ETF spotkanie sekcji transportu drogowego w siedzibie Solidarności w Warszawie

Europejska Federacja Pracowników Transportu (ETF) reprezentuje ponad 150 związków zawodowych, 5 mln pracowników sektora transportu (m.in. lotniczego, lądowego, wodnego) z 38 krajów europejskich (UE, EOG i inne). To także  partner społeczny w 8 komitetach sektorowego dialogu społecznego z Komisją Europejską.

Filary działania

Obrady pod przewodnictwem Krajowego Sekretariatu Transportowców NSZZ "Solidarność"  koncentrowały się wokół trzech głównych filarów:

1. Sprawiedliwa społecznie przyszłość transportu i pracy Bezpieczeństwo i godne warunki pracy to nasz priorytet. Skupiamy się na realnych rozwiązaniach takich problemów jak zmęczenie kierowców, rozwój bezpiecznych i chronionych parkingów oraz bezpieczeństwo w transporcie autobusowym i autokarowym.

•  Ściśle współpracujemy ze środowiskiem akademickim oraz kluczowymi instytucjami, takimi jak Europejski Urząd ds. Pracy (ELA), ROADPOL, ETSC, IRU i UETR.
• Analizujemy narzędzia ELA ds. wynagrodzeń, kwestie podwykonawstwa oraz wyzwania związane z lekkimi pojazdami użytkowymi (LGV). 

2. Pomyślna przyszłość ETF Wyciągamy wnioski z dotychczasowych działań (w tym z projektu dotyczącego transportu lądowego) i planujemy kolejne kroki. Kluczem do sukcesu są bezpośrednie wizyty w krajach członkowskich, konferencje oraz regularne spotkania sekcyjne, które pozwalają nam trzymać rękę na pulsie lokalnych rynków.

3. Budowanie ETF jako siły sektorowej i organizacyjnej Silny sektor to silne związki zawodowe. Zdecydowanie walczymy z dumpingiem socjalnym i globalnym niedoborem kierowców, tworząc stabilne i atrakcyjne miejsca pracy. Dużą uwagę poświęcamy organizowaniu i wspieraniu pracowników z krajów trzecich (TCN) oraz przygotowywaniu nowych wniosków projektowych na nadchodzący czas.

Polski transport stoi przed wieloma wyzwaniami, jednym z nich są starzejący się pracownicy. Średnia wieku w UE wynosi 55 lat i problem, który dotykał wcześniej kraje tzw. Starej Unii zaczyna docierać do Polski. Wakaty w tej branży wynoszą niemal 44%. Rozwiązaniem są kierowcy spoza krajów UE, jednak pojawiają się tutaj zagadnienia nierównego traktowania pod względem płacowym oraz problemy z przyznawaniem zezwoleń na pracę.

Tomasz Urbanowicz, ekspert NSZZ „Solidarność” podczas omawiania prezentacji na temat sektora transportu drogowego w Polsce oraz sytuacji pracowników z perspektywy związków zawodowych mówił m.in., o znaczeniu sektora dla gospodarki narodowej.

- Transport generuje 7% PKB Polski i zatrudnia 6,5% pracowników (około 1,1 mln). Roczny przychód do budżetu wyniósł w 2025 roku 225 mld złotych. Polski transport drogowy utrzymuje pozycję lidera, ale model szybkiej ekspansji staje się trudniejszy do utrzymania. W 2025 r. praca przewozowa w transporcie międzynarodowym zmniejszyła się o 3,2% rok do roku. Sektor pozostaje silnie zależny od popytu na towary i kondycji przemysłu w Europie Zachodniej, zwłaszcza w Niemczech

– mówił ekspert Solidarności. 

Według TLP i SpotData w latach 2022–2023 przeciętne wynagrodzenie w Polsce liczone w euro wzrosło o około jedną czwartą. Jednocześnie modernizacja floty i wymagania dotyczące redukcji emisji zwiększają potrzeby kapitałowe. Rozdrobnienie rynku oznacza, że mniejsze firmy słabiej amortyzują wahania popytu i wzrost kosztów. Można oczekiwać dalszej konsolidacji sektora.

Polska liderem w UE

Polska jest liderem w branży przewozów w Europie. W 2025 r. Polska odpowiadała za 20,2% pracy przewozowej drogowego transportu towarów w UE i zajmowała pierwsze miejsce wśród 27 państw członkowskich. W międzynarodowym transporcie drogowym udział polskich przewoźników wynosił 32,1% i również był najwyższy w UE. Transport międzynarodowy odpowiadał za 60,0% polskiej pracy przewozowej, wobec 64,2% w 2024 r. Sama praca przewozowa w segmencie międzynarodowym zmniejszyła się o 3,2% rok do roku – wyliczał Tomasz Urbanowicz posiłkując się danymi GUS.

Niestety problemem branży jest niskie uzwiązkowienie spowodowane dużym rozdrobnienie w branży powoduje trudności w uzwiązkowieniu.

Monika Błaszczak z ETF przedstawiła pracę regionalnych koordynatorów ds. współpracy ETF. Sven Hemelaers (BTB-ABVV) mówił o znaczeniu belgijskiej inicjatywy dotyczącej infolinii dla jakości pracy i bezpieczeństwa kierowców. Edwin Atema (FNV) prezentował dobre praktyki oraz przepisy w transporcie drogowym w Holandii, która jest liderem w tej dziedzinie w Europie.

W czasie spotkania dokonano wyboru nowego Przewodniczącego sekcji drogowej ETF. Została nią Elisa Gigliarelli z włoskiego związku Filt Cgil Nazionale. Omawiano także kolejne kroki proceduralne przed kongresem oraz nadchodzące priorytety na kolejny program prac. 

Ważnym punktem obrad były kwestie poświęcone BHP oraz kosztom psychicznym pracy kierowców zawodowych. Dzięki presji związków zawodowych te warunki ulegają ciągłej poprawie, jednak nadal pozostaje tutaj wiele do zrobienia.