Michał Bruszewski: Świat znowu spojrzał na wschodnią Ukrainę

Nie tylko wprowadzenie stanu wojennego wydaje się spóźnionym działaniem. Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła projekt ustawy o rozwiązaniu umowy o przyjaźni, współpracy i partnerstwie Kijowa i Moskwy. Paradoksem jest to, że w obliczu działań prorosyjskich separatystów na wschodzie kraju, taki dokument utrzymał się w mocy przez cztery lata krwawej wojny w Donbasie. Świat znowu patrzy na wojnę na Ukrainie i przypomina sobie o rozgrywającym się dramacie. Walki pod Ługańskiem i Donieckiem, a teraz także, z epizodycznym rozdziałem morskim na azowskim akwenie, są niestety cały czas postrzegane jako "pełzająca" nic nie znacząca "wojenka", która "kiedyś" tam się zaczęła w 2014 roku, była uśpiona, i wróciła dopiero po feralnym abordażu z rosyjskiej jednostki na ukraińskie wojskowe kutry. Tymczasem nie ma dnia (także przed wydarzeniami na Morzu Azowskim) by na froncie ktoś nie zginął, nie został ranny, a zawieszenie broni zostało naruszone przez ostrzał artyleryjski z pozycji separatystów. Na dachy domów wciąż spadają pociski moździerzowe i Grady. W ciągu ostatnich kilku dni 50 razy ze strony separatystycznej otwierano ogień, zginęło dwóch ukraińskich żołnierzy a kolejnych pięciu zostało rannych. Z badań ONZ wynika, że na tej wojnie "której nie ma", o której teraz świat sobie przypomniał, zginęło lub rany odniosło 36 000 osób (z czego ponad 10 000 to zabici). Prawie 1,5 mln mieszkańców Ukrainy musiało opuścić swój dom, w tym 930 000 opuściło kraj (to dane podsumowujące konflikt z końcem 2017 roku). Jak w przypadku wielu statystyk podczas konfliktów zbrojnych - "mgła wojny" utrudnia badania, rzeczywiste straty są jeszcze wyższe.

W wyniku narastających napięć w regionie i rosyjskich działań przeciwko Ukrainie USA wysyłają swoje okręty na Morze Czarne - o takich krokach amerykańskiej floty dowiedzieli się dziennikarze CNN. Aby przepłynąć Bosfor oczywiście Waszyngton będzie musiał poinformować swojego "sojusznika" z NATO, czyli Turcję. Ankara nie marzy o niczym innym, co Prezydent Erdogan podkreślał publicznie, by Amerykanie wycofali swój kontyngent z syryjskiego Kurdystanu (Rożawy), gdzie także Turcja rozgrywa swoją partię. Geopolityczne puzzle cały czas się rozbudowują a w regionie wrze. W tym wszystkim nieznana jest przyszłość ukraińskich marynarzy, którzy byli na okrętach podczas taranowania przez rosyjską jednostkę. Na arenie międzynarodowej nazywa się ich jeńcami wojennymi i apeluje do Moskwy aby poszanowała ich prawa. Tymczasem jako więźniowe trafili do aresztu a jeden z ich obrońców adwokat Emil Kurbedinow został zatrzymany na Krymie. Jako powód podano wspieranie przez prawnika organizacji ekstremistycznych. Kurbedinow jest tatarskim aktywistą a po aneksji krymskiego półwyspu wzięto na celownik przedstawicieli tej mniejszości. Sąd w Symferopolu skazał prawnika na 10 dni aresztu za "pochwalny" internetowy post na cześć jednej z islamistycznych organizacji.

Z mieszanym komentarzem przyjęto wprowadzony na Ukrainie stan wojenny. To w końcu oczywiste - Ukraina jest de facto w stanie wojny i na pewno to spóźnione działanie w kontekście czteroletniego krwawego konfliktu. Ale to nie wszystko. W pierwszym momencie decyzję o stanie wojennym wielu ekspertów odczytało jako krok oczywisty ale niepozbawiony związku z prezydencką kampanią na Ukrainie. Petro Poroszenko w sondażach zajmuje dopiero trzecie miejsce z marnym poparciem oscylującym koło 10%. Pierwsze miejsce przedwyborcze badania dają odradzającej się na kijowskich salonach politycznych Julii Tymoszenko. Ostatecznie ukraiński stan wojenny został przyjęty w okrojonej wersji. Nie objął terytorium całego kraju (10 obwodów graniczących z Rosją i zagrożonych wojną) a jego długość wyznaczono na 30 dni (mówiono o 60 dniach), a zatem ma pozostać bez wpływu na wybory. Ukraińska Marynarka Wojenna zapowiedziała także, że jej jednostki morskie nadal będą próbowały przekraczać Cieśninę Kerczeńską i dotrzeć na Morze Azowskie.

Michał Bruszewski