Cyberatak na ePUAP. Jest komunikat

Cyberatak na ePUAP. Krzysztof Gawkowski potwierdził incydent

We wtorek 10 listopada polskie służby odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo wykryły próbę ataku na Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej, znaną jako ePUAP. O zdarzeniu poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Jak wynika z informacji przekazanych przez Ministerstwo Cyfryzacji, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane.

Mimo powstrzymania ataku podjęto decyzję o czasowym wyłączeniu platformy. Był to środek ostrożności, mający zapobiec ewentualnym dalszym próbom naruszenia bezpieczeństwa systemu. Informację o zdarzeniu przekazały między innymi Polska Agencja Prasowa, „Rzeczpospolita” i międzynarodowy serwis zajmujący się cyberbezpieczeństwem The Record.

Władze nie ujawniły szczegółów technicznych incydentu ani nie wskazały, czy napastnicy próbowali uzyskać dostęp do danych, zakłócić działanie platformy czy wykorzystać inną podatność infrastruktury.

Czym jest ePUAP i dlaczego jego wyłączenie jest ważne?

ePUAP, czyli Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej, to jeden z systemów umożliwiających elektroniczną komunikację obywateli i przedsiębiorców z urzędami. Za jej pośrednictwem można przesyłać dokumenty, składać pisma i wnioski oraz odbierać korespondencję urzędową w zakresie usług obsługiwanych przez platformę. Dzięki ePUAP wiele spraw administracyjnych można załatwić bez osobistej wizyty w urzędzie.

Z systemu korzystają między innymi osoby prywatne, przedsiębiorcy, instytucje publiczne i jednostki samorządowe. Dlatego nawet tymczasowa niedostępność platformy może utrudniać kontakt z administracją.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że wszystkie elektroniczne usługi państwa przestały działać. Polska administracja korzysta również z innych systemów, w tym e-Doręczeń, portalu podatkowego i usług udostępnianych przez poszczególne instytucje.

Zakres utrudnień zależy od tego, czy konkretna usługa wymaga połączenia z ePUAP, czy działa niezależnie.

Czytaj również

Zapałowski ostrzega po akcji ABW. „Będzie tylko gorzej”

Polskie służby rozbiły gang. Ośmioro Ukraińców i Białorusinka

Fejk o rosyjskich botach. Siemoniak: „Takie dane dostałem od ABW”

Skąd Siemoniak czerpał informacje o rosyjskich botach? Grafika okazała się fejkiem

Kołodziejczak pojawił się w ABW. Towarzyszył mu Krzysztof Rutkowski

Kryzys niemieckich służb. Co to oznacza dla Polski?

ABW włączyła się do wyjaśniania ataku

Jednym z najważniejszych elementów sprawy jest zaangażowanie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. ABW odpowiada między innymi za rozpoznawanie i przeciwdziałanie zagrożeniom dla bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, w tym określonym zagrożeniom w cyberprzestrzeni. Włączenie Agencji do działań związanych z incydentem wskazuje, że sprawa jest analizowana także pod kątem bezpieczeństwa państwa.

Nie oznacza to jednak, że atak został już przypisany konkretnemu państwu, grupie hakerskiej lub organizacji przestępczej. Według informacji dostępnych 11 listopada nie ujawniono tożsamości napastników. Nie przedstawiono również publicznie dowodów pozwalających ustalić, czy atak miał charakter sabotażu, próby kradzieży danych czy innego rodzaju operacji cybernetycznej.

Dopóki nie zostaną opublikowane wyniki analizy technicznej, przypisywanie odpowiedzialności konkretnym podmiotom byłoby przedwczesne. Nie ujawniono wystarczających szczegółów, aby określić technikę zastosowaną przez napastników.

Czy dane Polaków zostały skradzione?

Jednym z najważniejszych pytań po ujawnieniu cyberataku jest bezpieczeństwo informacji przechowywanych i przetwarzanych przez administrację publiczną. Według komunikatów przekazanych po incydencie nie stwierdzono skutecznego naruszenia centralnej infrastruktury informatycznej państwa. Nie potwierdzono również kradzieży danych.

To istotna informacja, ponieważ ePUAP służy do przesyłania dokumentów urzędowych, które mogą zawierać dane osobowe, adresowe oraz inne informacje wymagające ochrony.

Kiedy ePUAP zostanie ponownie uruchomiony?

Po wykryciu zagrożenia rozpoczęto działania zmierzające do bezpiecznego przywrócenia funkcjonowania platformy. Jak informowali przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji, decyzja o odłączeniu systemu miała charakter zapobiegawczy. Do czasu opublikowania pierwszych informacji o incydencie nie przedstawiono konkretnego terminu przywrócenia pełnej funkcjonalności ePUAP.

W przypadku systemów administracji publicznej ponowne uruchomienie usług po cyberataku może wymagać sprawdzenia infrastruktury, analizy zapisów zdarzeń oraz upewnienia się, że zagrożenie zostało usunięte. Zbyt szybkie wznowienie działania platformy, bez zakończenia kontroli bezpieczeństwa, mogłoby zwiększyć ryzyko kolejnego incydentu.

Co powinni zrobić obywatele i przedsiębiorcy?

Niedostępność ePUAP może być szczególnie problematyczna dla osób, które muszą złożyć dokumenty w określonym terminie. Dotyczy to między innymi korespondencji urzędowej, wniosków i innych pism administracyjnych. W przypadku problemów z platformą warto sprawdzić, czy dana sprawa może zostać załatwiona przez inny oficjalny kanał elektroniczny, na przykład e-Doręczenia lub system właściwego urzędu.

Jeżeli zbliża się termin złożenia dokumentów, należy skontaktować się z odpowiednią instytucją i ustalić dopuszczalny sposób ich przekazania.

Sama awaria ePUAP nie oznacza automatycznie przedłużenia wszystkich terminów administracyjnych. Ewentualne skutki niedostępności systemu zależą od rodzaju postępowania i obowiązujących przepisów. Warto również zachować komunikaty o błędach oraz potwierdzenia nieudanych prób wysłania dokumentów. Mogą być pomocne w razie konieczności wyjaśnienia, dlaczego pismo nie zostało złożone w przewidzianym czasie.

Użytkownicy powinni ponadto zachować ostrożność wobec wiadomości SMS i e-maili informujących o rzekomej konieczności ponownego logowania, potwierdzenia danych lub uiszczenia opłaty w związku z awarią.

Cyberprzestępcy mogą wykorzystywać informacje o problemach z popularnymi usługami do prowadzenia kampanii phishingowych.

Cyberataki na administrację. Dlaczego państwowe systemy są celem?

Systemy administracji publicznej są istotnym elementem infrastruktury cyfrowej państwa. Ich zakłócenie może utrudniać działalność urzędów, komunikację z obywatelami i realizację obowiązków administracyjnych. Ataki na takie platformy mogą mieć różne cele: od czasowego zablokowania dostępu do usług, przez próbę wykorzystania luk bezpieczeństwa, aż po pozyskanie informacji. Nie każdy incydent oznacza jednak skuteczne włamanie. Wykrycie próby ataku i jej powstrzymanie jest czymś innym niż przejęcie kontroli nad systemem.