Co musisz wiedzieć:

• W seminarium wzięły udział delegacje z 11 państw europejskich, w tym wielu przedstawicieli NSZZ „Solidarność”.
• Debata dotyczyła m.in. pracy zdalnej, algorytmicznego zarządzania oraz prawa pracownika do odłączenia się (right to disconnect).
• Celem seminarium było także wypracowanie rekomendacji dla partnerów społecznych, które pomogą chronić prawa pracownicze w dobie gospodarki cyfrowej.

Trzydniowe seminarium

Podczas trzydniowego seminarium uczestnicy wskazywali, w których branżach i w jaki sposób cyfryzacja przyczyni się do największych przemian na rynku pracy. Cyfryzacja niesie ze sobą nowe wyzwania dotyczące m.in., prawa do bycia on line dla pracownika czy zagadnienia pracy hybrydowej.

Wśród panelistów znalazło się wielu przedstawicieli i ekspertów NSZZ "Solidarność", w tym dwóch zastępców przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ "S" - Bartłomiej Mickiewicz i Maciej Kłosiński. 

Wyzwania związane z cyfryzacją

Bartłomiej Mickiewicz, podczas swojego wystąpienia opowiadał o wyzwaniach dla polskiego rynku pracy wobec zmiany cyfrowej. 

Do wielu struktur docierają dziś wyraźne sygnały, że pracodawcy szeroko rozumianą cyfryzację postrzegają przede wszystkim jako narzędzie zwiększania swoich zysków. W związku z tym podejście bywa takie, że związki zawodowe próbują się temu przeciwstawiać, a czasem wręcz schodzić z drogi cyfryzacji. Nie zawsze jest to jednak konieczne i na pewno nie jest tak, że dążymy do całkowitego odrzucenia cyfryzacji. Problem polega na czym innym: niestety dla pracowników cyfryzacja powoduje określone zagrożenia, z którymi musimy sobie radzić

- podkreślił.

Wśród tych zagrożeń Bartłomiej Mickiewicz wymienił m.in. stałe monitorowanie pracowników oraz presję dostępności.

Dziś widzimy coraz wyraźniej, że pracownicy także poza godzinami pracy pozostają w orbicie obowiązków zawodowych: są e-maile, są różnego rodzaju systemy, w których pracownik „powinien” uczestniczyć. I nie zawsze jest to kwestia formalnego przymusu, lecz raczej oczekiwania, że pracownik będzie brał udział w życiu służbowym również poza swoimi godzinami pracy, skoro ma do tego narzędzia – telefon, laptop, dostęp do systemów. W większości przypadków pracownik nie jest za taką aktywność w żaden sposób wynagradzany

- zaznaczył przewodniczący Mickiewicz. 

W Polsce jest to szczególnie widoczne. Odpowiedzią na te problemy jest dialog społeczny oraz dążenie do minimalnych standardów prawnych

- dodał.

Wielu osobom, a zwłaszcza pracownikom, wydawało się, że wraz z rozwojem cyfryzacji i sztucznej inteligencji będziemy mieli mniej pracy, a więcej czasu na inne aktywności. Tymczasem okazuje się, że jest dokładnie odwrotnie: im więcej cyfryzacji i im więcej sztucznej inteligencji, tym więcej pracy wykonujemy. Pracujemy szybciej, wymagania są coraz większe, a zakres obowiązków się rozszerza. Z naszej perspektywy najgorsze jest to, że w większości przypadków nie idzie za tym adekwatne wynagrodzenie

- tłumaczył Bartłomiej Mickiewicz. 

Przewodniczący mówił także o robotyzacji w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy oraz o jej wpływie na miejsca pracy. Jego zdaniem obecnie większym zagrożeniem dla miejsc pracy są regulacje związane z polityką klimatyczną. 

Zestawiając główne ryzyka, z którymi musimy sobie radzić, należy wskazać przede wszystkim bezpieczeństwo i zdrowie pracowników, w tym zdrowie psychospołeczne. Kluczowe znaczenie ma tu ciągłe „podłączenie” do systemów pracy oraz zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (work–life balance). Ważna jest możliwość realnego odłączenia się od pracy, jasne informowanie o czasie wolnym oraz przeciwdziałanie niepewności zatrudnienia

- podkreślił. 

Mówił także m.in. o problemach związanych z pracą platformową, a także o wykluczeniu cyfrowym. 

Legitymacja związkowa w mObywatelu

Maciej Kłosiński opowiadał o projekcie umieszczenia legitymacji NSZZ "Solidarność" w aplikacji mObywatel. 

Jesteśmy pierwszą organizacją w Polsce, która uzyskała certyfikat bezpieczeństwa, dzięki czemu nasza legitymacja związkowa znalazła się w aplikacji mObywatel. Widzi ją 11,5 mln Polaków. Osoby, które są w NSZZ „Solidarność” mogą ten dokument do aplikacji dodać

- tłumaczył.

Od kilku lat funkcjonuje w naszej organizacji elektroniczna legitymacja członkowską, która wygląda jak karta do bankomatu. Umieszczone jest na niej imię i nazwisko oraz numer legitymacji zapisany w kodzie kreskowym. To dość prosty dokument, jest tam również numer regionu, do którego należy posiadacz elektronicznej legitymacji członkowskiej NSZZ „Solidarność”

- mówił Maciej Kłosiński.

• Ruszył pilotaż oficjalnej aplikacji NSZZ "Solidarność". Maciej Kłosiński: Projekt będzie żył, rozwijał się i zmieniał
• Czarny dzień dla polskiego rolnictwa. Dziś podpisanie umowy UE–Mercosur
• Poczta Polska nakłania pracowników do przechodzenia na umowy typu B2B? Jest wniosek do PIP
• Włosi kpią z wysyłania żołnierzy na Grenlandię. „To jak początek żartu”
• Geopolityczny zwrot USA: Europa w defensywie, Polska bez własnej strategii
• Damian Jonak: Solidarność nauczyła nas, że prawdziwa siła rodzi się ze wspólnoty

W 2024 roku zgłosiło się do nas centrum, które obsługuje mObywatel, z czego bardzo się cieszymy, bo dostrzegło, że jesteśmy dużą organizacją związkową i zaproponowało umieszczenie w aplikacji elektronicznej legitymacji. Po przejściu weryfikacji i formalnościach podpisaliśmy z Ministerstwem Cyfryzacji porozumienie. Od maja do listopada 2025 roku trwało opracowanie i wdrożenie legitymacji w tym systemie

- dodał Maciej Kłosiński. Teraz, jak powiedział, każdy, kto posiada legitymację NSZZ "Solidarność" może łatwo dodać ją do mObywatela i mieć zawsze pod ręką, co jest dużym krokiem w procesie cyfryzacji Związku. 

Pracownik w dobie cyfryzacji

Radosław Pyszczek, przewodniczący NSZZ "S" w T-Mobile Polska wziął udział w debacie pt. „Cyfrowa transformacja pracy: jak nie zostawić pracowników w tyle? Wyzwania dla partnerów społecznych”, której celem było zdefiniowanie wyzwań dla Partnerów Społecznych wynikających z zagrożeń związanych z cyfrową z cyfrową transformacją pracy.

Z koli Barbara Surdykowska, prawniczka, ekspertka NSZZ "Solidarność" podczas swojego wystąpienia poruszyła ważny temat dotyczący zmian postrzegania BHP w dobie cyfryzacji.

Paulina Barańska, ekspertka KK NSZZ „Solidarność” mówiła zaś o Konkursie Dobrych Praktyk „Zdrowe i Bezpieczne Miejsca Pracy”, w kontekście bezpieczeństwa pracy w świecie cyfrowym.

Katalog rekomendacji

Międzynarodowe seminarium pt. „Cyfrowa transformacja pracy – zagrożenia i możliwości: zadania dla partnerów społecznych” stanowi część prestiżowego cyklu spotkań organizowanych przez EZA (Europejskie Centrum do Spraw Pracowniczych.

Głównym celem spotkania była analiza, jak postępująca automatyzacja, robotyzacja oraz ekspansja platform cyfrowych wpływają na jakość zatrudnienia i bezpieczeństwo socjalne.

Cyfryzacja rynku pracy postępuje często szybciej niż legislacja. Dlatego tak istotnym elementem warszawskiego seminarium były debaty plenarne. Ich owocem ma być katalog konkretnych rekomendacji dla partnerów społecznych na poziomie krajowym i unijnym.

Wydarzenie to ma dowieść, że cyfrowa transformacja nie musi oznaczać degradacji warunków pracy. Przy odpowiednim zaangażowaniu związków zawodowych i administracji publicznej nowe technologie mogą stać się narzędziem budowania bezpieczniejszego i bardziej efektywnego rynku pracy, w którym człowiek pozostaje w centrum uwagi.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską.