Ponadnarodowe Układy Ramowe (TCA) jako nowe narzędzie Europejskiego Dialogu Społecznego

W fazę finalną wkracza obecnie międzynarodowy dwuletni projekt "Europejskie Rady Zakładowe jako platforma wsparcia dla ponadnarodowych układów ramowych (TCA)" kierowany przez Dział Projektów Europejskich Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". TCA to akronim angielskiej nazwy takich układów "transnational company agreement", który jest używany w literaturze polskojęzycznej.

Finansowanie tego przedsięwzięcia pochodzi z programu Komisji Europejskiej "Informacja, konsultacja i partycypacja przedstawicieli przedsiębiorstw", co implikuje jego realizację w ponadnarodowym partnerstwie. NSZZ "Solidarność" stworzyła je wraz z Europejską Konfederacją Związków Zawodowych, organizacjami związkowymi z 4 krajów UE (CISL z Włoch, NHS z Chorwacji, FSC z Rumunii, Unite z Wielkiej Brytanii), firmą szkoleniowo-ekspercką Syndex Polska (dawniej S.Partner) oraz włoskim instytutem badawczym Fondazione di Vittorio.

Efekty i rezultaty tego projektu są skierowane przede wszystkim do członków Europejskich Rad Zakładowych. ERZ to forma reprezentacji pracowniczej wielonarodowych załóg na szczeblu przedsiębiorstw o zasięgu ponadnarodowym, działających na obszarze Wspólnoty Europejskiej. Coraz częściej w ich gremiach zasiadają młodzi związkowcy NSZZ "Solidarność", dążących do wyrównania standardów pracy wobec krajów o bardziej rozwiniętych gospodarkach. Ta zmiana pokoleniowa cieszy tym bardziej, że dla większości z nich bariera językowa nie jest tak wysoka, jak u ich starszych kolegów. Jednakże, do sprawnego funkcjonowania członkowie ERZ powinni wykazywać się nie tylko znajomością języka obcego, ale też odpowiednimi predyspozycjami społecznymi, w tym umiejętnościami właściwego postępowania z informacjami, również poufnymi.

To właśnie z tego powodu członkowie ERZ wymagają ciągłego doszkalania się na wielu płaszczyznach. Dlatego w ramach projektu ponad 100 związkowców - w tym 66 z Polski uczestniczyło w międzynarodowych szkoleniach. Dodatkowo przygotowano dla nich materiały szkoleniowe w różnych językach zawierające informacje i wskazówki niezbędne w pracy członka ERZ, które można pobrać ze strony Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" pod adresem: http://www.solidarnosc.org.pl/szkolenia/wspolpraca-zagraniczna/programy-europejskie/realizowane/item/12630-5-europejskie-rady-zakladowe-jako-platforma-wsparcia-dla-ponadnarodowych-ukladow-ramowych-tca.

Dlaczego ta wiedza jest też potrzebna członkom ERZ? Ponieważ mogą oni mieć istotny wpływ na powstanie TCA we własnych firmach, jednak do tego muszą rozumieć ich rolę oraz powiązania z innymi poziomami europejskiego dialogu społecznego. Co prawda porozumienia TCA są podpisywane pomiędzy Zarządem koncernu a Europejską Związkową Federacją Branżową, jednak ERZ może inicjować, przygotowywać warunki do negocjowania nowych TCA i monitorować już istniejące.

Obecnie TCA funkcjonują bez ram prawnych, co rodzi wątpliwości w zakresie umocowania prawnego tego narzędzia. W doktrynie sporna jest kwestia czy stanowi to atut czy problem. Dotychczas ERZ umożliwiły zawarcie ok. 50% TCA, a same TCA mogą przyczynić się do wspierania i umacniania dialogu społecznego, szczególnie w kraju takim jak Polska, gdzie stosunki przemysłowe nie są rozwinięte w satysfakcjonujący sposób. Cóż, wszystko wskazuje na to, że członkowie ERZ muszą być przygotowani do stanięcia w obliczu nowych wyzwań…

W chwili obecnej TCA służą do tworzenia korporacyjnych standardów w zakresie kwestii "miękkich", takich jak rozwój zawodowy, kwestie równościowe, polityki szkoleniowe, społeczna odpowiedzialność biznesu. Jest także duża grupa TCA mająca na celu bądź wynegocjowanie działań osłonowych podczas procesu restrukturyzacji bądź zwiększenie "przyzwolenia" pracowników na ten proces. Według danych z końca 2013 roku, zarejestrowanych jest 267 TCA, które obejmują ponad 10 milionów pracowników na całym świecie.

W najbliższym czasie dostępny będzie raport ekspercki, który z pewnością poszerzy wiedzę wszystkim zainteresowanym tematyką funkcjonowania korporacji ponadnarodowych, Europejskich Rad Zakładowych czy Ponadnarodowych Układów Ramowych. Tym bardziej, że raport ten powstaje w oparciu o przeprowadzone w czasie projektu badania w 13 ponadnarodowych koncernach funkcjonujących w 5 różnych krajach (we Włoszech, Chorwacji, Rumunii, Wielkiej Brytanii i w Polsce), w których istnieją podpisane TCA. Badania były prowadzone w krajach o zróżnicowanych systemach stosunków przemysłowych i były realizowane przez zagranicznych ekspertów, bezpośrednio w koncernach, z wykorzystaniem własnej wiedzy eksperckiej, doświadczenia badawczego i znajomości lokalnego otoczenia. Jednorodna metodologia umożliwiła porównanie zebranych przypadków oraz analizę jakości i stopnia oddziaływania TCA na ERZ, a także na pracowników firmy w danym kraju, co doprowadziło do powstania ciekawych wniosków. Więcej o nich w kolejnym artykule, który niebawem ukarze się na naszych łamach.

Projekt VS/2015/0405
"Europejskie Rady Zakładowe jako platforma wsparcia dla ponadnarodowych układów ramowych (TCA)"
dofinansowany ze środków Unii Europejskiej



Źródło: www.solidarnosc.org.pl