Komentarzy: 0
Data publikacji: 16.11.2026 20:41
Źródło: Money.pl