Szokujące dane o programie "Czyste Powietrze". Z kilku miliardów rozliczono 1250 zł

Miliardy do rozliczenia, efekt symboliczny

Jak podaje Wirtualna Polska, od października 2023 roku Polska miała rozliczyć z Unią Europejską 4,3 mld zł w ramach programu „Czyste powietrze”. W praktyce rozliczono jedynie 1250 zł - i to na tablicę informacyjną dla WFOŚiGW w Krakowie.

Środki te były wcześniej prefinansowane z budżetu państwa. Teraz pojawia się pytanie, czy uda się je odzyskać z Brukseli.

Czytaj również

Tusk szykuje rekonstrukcję rządu. Do listy dodano Hennig-Kloskę

Dlaczego Szymon Hołownia publicznie nazwał Michała Koboskę "zdrajcą"

Polskę 2050 spotkało to samo co Polskę

Rozpad Polski 2050. Tusk zabiera głos

Rozpad Polski 2050. Hennig-Kloska zakłada nowy klub

Ogłoszono skład nowego zarządu Polski 2050. Kluczowe nazwiska

Służby wchodzą do ministerstw

Sprawa nabrała tempa po działaniach kontrolnych. Jak opisuje Wirtualna Polska, na polecenie Prokuratury Europejskiej oraz CBA przeprowadzono kontrole w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz w resorcie funduszy.

Agenci zażądali dokumentów dotyczących programu od czerwca 2021 roku.

Spór między resortami

Wokół „Czystego powietrza” narasta konflikt między ministerstwami. Resort funduszy zgłaszał wcześniej poważne wątpliwości dotyczące dokumentacji przesyłanej do Komisji Europejskiej.

Jak ustalił portal, pojawiły się rozbieżności między planowanymi rozliczeniami a faktycznie przedstawionymi wydatkami. W efekcie wstrzymano akceptację wniosków.

Resort klimatu odpiera zarzuty, twierdząc, że problemy wynikają z decyzji poprzedniego rządu. 

Certyfikacja praktycznie nie ruszyła

Z informacji Wirtualnej Polski wynika, że proces certyfikacji wydatków praktycznie stoi w miejscu. Dokumenty przesłane w grudniu zostały zwrócone, a kolejne nie trafiły do dalszego procedowania.

Choć zapowiadano przekazanie dokumentów na 1,5 mld zł, obecnie mówi się o znacznie niższej kwocie.

Skąd problem?

Według rozmówców portalu kluczowy moment nastąpił po zmianie źródła finansowania. Do października 2023 roku program był finansowany z KPO i rozliczenia przebiegały bez większych problemów.

Po przejściu na program FEnIKS pojawiły się trudności związane z bardziej rygorystycznymi wymogami, m.in. dotyczącymi listy dopuszczonych urządzeń.

Zarzuty i tłumaczenia

Minister klimatu Paulina Hennig-Kloska wskazuje na zmiany wprowadzone w poprzednich latach. Jej zdaniem to one doprowadziły do nadużyć.

-Dwie zmiany w programie „Czyste powietrze”, rozszczelniające ten program, przykuły naszą szczególną uwagę - podkreśliła.

Chodzi m.in. o wprowadzenie prefinansowania bez zabezpieczeń oraz zniesienie limitów kosztów, co - jak zaznaczono - doprowadziło do znacznych wzrostów cen usług. 

Napięcia w rządzie i ryzyko utraty środków

Obecna sytuacja rodzi napięcia między resortami oraz stawia w trudnej sytuacji Ministerstwo Finansów. Jak wskazują rozmówcy wp.pl., kluczowe pytanie brzmi, czy uda się odzyskać miliardy złotych z Unii Europejskiej.

W grę wchodzi również scenariusz zmiany przeznaczenia tych środków, np. na inwestycje transportowe.

Kontrole i niepewna przyszłość

Z ustaleń portalu wynika, że sprawą zajmuje się także OLAF, czyli Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Służby mają zbierać dokumenty co najmniej do początku czerwca.

Na razie nic nie wskazuje na szybkie odblokowanie środków.

W tle wotum nieufności

Cała sprawa wybuchła tuż przed planowanym głosowaniem nad wotum nieufności wobec Pauliny Hennig-Kloski.

Jak relacjonuje Wirtualna Polska, o problemach z programem informowany był premier Donald Tusk. Początkowo mówiono o 2 mld zł, jednak skala problemu okazała się znacznie większa.

Mimo napięć w koalicji rządzącej, politycy zapowiadają, że nie poprą wniosku o odwołanie minister.