Co musisz wiedzieć
- Europejska Rada Doradcza ds. zmiany Klimatu przy Komisji Europejskiej w swoim najnowszym raporcie proponuje reformę WPR.
- Zdaniem eksperta ten raport to "szaleństwo".
- KE chce wygaszać europejskie rolnictwo w ramach walki ze zmianami klimatycznymi.
Uzasadnienie do zmian
"Tylko transformacja systemowa, obejmująca zarówno zmiany strukturalne, jak i techniczne, może zabezpieczyć klimat Europejskiego systemu rolno-spożywczego, zajmując się jednocześnie kwestiami środowiska, zdrowia publicznego i strategiczną autonomią UE. Ponieważ obecna polityka UE jest niewystarczająca, aby przeprowadzić niezbędną transformację, istnieje potrzeba spójnego i adaptacyjnego zestawu polityk, który łączy wzajemnie wzmacniające się instrumenty i ewoluuje w czasie wraz ze zmianą wiedzy, technologii i warunków"
- czytamy w zawartym w raporcie uzasadnieniu do proponowanych zmian.
Sześć zaleceń
Europejska Naukowa Rada Doradcza ds. Zmian Klimatu przedstawiła sześć zaleceń, które jej zdaniem należy wdrożyć, adaptację do zmian klimatu i łagodzenie ich w ramach systemu rolno-spożywczego oraz wytyczne dla bieżących i przyszłych unijnych procesów politycznych.
Zalecenie 1. Stopniowe usuwanie płatności szkodliwych dla klimatu
"UE powinna znieść płatności w ramach WPR za praktyki powodujące największe zużycie gazów cieplarnianych"
- czytamy w raporcie. Co to oznacza?
"Ograniczenie i docelowo wygaszanie dopłat do produkcji zwierzęcej. Mówimy o ok. 16 mld € w obecnym okresie Polityki Rolnej. W praktyce oznacza to uderzenie szczególnie w hodowlę bydła bez pokazania, czym te dochody mają zostać zastąpione"
- wyjaśnia Jacek Zarzecki.
Zalecenie 2. Wprowadzenie systemu cen gazów cieplarnianych dla rolnictwa
"UE powinna wprowadzić specjalny system cen gazów cieplarnianych dla rolnictwa, mający na celu: stosowanie zasady 'zanieczyszczający płaci' w sposób stopniowy i adaptacyjny, który zachęca całe rolnictwo do łańcucha wartości żywności mającego na celu redukcję emisji rolniczych i zwiększenie usuwania dwutlenku węgla"
- stwierdzono w raporcie.
Jacek Zarzecki podkreśla, iż jest to nic innego, jak tylko "system opłat za emisje w rolnictwie. Osobny mechanizm obejmujący hodowlę, nawożenie i użytkowanie ziemi, z obowiązkiem raportowania i docelowo płaceniem za emisje".
"To po prostu nowy koszt dla gospodarstw"
- podsumowuje.
Zalecenie 3. Zapewnienie ukierunkowanego wsparcia w okresie przejściowym
"UE powinna zapewnić rolnikom ukierunkowane wsparcie finansowe i niefinansowe w celu usunięcia kluczowych barier, wykorzystania szans i zapewnienia uczciwej i sprawiedliwej transformacji, ze szczególnym uwzględnieniem największej liczby szklarniowych systemów produkcyjnych gazochłonnych i/lub najmniej odpornych na zmianę klimatu o ograniczonej zdolności przejściowej"
- piszą autorzy raportu.
Zgodnie z tymi wytycznymi rolnicy mieliby przekwalifikowywać swoje gospodarstwa z hodowli na uprawę roślinną. Ale to nie koniec - UE oczekuje od konsumentów, że będą spożywali mniej mięsa, więcej zaś produktów pochodzenia roślinnego.
"Presja na ograniczenie produkcji zwierzęcej przez zmianę diety. Raport zakłada spadek spożycia produktów zwierzęcych nawet o 15-50%, co wprost oznacza spadek produkcji"
- alarmuje Zarzecki
Raport - podkreśla - postuluje także finansowanie "wyjścia z sektora " czyli instrumenty dla gospodarstw, które mają ograniczać produkcję albo całkowicie z niej rezygnować.
Zalecenie 4. Pomoc rolnikom w radzeniu sobie z nieuniknionymi skutkami związanymi ze zmianami klimatu.
"UE powinna wzmocnić zestaw instrumentów, które pomogą rolnikom radzić sobie z nieuniknionymi zmianami klimatycznymi"
- stwierdzono w rekomendacjach postulując zastosowanie "adaptacji transformacyjnej".
Jak zauważa Jacek Zarzecki, UE planuje "przesuwanie pieniędzy z dochodów rolników na cele klimatyczne. Czyli mniej klasycznego wsparcia, więcej środków na działania środowiskowe i finansowanie transformacji, które i tak dzisiaj stanowią 40% WPR".
UE chce przy tym uzależniać pomoc klęskową od dodatkowych warunków.
"Rekompensaty mają być powiązane z działaniami adaptacyjnymi, a w niektórych regionach nawet z odchodzeniem od produkcji"
- wskazuje Zarzecki.
Zalecenie 5. Zachęcanie do zdrowej, przyjaznej dla klimatu diety i ograniczania marnowania żywności
"UE powinna ustanowić nadrzędne ramy polityki żywnościowej promujące zdrowy klimat przyjazne diety i ogranicza marnowanie żywności w całym łańcuchu wartości, zapewniając jednocześnie równy dostęp do wystarczającej, pożywnej i niedrogiej żywności dla wszystkich konsumentów"
- podano w rekomendacjach.
Jest to nic innego jak presja na rezygnację z mięsa w diecie, które miałoby zostać zastąpione sztucznym mięsem, białkiem robaków, lub niektórych roślin, a przynajmniej takie są dalekosiężne plany Komisji Europejskiej w ramach zrównoważonego rozwoju.
Zalecenie 6. Zapewnienie odpowiedniego finansowania publicznego
"UE powinna zapewnić wystarczające i terminowe finansowanie publiczne - jako uzupełnienie finansowania prywatnego - finansowanie wsparcia transformacji, narzędzi zarządzania ryzykiem i innowacji w systemie rolno-spożywczym. W tym celu należy zbadać różne opcje, w tym reorientację istniejących zasobów i mobilizację nowych źródeł dochodu"
- czytamy w raporcie.
"Więcej gruntów na cele klimatyczne"
Jak alarmuje Jacek Zarzecki, raport postuluje wypychanie ziemi z produkcji rolnej.
"Więcej gruntów ma być przeznaczanych na cele klimatyczne, jak torfowiska czy pochłanianie CO₂, zamiast produkcji żywności"
- zauważa.
Ponadto reforma WPR przewiduje zwiększenie kontroli i biurokracji - system MRV, monitoring emisji, dane satelitarne, raportowanie czyli kolejne obowiązki administracyjne.
"Demontaż podstaw stabilności rolnictwa w Europie"
"Ten raport to demontaż podstaw stabilności rolnictwa w Europie i to w momencie, gdy powinniśmy wzmacniać bezpieczeństwo żywnościowe zwłaszcza gdy rolnicy już walczą z kosztami i niestabilnością, a konkurencja spoza UE nie ma takich obciążeń"
- stwierdza Jacek Zarzecki.
"Ten raport pokazuje wprost, że są środowiska przy Komisji Europejskiej, które w ramach walki o klimat chcą powolnego wygaszanie europejskiego rolnictwa"
- dodaje.
"Ten raport to szaleństwo"
- podsumowuje.
Wspólna Polityka Rolna
Wspólna polityka rolna UE (WPR) w swoich założeniach miała zapewniać bezpieczeństwo żywnościowe, sprzyjać zrównoważonemu rolnictwu i wspierać obszary wiejskie. Powstała ona w 1962 r. i jest najstarszą polityką Unii. W budżecie na lata 2021-2027 przeznaczono na nią 386,6 mld euro, czyli około 0,34 euro dziennie na obywatela.
