Co musisz wiedzieć
- Test HPV HR jest już dostępny bezpłatnie w programie profilaktyki raka szyjki macicy na NFZ.
- Badanie dotyczy kobiet w wieku od 25 do 64 lat i nie wymaga skierowania.
- Można wybrać test HPV DNA HR z genotypowaniem (zwykle raz na 5 lat) albo cytologię klasyczną (co 3 lata).
- Gdy wynik HPV HR jest dodatni, z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna (LBC).
Test HPV HR na NFZ: kto może skorzystać i na jakich zasadach
Bezpłatny test HPV HR jest już dostępny w programie profilaktyki raka szyjki macicy na NFZ. Badanie jest finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia i przeznaczone dla kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie.
W programie można wykonać test DNA w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV DNA HR z genotypowaniem) zwykle raz na 5 lat. Alternatywą pozostaje cytologia klasyczna wykonywana co 3 lata. W indywidualnych sytuacjach lekarz może zalecić wcześniejsze badanie: co 3 lata lub nawet co 12 miesięcy.
Jakie badania obejmuje program profilaktyki raka szyjki macicy?
W programie profilaktyki raka szyjki macicy pacjentka wybiera rodzaj badania: test HPV DNA HR z genotypowaniem albo cytologię klasyczną.
- Pacjentka sama decyduje, które badanie wybiera. Jako położna rekomenduję test w kierunku HPV HR, ponieważ to badanie jest bardziej skuteczne w profilaktyce raka szyjki macicy niż dotychczasowe badanie cytologiczne - podkreśla cytowana przez NFZ Zuzanna Kiepuszewska, położna, specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa położniczo-ginekologicznego.
Czym różni się test HPV HR od klasycznej cytologii?
W materiale podkreślono, że test HPV HR ma wyższą czułość niż cytologia, ponieważ wykrywa obecność wirusa, który może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, zanim pojawią się zmiany w komórkach. Wyższa czułość oznacza mniejsze ryzyko wyniku fałszywie ujemnego.
Jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna (LBC), bez konieczności kolejnej wizyty tylko po to, by pobrać materiał ponownie.
Gdzie zrobić test HPV HR na NFZ i czy potrzebne jest skierowanie?
Program realizują poradnie położniczo-ginekologiczne z umową z NFZ oraz wybrane poradnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), które współpracują z położnymi w ramach programu. Skierowanie nie jest wymagane - wystarczy umówić się w placówce realizującej program.
W materiale wskazano możliwość skorzystania z wyszukiwarki "Gdzie się leczyć" i wybrania programu "Profilaktyka raka szyjki macicy", a następnie województwa. Wspomniano też o centralnej e-rejestracji oraz umawianiu przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i aplikację mojeIKP.
Jak przygotować się do badania?
Przed pobraniem materiału z szyjki macicy zalecono m.in.: nie stosować leków dopochwowych przez kilka dni, nie zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego oraz 4 dni przed lub 4 dni po plamieniu/krwawieniu, nie wykonywać USG przezpochwowego przed pobraniem, a także powstrzymać się od współżycia na 1-2 dni przed badaniem.
Wynik HPV HR: co dalej?
Wynik ujemny: Przy prawidłowym (ujemnym) wyniku lekarz może zalecić kolejne badanie po 3 lub 5 latach, a czasem po 12 miesiącach, jeśli są ku temu wskazania.
Wynik dodatni: Dodatni wynik testu HPV HR oznacza, że z tego samego pobrania wykonywana jest cytologia płynna (LBC). Jeśli LBC okaże się prawidłowa, w materiale wskazano powtórzenie badania po 12 miesiącach.
Gdy pojawią się zmiany o charakterze dysplastycznym, lekarz ginekolog kieruje na dalsze badania: kolposkopię lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W razie potrzeby pacjentka jest kierowana do leczenia specjalistycznego lub dalszej diagnostyki.
Dlaczego profilaktyka raka szyjki macicy jest tak ważna?
W materiale podkreślono, że rak szyjki macicy może rozwijać się bez objawów i bywa wykrywany zbyt późno. Wskazano też, że każdego roku w Polsce umiera na niego ponad 1800 kobiet, a badania w programie NFZ są bezpłatne.
