Niezwykłe zjawisko przy jednej z pobliskich gwiazd

14.09.2025 15:47

Fomalhaut, jedna z najjaśniejszych gwiazd widocznych na nocnym niebie, od dawna jest obiektem szczególnego zainteresowania badaczy. To dlatego, że znajduje się "blisko" - zaledwie 25 lat świetlnych od Ziemi – i jest stosunkowo młoda, bo liczy około 440 mln lat. Dla porównania nasz Układ Słoneczny ma około 4,6 miliarda lat.

Co musisz wiedzieć

Fomalhaut znajduje się w odległości 25 lat świetlnych od Ziemi i jest jedną z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie
Wokół niej krąży dysk protoplanetarny - miejsce, gdzie mogą powstawać nowe planety
Obserwacje siecią ALMA wykazały, że dysk jest odkształcony, co może świadczyć o istnieniu nieodkrytej planety

Bliska gwiazda skrywa sekret

Gwiazda znajduje się w konstelacji Ryby Południowej i otoczona jest dyskiem protoplanetarnym, z którego dopiero w przyszłości uformują się planety. To sprawia, że Fomalhaut jest idealnym laboratorium do badań nad powstawaniem nowych układów planetarnych.

- Bliskość Fomalhauta pozwala na obserwacje jego struktury z większą rozdzielczością niż w przypadku innych układów, co czyni go idealnym celem do badania wczesnej ewolucji układów planetarnych

- wyjaśnia Jay Chittidi z Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa.

Astronomowie mają nowe dane

Badania prowadzone z użyciem sieci radioteleskopów ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) dostarczyły nowych, zaskakujących danych. W dysku wokół gwiazdy dostrzeżono anomalie i jego wyraźne odkształcenia. Analizy, opublikowane w The Astrophysical Journal i The Astrophysical Journal Letters, wskazują, że mimośród dysku zmniejsza się wraz z odległością od gwiazdy.

Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest obecność masywnej planety, która swoim grawitacyjnym oddziaływaniem kształtuje strukturę dysku.

Anna Jezierska