Mało znany w Polsce święty ma dla nas wielkie zasługi

Mnich benedyktyński

Bruno-Bonifacy urodził się w 974 r. w arystokratycznej rodzinie saskiego grafa w Kwerfurcie (niem. Querfurt). Kształcił się w szkole katedralnej w Magdeburgu. W 995 r. został mianowany kanonikiem na dworze cesarza Ottona III i wraz z nim udał się do Rzymu. Tam w 998 r. wstąpił do zakonu benedyktynów w klasztorze na Awentynie. Zapewne wówczas otrzymał imię zakonne Bonifacy. Pięć lat przed nim w tym samym klasztorze przebywali św. Wojciech i bł. Radzym. W 999 roku Bruno złożył śluby zakonne.

Podróż do Polski

Wkrótce potem zaprzyjaźnił się ze św. Romualdem, głośnym reformatorem zakonu benedyktynów i twórcą ascetycznych eremów - zakonu kamedułów. Wraz z nim i grupą misjonarzy, na zaproszenie króla Bolesława Chrobrego, w 1001 r. wyruszył z eremu w Pereum koło Rawenny do Polski. Prawdopodobnie Chrobry chciał, by misjonarze prowadzili ewangelizację wśród Słowian nadodrzańskich, co musiało spotkać się z niepokojem metropolitów niemieckich.

Sakra

Bruno otrzymał pozwolenie na wyświęcenie od papieża Sylwestra II oraz zezwolenie dla misji zakonników z Pereum. Otrzymał również paliusz arcybiskupa metropolity misyjnego zanim został biskupem. Dawało mu to szerokie uprawnienia, aż do mianowania biskupów na terenach misyjnych. Zimą 1002 r. udał się na dwór cesarza Henryka II, lecz musiał czekać do 1004 na sakrę biskupią uzyskaną z rąk arcybiskupa Magdeburga.

Niekorzystne uwarunkowania polityczne

Być może warunki polityczne nie sprzyjały rozwinięciu misji wśród Słowian zachodnich, którzy znaleźli się w granicach ówczesnej Polski. W tym czasie zmarł Otton III, trwała też wojna między Bolesławem Chrobrym a cesarzem niemieckim, zakończona dopiero po kilkunastu latach pokojem w Budziszynie.

Czytaj również

Kościół wspomina dziś św. Marcina z Tours

Kościół i świat wspominają dziś Jana Pawła II

W Rzymie odbędą się obchody rocznicy wyboru św. Jana Pawła II i jego wspomnienia liturgicznego

Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Różańcowej i 454. rocznica bitwy pod Lepanto

Kościół wspomina dziś św. Franciszka z Asyżu

Kościół wspomina dziś Aniołów Stróżów. W Polsce rozpowszechnili ich kult paulini

Powrót do Polski

Celem jego działalności misyjnej były więc Węgry, a potem - na prośbę papieża Jana VIII - kraj Pieczyngów nad Morzem Czarnym. Z ówczesnych kronik wynika, że Bruno był prawdopodobnie pośrednikiem między dworami Polski i Węgier, choć nie wiadomo, o jakie sprawy chodziło. W 1008 r. , po śmierci jego współbraci (Pięciu Braci Męczenników - Italczyków: Benedykta z Benewentu i Jana oraz Słowian - Mateusza, Krystyna i Izaaka, którzy ponieśli śmierć męczeńską w 1003), powrócił do Polski i prowadził działalność misyjną wśród Prusów, na pograniczu Litwy i Rusi. Wysłał także wyświęconego przez siebie biskupa do Szwecji.

Działalność kronikarska i epistolarna

Napisał też dwa dzieła hagiograficzne: Żywot św. Wojciecha i Żywot Pięciu Braci Męczenników. Są to pierwszorzędne źródła do dziejów Polski i wczesnośredniowiecznej Europy środkowej. Napisał również List do Henryka II, stanowiący próbę mediacji między nim a Bolesławem Chrobrym. Zarzuca w nim cesarzowi, że sprzymierzył się z pogańskimi Słowianami zachodnimi przeciwko chrześcijańskiej Polsce. List jest jednym z pierwszych dzieł napisanych bez wątpliwości na terenie Polski.

"Bruno jest pierwszym znanym pisarzem piszącym na ziemi polskiej i o rzeczach polskich (...) w kulturze duchowej Polski bolesławskiej zajmuje miejsce najwybitniejsze ..." - uważa prof. Stanisław Zakrzewski. Natomiast gdy chodzi o list św. Brunona do Henryka II, to zdaniem prof. Józefa Widajewicza "w dziejach stosunków polsko-niemieckich potępienie przez Niemca polityki niemieckiego władcy i aprobata polityki polskiej jest czymś niezwykłym".

Męczeństwo i kult

Św. Bruno zginął z rąk któregoś z plemion pogańskich 14 lutego lub 9 marca 1009 roku, najprawdopodobniej w okolicach Giżycka. Miał wówczas zaledwie 35 lat. Jego relikwie zaginęły w ciągu wieków. Ku czci św. Brunona w latach 1907-1909 katolicy wybudowali w Giżycku kaplicę. Nieco później wybudowano kościół św. Brunona, konsekrowany 26 czerwca 1938 r. przez Maksymiliana Kallera - ówczesnego biskupa warmińskiego. Natomiast ewangelicy w roku 1910 wznieśli w Giżycku krzyż ku czci świętego.

Wielkie zasługi dla Polski

W Polsce Bruno-Bonifacy z  Kwerfurtu jest postacią mało znaną, choć w swoich czasach poniósł wielkie zasługi dla Polski i ówczesnej Europy. Był rzecznikiem i konsekwentnym realizatorem pojednania między cywilizacją wschodnią i zachodnią, orędownikiem pokoju między narodami i jedności wewnątrz państw. Wniósł wielki wkład w ewangelizację wielu narodów, w rozwój organizacji Kościoła oraz stworzył podstawy ich rozwoju kulturalnego.

Obchody

W 1962 r. św. Brunon z Kwerfurtu został głównym patronem diecezji łomżyńskiej oraz jednym z orędowników archidiecezji warmińskiej. Św. Bruno jest czczony przez katolików i ewangelików. W 1999 r. z okazji 990. rocznicy jego męczeńskiej śmierci, w sanktuarium św. Brunona w Giżycku zorganizowano ekumeniczne "Brunonalia". Głównym punktem obchodów była wówczas procesja ekumeniczna na Wzgórze św. Brunona, gdzie na tle jeziora Niegocin odprawiono Mszę św. odpustową. W liturgii słowa uczestniczyli katolicy, ewangelicy i grekokatolicy. Obecne były również delegacje z ewangelickiej i katolickiej parafii z Kwerfurtu,  miejsca urodzenia św. Brunona.  Uroczyście obchodzono również 1000. rocznicę  jego  męczeńskiej śmierci. Obchody odbyły się  w dniach od 19-21 czerwca 2009 w Łomży i Giżycku. „Św. Brunon z Kwerfurtu może być uważany za patrona przyjaźni Polaków i Niemców” – napisał wówczas papież Benedykt XVI w liście do kardynała Józefa Glempa.