Masz tę kategorię w książeczce wojskowej? Możesz trafić do wojska mimo orzeczenia

Kategoria D nie oznacza całkowitego zwolnienia z obowiązków

W powszechnej opinii kategoria D uchodzi za dokument, który raz na zawsze zwalnia obywatela z jakichkolwiek obowiązków wobec wojska. Przepisy przewidują jednak inne rozwiązania.

Kategoria D oznacza, że wojskowa komisja lekarska uznała daną osobę za niezdolną do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju. Kluczowe znaczenie ma właśnie sformułowanie „w czasie pokoju”.

W przypadku konfliktu zbrojnego sytuacja może wyglądać inaczej. Osoby posiadające kategorię D i jednocześnie dysponujące przydatnymi kwalifikacjami mogą zostać powołane do czynnej służby wojskowej w razie wystąpienia potrzeb uzupełnieniowych.

Brak wcześniejszego przeszkolenia wojskowego również nie zwalnia z tego obowiązku. Takie osoby mogą zostać skierowane do specjalistycznych centrów szkolenia, gdzie przechodzą kursy dostosowane do swoich umiejętności i predyspozycji.

Czytaj również

Abp Przybylski o filmie „Niedziele”: bycie chrześcijaninem to konkretne wybory i postawy

Bruksela dzieli pieniądze na zbrojenia. Polska poza pierwszą turą SAFE?

Obowiązkowa kwalifikacja wojskowa w 2026 roku. Wezwania już w styczniu

Polska kupi od USA 250 bojowych wozów piechoty Stryker za 1 dolara?

„Wojskowa strefa Schengen” zagrożeniem

Karol Nawrocki zadecydował o użyciu wojska w operacji "Horyzont"

Jakie schorzenia mogą skutkować kategorią D?

Podstawę prawną stanowi rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej. Dokument określa, jakie schorzenia uniemożliwiają pełnienie służby w czasie pokoju.

Kategoria D może zostać przyznana m.in. z powodu poważnych wad wzroku, takich jak wysoka krótkowzroczność, dalekowzroczność czy jaskra. Otrzymują ją również osoby z jednostronną głuchotą, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, w tym astmą, a także ze schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak zaawansowane nadciśnienie tętnicze.

Na liście znajdują się także przewlekłe choroby układu pokarmowego, cukrzyca, padaczka, zaburzenia stanu psychicznego oraz poważne deformacje kończyn utrudniające poruszanie się.

Inne schorzenia skutkujące kategorią D

Do schorzeń i dolegliwości, które również mogą skutkować przyznaniem kategorii D, należą:

• przewlekłe choroby skóry szpecące lub upośledzające sprawność organizmu,

• zniekształcenia czaszki, w tym guzy, wgniecenia oraz pourazowe ubytki kości,

• nieznaczny oczopląs przy patrzeniu na wprost,

• porażenny lub pourazowy niedowład mięśni oka powodujący podwójne widzenie,

• przebyte, nienawracające choroby siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego,

• zniekształcenie języka utrudniające mowę lub połykanie,

• braki i wady uzębienia skutkujące utratą zdolności żucia powyżej 67 proc.,

• przewlekłe śluzowo-ropne lub ropne zapalenie zatok przynosowych,

• wada wymowy utrudniająca porozumiewanie się,

• skolioza II stopnia oraz wady kręgosłupa upośledzające sprawność organizmu,

• choroby mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca powodujące ograniczenie sprawności,

• wrodzone wady serca,

• przewlekłe choroby trzustki,

• choroby pęcherza moczowego i dróg moczowych upośledzające ich funkcjonowanie,

• choroby gruczołów przytarczycznych,

• padaczka z rzadko występującymi napadami.

Czy można zmienić kategorię D na A?

Osoby, które po latach chciałyby podjąć służbę wojskową, mogą ubiegać się o zmianę przyznanej kategorii.

Procedura wymaga złożenia odpowiedniego wniosku za pośrednictwem szefa właściwego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Zgodnie z art. 64 ust. 6 ustawy o obronie ojczyzny z 11 marca 2022 r. istnieje możliwość wystąpienia o ponowne ustalenie kategorii zdolności do służby wojskowej.

Do wniosku należy dołączyć aktualną dokumentację medyczną, w tym zaświadczenia lekarskie oraz wyniki badań wykonanych w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Dokumenty muszą potwierdzać poprawę stanu zdrowia.

Jeżeli wniosek zostanie uwzględniony, zainteresowany zostanie skierowany na ponowne badanie przed wojskową komisją lekarską podczas kolejnej kwalifikacji wojskowej.

Jakie są kategorie wojskowe?

Podczas kwalifikacji wojskowej lekarze oceniają stan zdrowia fizycznego i psychicznego kandydata. Analizowane są m.in. wzrost, masa ciała, sprawność narządu ruchu, stan serca, wzroku i słuchu, a także przedstawiona dokumentacja medyczna.

Na tej podstawie wydawane jest orzeczenie administracyjne z jedną z czterech kategorii:

Kategoria A - pełna zdolność do czynnej służby wojskowej. Oznacza brak przeciwwskazań zdrowotnych do służby zasadniczej, zawodowej i w rezerwie.

Kategoria B - czasowa niezdolność do służby wojskowej. Najczęściej wynika z urazów lub chorób, które mogą ustąpić. Zwykle przyznawana jest na okres od 12 do 24 miesięcy.

Kategoria D - niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju. W przypadku mobilizacji lub wojny osoby z tą kategorią mogą zostać powołane do wykonywania określonych zadań.

Kategoria E - trwała i całkowita niezdolność do służby wojskowej zarówno w czasie pokoju, jak i wojny. Oznacza nieodwracalne przeciwwskazania do pełnienia służby wojskowej.