Szukaj
Konto

Automatyczna legalizacja pobytu imigrantów po 60 dniach? Rząd przygotowuje zmiany w przepisach

Premier Donald Tusk
Źródło: PAP | Autor: PAP/Leszek Szymański | Licencja: PAP | Premier Donald Tusk
Rząd pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących pobytu cudzoziemców w Polsce. Projekt UD408 przewiduje, że w wybranych postępowaniach brak rozstrzygnięcia wojewody w ciągu 60 dni mógłby skutkować udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy z mocy prawa — pod warunkiem spełnienia ustawowych wymagań. Paweł Usiądek z Konfederacji krytykuje rozwiązanie, wskazując na ryzyko przyznawania zezwoleń wskutek bezczynności urzędów. MSWiA argumentuje natomiast, że zmiany mają ograniczyć skutki przewlekłych postępowań. Projekt nie przewiduje objęcia nowym mechanizmem wszystkich cudzoziemców.
Co musisz wiedzieć:
  • Rząd pracuje nad projektem UD408, który zakłada wprowadzenie mechanizmu milczącego załatwienia wybranych spraw dotyczących pobytu cudzoziemców.
  • Po 60 dniach może nastąpić automatyczne udzielenie zezwolenia, jeśli wojewoda nie rozstrzygnie prawidłowo złożonego wniosku, a spełnione zostaną ustawowe warunki.
  • Konfederacja krytykuje projekt. Paweł Usiądek uważa, że niewydolność urzędów nie powinna prowadzić do automatycznej legalizacji pobytu.
  • Nowe przepisy nie obejmą wszystkich cudzoziemców. Mechanizm ma dotyczyć obywateli wybranych państw spoza Unii Europejskiej.

Konfederacja alarmuje: „Projekt UD408: automatyczne przyjmowanie imigrantów!”

Dyskusję wokół planowanych zmian wywołał wpis opublikowany na oficjalnym profilu Konfederacji na Facebooku. Paweł Usiądek ostro skrytykował przygotowywany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji projekt nowelizacji ustawy o cudzoziemcach. Polityk zwrócił uwagę na mechanizm, który umożliwiałby uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy bez wydania indywidualnej decyzji przez wojewodę.

Jeżeli wojewoda nie wyda decyzji pobytowej w terminie 60 dni, sprawa może zostać uznana za zakończoną zgodnie z wnioskiem cudzoziemca, automatycznie!

Usiądek przekonuje, że proponowane rozwiązanie stanowi niebezpieczną zmianę w sposobie prowadzenia postępowań administracyjnych.

W MSWiA trwają prace nad projektem UD408. To jedna z najgroźniejszych zmian w procedurach pobytowych cudzoziemców od lat.

Przedstawiciel Konfederacji uważa, że zamiast usprawniać działanie administracji, rząd chce wprowadzić rozwiązanie, które może prowadzić do przyznawania zezwoleń na pobyt wskutek bezczynności urzędników.

Czym jest projekt UD408?

Projekt UD408 został wpisany do rządowego wykazu prac legislacyjnych 12 maja 2026 roku. Za przygotowanie nowych przepisów odpowiada Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Głównym założeniem projektu jest zastosowanie w wybranych sprawach pobytowych instytucji milczącego załatwienia sprawy. Mechanizm ten jest już znany polskiemu prawu administracyjnemu. Reguluje go między innymi art. 122a Kodeksu postępowania administracyjnego. Polega on na tym, że w sytuacjach wyraźnie przewidzianych przez ustawę brak rozstrzygnięcia organu w określonym terminie może prowadzić do uznania sprawy za załatwioną zgodnie z żądaniem strony.

W przypadku projektu UD408 termin ten miałby wynosić 60 dni od prawidłowego złożenia wniosku albo uzupełnienia wymaganych braków. Oznacza to istotną zmianę w porównaniu z obecnymi zasadami, zgodnie z którymi samo przekroczenie terminu przez urząd nie skutkuje automatycznym udzieleniem zezwolenia pobytowego.

Szczegółowe założenia opisano w oficjalnej karcie projektu UD408 w serwisie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Czy po 60 dniach cudzoziemiec automatycznie otrzyma prawo pobytu?

Obecnie samo przekroczenie terminu na rozpatrzenie wniosku nie oznacza automatycznego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Projekt UD408 ma wprowadzić wyjątek od tej zasady w określonych postępowaniach. Zgodnie z opisywanymi założeniami brak rozstrzygnięcia wojewody w przewidzianym terminie mógłby prowadzić do udzielenia zezwolenia z mocy prawa. Warunkiem byłoby jednak spełnienie wymagań ustawowych, a mechanizm nie obejmowałby wszystkich cudzoziemców.

Nie oznaczałoby to automatycznego prawa wjazdu do Polski ani zniesienia kontroli dotyczących bezpieczeństwa. Szczegółowy zakres uprawnień i obowiązków będzie zależał od ostatecznego brzmienia przepisów.

Nawet 633 dni oczekiwania na decyzję. MSWiA wskazuje przyczyny zmian

Jednym z głównych argumentów rządu przemawiających za nowelizacją jest przewlekłość postępowań prowadzonych przez urzędy wojewódzkie. Z dokumentacji legislacyjnej wynika, że czas oczekiwania na decyzję dotyczącą pobytu cudzoziemca wynosił od około 175 do nawet 633 dni. W praktyce oznacza to, że część osób ubiegających się o legalizację pobytu musi czekać na rozstrzygnięcie ponad półtora roku. Tak długie postępowania utrudniają cudzoziemcom planowanie życia zawodowego i rodzinnego. Problem dotyczy również przedsiębiorców, którzy zatrudniają pracowników zagranicznych lub planują inwestycje wymagające obecności specjalistów spoza Unii Europejskiej.

Rząd argumentuje, że wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody dla wybranych grup cudzoziemców pozwoli ograniczyć negatywne konsekwencje przeciążenia administracji.

Innego zdania jest Paweł Usiądek.

Rząd tłumaczy to gigantycznymi opóźnieniami w urzędach wojewódzkich. Sam przyznaje, że liczba wniosków pobytowych gwałtownie wzrosła, a administracja nie nadąża z ich rozpatrywaniem.

Polityk wyciąga z tej sytuacji odmienny wniosek.

Dla mnie to znak, że mamy za dużo imigrantów. Dla Tuska to powód, by otworzyć jeszcze bardziej granice. Każdy ma swoje priorytety…

Dane dotyczące przewlekłości postępowań przedstawiono w dokumentacji projektu dostępnej w Monitorze Legislacyjnym.

Kto skorzysta z automatycznej zgody? Projekt przewiduje ograniczenia

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest ograniczenie grupy cudzoziemców, którzy mogliby skorzystać z nowych przepisów. Zgodnie z założeniami MSWiA mechanizm milczącej zgody ma dotyczyć obywateli wybranych państw spoza Unii Europejskiej. Pod uwagę mają być brane między innymi możliwość korzystania z ruchu bezwizowego, poziom rozwoju gospodarczego danego kraju oraz kryteria związane z bezpieczeństwem i ryzykiem migracyjnym. Ostateczna lista państw miałaby zostać określona przez Radę Ministrów w rozporządzeniu. W kolejnych wersjach projektu pojawiły się również kryteria ekonomiczne, związane z wysokością produktu krajowego brutto na mieszkańca. Oznacza to, że nowe rozwiązanie nie byłoby dostępne dla wszystkich cudzoziemców składających wnioski o pobyt w Polsce.

Na ograniczony zakres proponowanych przepisów zwrócili uwagę również eksperci EY Polska. W analizie dotyczącej mechanizmu milczącej zgody wskazali, że rozwiązanie ma służyć uproszczeniu postępowań dla określonych grup cudzoziemców, a nie zastąpieniu wszystkich procedur pobytowych.

To ważne rozróżnienie, ponieważ uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy nie jest równoznaczne z automatycznym przekroczeniem granicy ani bezwarunkowym prawem osiedlenia się w Polsce.

Czy cudzoziemcy będą otrzymywać zezwolenia bez kontroli służb?

Najwięcej pytań budzi kwestia bezpieczeństwa. Projekt przewiduje, że w określonych sytuacjach zezwolenie na pobyt czasowy mogłoby zostać udzielone z mocy prawa, mimo że wojewoda nie wydał indywidualnej decyzji. Nie oznacza to jednak zniesienia wszystkich kontroli.

Z dokumentacji projektu wynika, że mechanizm nie powinien prowadzić do udzielenia zezwolenia osobie, wobec której występują określone przesłanki związane z zagrożeniem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przewidziano również sprawdzanie danych cudzoziemców w odpowiednich rejestrach, w tym w Systemie Informacyjnym Schengen. Co istotne, kontrole mogłyby być kontynuowane także po upływie 60 dni. Wydanie fizycznej karty pobytu miałoby następować dopiero po spełnieniu wymaganych obowiązków identyfikacyjnych i zakończeniu odpowiednich sprawdzeń. Jeżeli służby wykryłyby później zagrożenie, wojewoda mógłby cofnąć udzielone zezwolenie. Nie usuwa to jednak wszystkich wątpliwości dotyczących proponowanego rozwiązania.

Kluczowe pytanie brzmi, czy zezwolenie powinno powstawać z mocy prawa, zanim zakończona zostanie pełna weryfikacja bezpieczeństwa cudzoziemca. Właśnie ten element może stać się jednym z głównych punktów sporu podczas dalszych prac legislacyjnych. Szczegółowe zasady kontroli i cofania zezwoleń przedstawiono w dokumentacji projektu UD408.

Eksperci EY wskazują na skutki zmian dla pracodawców i cudzoziemców

Proponowane przepisy analizowali także eksperci firmy doradczej EY Polska. W publikacji poświęconej projektowi UD408 zwrócono uwagę, że mechanizm milczącego załatwienia sprawy może zwiększyć przewidywalność procedur administracyjnych. Dla przedsiębiorców zatrudniających cudzoziemców szczególnie istotne jest skrócenie okresu niepewności dotyczącej prawa pobytu pracowników. Jednocześnie eksperci wskazują na praktyczne problemy związane z rozdzieleniem momentu uzyskania zezwolenia od wydania karty pobytu. Może to prowadzić do sytuacji, w której cudzoziemiec formalnie uzyska określone uprawnienie, ale nadal będzie oczekiwał na dokument potwierdzający jego status.

W kolejnej analizie, opublikowanej 28 września 2026 roku, EY poinformował o zmianach wprowadzonych do projektu podczas prac legislacyjnych. Dotyczyły one między innymi kryteriów wyboru państw objętych procedurą, zasad obliczania wskaźnika migracyjnego oraz wydłużenia z 7 do 14 dni terminu na osobiste stawienie się cudzoziemca w urzędzie.

Zezwolenie nawet na dwa lata. Co jeszcze przewidują przepisy?

Projekt określa również zasady obowiązywania zezwoleń uzyskanych w procedurze milczącej zgody. Zgodnie z wersją dokumentu z 2 listopada 2026 roku zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w tym trybie miałoby co do zasady obowiązywać przez dwa lata. W niektórych szczególnych przypadkach przewidziano krótsze okresy, wynoszące sześć miesięcy lub rok.

Cudzoziemiec musiałby także spełnić dodatkowe obowiązki formalne, w tym osobiste stawiennictwo i pobranie odcisków palców. Niedopełnienie wymaganych czynności mogłoby doprowadzić do wygaśnięcia skutków milczącego załatwienia sprawy. Oznacza to, że proponowany mechanizm nie miałby charakteru bezwarunkowego. W dalszym ciągu konieczne byłoby spełnienie ustawowych wymagań dotyczących określonego rodzaju zezwolenia.

Konfederacja krytykuje projekt UD408

Paweł Usiądek z Konfederacji uważa, że opóźnienia w urzędach nie powinny prowadzić do przyznawania zezwoleń na pobyt bez indywidualnej decyzji wojewody. Jego zdaniem rząd powinien przede wszystkim usprawnić administrację i ograniczyć skalę migracji.

MSWiA przedstawia inne uzasadnienie. Resort wskazuje, że mechanizm milczącego załatwienia sprawy miałby dotyczyć określonych grup cudzoziemców i ograniczyć skutki wielomiesięcznego oczekiwania na decyzje. Spór dotyczy zatem zarówno polityki migracyjnej, jak i sposobu rozwiązywania problemów administracyjnych.

Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?

Projekt UD408 przeszedł już etap konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych. Według dokumentacji procesu legislacyjnego konsultacje zakończyły się 27 lipca 2026 roku. Następnie przygotowywano kolejne wersje przepisów, uwzględniające część zgłoszonych uwag. W listopadzie projekt znajdował się na etapie prac Komisji Prawniczej. Dokumentacja obejmuje między innymi wersję projektu z 2 listopada oraz materiały z 13 listopada 2026 roku. Na dzień 21 listopada 2026 roku przepisy nie zostały jeszcze uchwalone.

Przed wejściem w życie ustawa musi przejść pełną procedurę legislacyjną, obejmującą między innymi prace parlamentarne, podpis prezydenta i ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.

 

Komentarzy: 0
Data publikacji: 21.11.2026 15:39
Źródło: Facebook, KPRM