Tak pite napoje wiążą się z wyższym ryzykiem raka przełyku. Nowe badanie

Badanie, którego wyniki opublikowano w „International Journal of Cancer”, objęło prawie milion kobiet i mężczyzn w średnim wieku mieszkających w Wielkiej Brytanii. Ich dane analizowano przez 14 lat. To największe jak dotąd badanie dotyczące związku między temperaturą spożywanych napojów a występowaniem raka przełyku.

Naukowcy stwierdzili, że osoby deklarujące picie napojów jako „bardzo gorących” miały ogólnie niemal trzykrotnie wyższe ryzyko ESCC niż osoby pijące napoje ciepłe. W analizie częstotliwości sześć lub więcej bardzo gorących napojów dziennie wiązało się z około 71-procentowym wzrostem ryzyka w porównaniu z mniejszym spożyciem.

Tak duże badanie zdecydowanie wzmacnia dowody na to, że picie gorących i bardzo gorących napojów zwiększa ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego przełyku

– wskazała w rozmowie z Euronews Health Keren Papier, epidemiolog żywienia z Uniwersytetu Oksfordzkiego i współautorka badania.

Czytaj również

Rosja grozi Paryżowi i Londynowi. „Konsekwencje mogą być całkowicie nieprzewidywalne”

Wielki zwrot w rodzinie królewskiej. Harry i Meghan już w Wielkiej Brytanii

Dziennikarz podszył się pod migranta. Przeniknął do siatki przemytników

Przełomowa decyzja Londynu. Ukraina otrzyma technologię produkcji pocisków Storm Shadow

Bezprecedensowy cyberatak. Elektrownia nie działała przez cztery dni

Książę Harry i Meghan wracają do Wielkiej Brytanii. Dzieci mają zacząć tam szkołę

Jak gorący napój jest już „bardzo gorący”?

IARC definiuje bardzo gorące napoje jako spożywane w temperaturze powyżej 65°C.

Dlaczego gorący napój może być niebezpieczny?

Problemem nie musi być sama kawa czy herbata. Naukowcy od lat zwracają uwagę przede wszystkim na temperaturę napoju.
Jednym z możliwych wyjaśnień obserwowanej zależności jest regularne uszkadzanie błony śluzowej przełyku przez bardzo wysoką temperaturę. Jedną z głównych hipotez jest to, że powtarzające się uszkodzenia termiczne błony śluzowej przełyku i procesy jej regeneracji mogą sprzyjać zmianom prowadzącym do nowotworzenia. Mechanizm ten nie został jednak ostatecznie wyjaśniony.

Nowe badanie nie oznacza jednak, że wypicie filiżanki bardzo gorącej kawy prowadzi do raka. Mowa o statystycznym związku między nawykowym spożywaniem napojów w wysokiej temperaturze a ryzykiem zachorowania.

Naukowcy radzą pozwolić napojowi ostygnąć

Zalecenie naukowców jest proste: nie trzeba rezygnować z kawy ani herbaty. Warto natomiast pozwolić napojowi nieco ostygnąć.
Zdaniem Keren Papier, jeśli kawa lub herbata jest na tyle gorąca, że jej picie powoduje dyskomfort, lepiej odstawić filiżankę na chwilę i zaczekać, aż napój osiągnie bardziej komfortową temperaturę. Dotyczy to również napojów, do których dodano mleko – badacze zalecają odczekanie przynajmniej kilku minut.

Rak przełyku pozostaje stosunkowo rzadki

Autorzy badania zwracają jednocześnie uwagę, że wyników nie należy interpretować jako zapowiedzi gwałtownego wzrostu liczby zachorowań wśród osób pijących kawę czy herbatę. Rak przełyku, a szczególnie jego postać płaskonabłonkowa, której dotyczy zaobserwowana zależność, pozostaje stosunkowo rzadkim nowotworem.

Jak wskazała Papier, w Wielkiej Brytanii prawdopodobieństwo otrzymania diagnozy raka przełyku w ciągu całego życia wynosi około 1 proc. Nawet kilkukrotny wzrost ryzyka względnego trzeba więc odróżnić od bezwzględnego prawdopodobieństwa zachorowania.

Jednocześnie kawa i herbata są powszechnie spożywane, dlatego nawet prosta zmiana nawyku – odczekanie kilku minut przed pierwszym łykiem – może mieć znaczenie z punktu widzenia profilaktyki.

Nie tylko temperatura napojów

Bardzo gorące napoje są tylko jednym z czynników, które mogą wpływać na ryzyko zachorowania. Do ważnych czynników ryzyka raka przełyku należą m.in. palenie tytoniu i alkohol. W przypadku gruczolakoraka przełyku znaczenie ma również otyłość.

Badacze podkreślają więc, że odkrytej zależności nie należy traktować w oderwaniu od pozostałych elementów profilaktyki nowotworowej.
Dla miłośników kawy i herbaty wniosek jest stosunkowo prosty: nie ma potrzeby odstawiania ulubionego napoju. Warto natomiast nie pić go w momencie, gdy jest jeszcze parzący. W praktyce autorzy badania zalecają po prostu unikanie napojów na tyle gorących, że powodują dyskomfort podczas picia.

Czego badanie nie dowodzi i jakie ma ograniczenia?

Badanie wykazało związek między deklarowanym piciem bardzo gorących napojów a wyższym ryzykiem raka płaskonabłonkowego przełyku. Nie oznacza to jednak, że pojedyncza filiżanka gorącej kawy lub herbaty wywołuje nowotwór ani że każda osoba pijąca bardzo gorące napoje zachoruje.

Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego samo w sobie nie pozwala ostatecznie wykazać związku przyczynowo-skutkowego. Dodatkowym ograniczeniem jest to, że temperatura napojów była opisywana przez uczestników, a nie każdorazowo mierzona.
Wyniki są jednak zgodne z wcześniejszymi badaniami oraz oceną IARC, która już w 2016 r. sklasyfikowała picie napojów o temperaturze powyżej 65°C jako prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi.

Klasyfikacja IARC jako „prawdopodobnie rakotwórcze” oznacza, że istnieją wiarygodne dowody na taki związek. Nie określa jednak, jak duże jest ryzyko dla konkretnej osoby ani jaka liczba bardzo gorących napojów prowadzi do zachorowania.

Najważniejszy wniosek z badania nie dotyczy więc rezygnacji z kawy czy herbaty, lecz unikania ich regularnego spożywania w temperaturze na tyle wysokiej, że napój parzy lub powoduje wyraźny dyskomfort.