Ekspert: sprawa Kraskowskiego nie jest sprawą aresztową

Sprawa Leszka Kraskowskiego nie jest sprawą aresztową. Jeżeli dla ustalenia, czy konkretny pistolet alarmowo-gazowy wymaga pozwolenia, konieczne jest powołanie biegłego z zakresu balistyki, to trudno twierdzić, że przeciętny obywatel działał z zamiarem naruszenia prawa. Nie można jednocześnie utrzymywać, że kwalifikacja przedmiotu wymaga specjalistycznej wiedzy eksperckiej i oczekiwać od zwykłego człowieka, że samodzielnie dokona takiej oceny bez ryzyka błędu.

Trudno mówić o umyślnym naruszeniu prawa

Prawo karne opiera się na zasadzie winy. Jeżeli obywatel kupuje przedmiot dostępny w legalnym obrocie i nie ma świadomości, że według określonej interpretacji przepisów może on zostać uznany za broń wymagającą pozwolenia, to trudno mówić o umyślnym naruszeniu prawa. Brak świadomości bezprawności wynikający z niejasnych regulacji nie może automatycznie prowadzić do stosowania najsurowszych środków procesowych.

Warto też zachować proporcje. Pistolet alarmowo-gazowy nie jest klasyczną bronią palną przeznaczoną do rażenia pociskami. Jego podstawową funkcją jest wywołanie huku, sygnału alarmowego. Nie jest to broń porównywalna pod względem potencjału rażenia z typową bronią bojową. Tym bardziej niezrozumiałe jest traktowanie sprawy tak, jakby chodziło o szczególnie niebezpieczny arsenał stwarzający poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.

Największym problemem ustawa

Największym problemem pozostaje jednak sama ustawa o broni i amunicji. Jeżeli granica między przedmiotem dostępnym w legalnej sprzedaży a przedmiotem wymagającym pozwolenia jest tak nieostra, że musi ją wyznaczać biegły, to państwo nie może przerzucać skutków własnej nieprecyzyjności na obywatela. W demokratycznym państwie prawa niejasne przepisy powinny być interpretowane na korzyść jednostki, a nie prowadzić do aresztów i wielomiesięcznych postępowań karnych.

[Autor dr Michał Skwarzyński, adwokat, prowadzi badania w obszarze praw człowieka z zakresu sprzeciwu sumienia, prawa do własności, wolności myśli, sumienia i religii, wolności ekspresji i prawa do obrony na KUL, członek Stowarzyszenia Veritas Et Ius w Służbie Narodowi]

[Tytuł, lead, sekcje "Co musisz wiedzieć", "Co budzi wątpliwości eksperta", "Dlaczego zastosowano tymczasowy areszt?" i śródtytuły od redakcji]

Co budzi wątpliwości eksperta?

Dr Michał Skwarzyński wskazuje przede wszystkim na:

• konieczność powołania biegłego do oceny przedmiotu,
• brak oczywistości co do kwalifikacji prawnej pistoletu,
• zasadę interpretowania niejasnych przepisów na korzyść obywatela.

Jednocześnie ostateczna ocena należy do organów prowadzących postępowanie i sądu.

Dlaczego zastosowano tymczasowy areszt?

Zgodnie z polskim prawem tymczasowy areszt może zostać zastosowany m.in. w sytuacji obawy matactwa, ukrywania się podejrzanego lub groźby popełnienia kolejnych przestępstw. W sprawie Leszka Kraskowskiego sąd przychylił się do wniosku prokuratury. Szczegółowe uzasadnienie decyzji nie zostało dotąd publicznie przedstawione.

Kim jest Leszek Kraskowski?

Leszek Kraskowski jest dziennikarzem śledczym i publicystą. W ostatnich dniach został zatrzymany przez służby i objęty tymczasowym aresztem. Sprawa wywołała dyskusję dotyczącą zarówno zasadności zastosowanych środków, jak i warunków jego osadzenia.

Leszek Kraskowski od wielu miesięcy publikował materiały dotyczące Romana Giertycha i afery związanej ze spółką Polnord. Na portalu Reporterzy Online opisywał ustalenia, według których pieniądze wyprowadzone ze spółki miały trafić na konto żony polityka - "Generalny Inspektorat Informacji Finansowej prześledził losy wpłat i wypłat i określił je jako pranie brudnych pieniędzy" - pisał, powołując się na akta śledztwa.

Leszek Kraskowski twierdził w ostatnim czasie, że jest zastraszany. Został zatrzymany pod zarzutem kierowania gróźb karalnych i nielegalnego posiadania broni (według jednych relacji chodzi o pistolet gazowy, według innych, hukowy, sprawę bada biegły) po tym jak jeden z policjantów miał otrzymać pogróżki w mailu podpisanym nazwiskiem Kraskowskiego. W mediach pojawiają się wątpliwości co do autentyczności maila, który miałby być do tego podstawą. Obrońca Kraskowskiego twierdzi, że nie miał dostępu do klienta i akt sprawy.