Co musisz wiedzieć
- Obława Augustowska to największa komunistyczna zbrodnia w powojennej Polsce, dokonana latem 1945 roku.
- Aresztowano wówczas ponad 7000 osób, z których wiele nigdy nie wróciło do domów.
- Liczba ofiar mogła przekroczyć 2000 zamordowanych - głównie mieszkańców północno-wschodniej Polski.
- Do dziś nie ustalono dokładnej liczby zabitych ani miejsc ich pochówku.
- Sejm jednogłośnie przyjął uchwałę, oddając hołd ofiarom i żołnierzom drugiej konspiracji.
Uchwałę w całości Sejm przyjął jednogłośnie
W 2025 roku przypada 80. rocznica największej w powojennej historii Polski komunistycznej zbrodni wymierzonej w żołnierzy poakowskiego podziemia niepodległościowego, którzy nie pogodzili się z nową sowiecką okupacją oraz członków ich rodzin, zamordowanych z rozkazu Stalina na terenie północno-wschodniej Polski. Ta wielka akcja pacyfikacyjna, nazywana dzisiaj Obławą Augustowską, miała na celu złamanie oporu przeciwko podporządkowaniu Polski Związkowi Sowieckiemu i narzuconej siłą komunistycznej władzy
- napisano w uchwale.
Jak podkreślono, w czasie tej "zbrodniczej operacji", przeprowadzonej między 12 a 25 lipca 1945 r. przez NKWD, SMIERSZ i Armię Czerwoną wspieranych przez polskie oddziały UB, MO oraz I Pułk Praski Ludowego Wojska Polskiego aresztowano ponad 7 tys. osób. "Obława Augustowska została przeprowadzona już po zakończeniu działań wojennych w Europie. Wielu spośród zatrzymanych nigdy nie powróciło do swoich domów, a wszelki ślad po nich zaginął. Dokładna liczba pomordowanych ani miejsce spoczynku ich doczesnych szczątków nie są do dzisiaj znane" - wskazano.
W okresie PRL Obława Augustowska i jej ofiary skazane były na zapomnienie. Wiedza o tej zbrodni była przechowywana głównie przez naocznych świadków i rodziny ofiar. Obawiano się represji ze strony władz PRL podporządkowanych Związkowi Sowieckiemu
- zaakcentowano w uchwale. Działającemu w latach 80. XX w. Obywatelskiemu Komitetowi Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 roku udało się ustalić listę ok. 600 nazwisk osób zamordowanych w obławie augustowskiej.
"Dzięki wysiłkom rodzin zrzeszonych w Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej oraz badaniom rosyjskiego Stowarzyszenia Memoriał na czele z prof. Nikitą Pietrowem obecnie wiemy, że liczba zamordowanych - mieszkańców powiatów augustowskiego, suwalskiego, sokólskiego i sejneńskiego oraz terenów pozostających obecnie poza wschodnią granicą Polski - mogła przekroczyć nawet 2 tys. osób. Badania w sprawie okoliczności i przebiegu Obławy Augustowskiej prowadzi od czasu jego powołania Instytut Pamięci Narodowej" - zaznaczono.
Przyszłe pokolenia odkryją prawdę?
W uchwale zwrócono także uwagę, że aby w pełni poznać skalę zbrodni potrzebny jest dostęp do rosyjskich i białoruskich archiwów, co w obecnej sytuacji geopolitycznej jest niezwykle trudne, jeśli nie niemożliwe. "Być może dopiero przyszłe pokolenia Polaków poznają wszystkie szczegóły tej tragedii. W ostatnich latach podjęto działania mające na celu godne upamiętnienie Ofiar Obławy Augustowskiej. Jednym z nich jest zakupienie przez Skarb Państwa tzw. Domu Turka w Augustowie - miejsca kaźni, gdzie znajdowała się siedziba NKWD i UB, z przeznaczeniem na muzeum Obławy Augustowskiej" - napisano.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 80. rocznicę zbrodni oddaje hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej, niezłomnym żołnierzom drugiej konspiracji, którzy po zakończeniu II wojny światowej podjęli heroiczną walkę o prawdziwą niepodległość Polski oraz ich rodzinom, które przez tyle lat czekają na pełną prawdę i godną pamięć o Obławie Augustowskiej, a także na odnalezienie dołów śmierci, w których spoczywają ich najbliżsi
- dodano w uchwale.
Maksymilian Schnepf
W przestrzeni publicznej, szczególnie w ostatnich latach, pojawia się również wątek osoby Maksymiliana Schnepfa, który po wojnie związany był z aparatem komunistycznym. Dziś znany jest przede wszystkim jako ojciec Ryszarda Schnepfa - byłego ambasadora Polski w USA, Hiszpanii czy Kostaryce - oraz teść Doroty Wysockiej-Schnepf, wieloletniej dziennikarki i korespondentki TVP.
W latach 1940-1943 w Armii Czerwonej. W lipcu 1945 r. jako dowódca w 1. Praskim Pułku Piechoty (l)WP pacyfikował polskie podziemie niepodległościowe. Zbrodnie te popełniał razem z żołdakami Armii Czerwonej, funkcjonariuszami NKWD i UB, w ramach Obławy Augustowskiej, zwanej Małym Katyniem. Szczątków około 600 zamordowanych Polaków do dziś nie udało się odnaleźć.
