Watykan podjął radykalną decyzję. Sześciu biskupów objętych ekskomuniką

Watykan ekskomunikował sześciu biskupów lefebrystów

Watykan ogłosił ekskomunikę sześciu biskupów związanych z Bractwem Kapłańskim Świętego Piusa X. Decyzja jest reakcją na konsekrację czterech nowych biskupów, która odbyła się 1 lipca 2026 roku w szwajcarskiej miejscowości Écône bez zgody papieża Leona XIV.

Dekret Dykasterii Nauki Wiary został opublikowany w czwartek, 2 lipca. Dokument podpisał prefekt dykasterii, kardynał Víctor Manuel Fernández.

Kogo objęła ekskomunika?

Ekskomunika objęła dwóch dotychczasowych biskupów Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X oraz czterech duchownych, którzy podczas środowej ceremonii przyjęli święcenia biskupie:

• Alfonso de Galarreta, główny konsekrator,
• Bernard Fellay, współkonsekrator,
• Pascal Schreiber ze Szwajcarii,
• Michael Goldade ze Stanów Zjednoczonych,
• Michel Poinsinet de Sivry z Francji,
• Marc Hanappier z Francji.

Watykan uznał konsekrację biskupów bez mandatu papieskiego za akt o charakterze schizmatycznym. W dekrecie podkreślono, że bp Alfonso de Galarreta przeprowadził ceremonię mimo wcześniejszych upomnień kierowanych do władz bractwa i wbrew wyraźnej woli papieża.

Mimo upomnień skierowanych do przełożonego generalnego Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X biskup Alfonso de Galarreta, dokonawszy aktu o charakterze schizmatycznym poprzez konsekrację czterech prezbiterów bez mandatu papieskiego i wbrew woli papieża, podlega karom przewidzianym w Kodeksie Prawa Kanonicznego.

Kardynał Víctor Manuel Fernández oświadczył następnie:

Oświadczam zatem, ze wszystkimi skutkami prawnymi, że zarówno wspomniany biskup Alfonso de Galarreta, jak i Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier popadli ipso facto w ekskomunikę latae sententiae.

W osobnym punkcie dekretu Watykan poinformował, że ekskomunika objęła również bp. Bernarda Fellaya. Duchowny uczestniczył bezpośrednio w ceremonii jako współkonsekrator i według Dykasterii Nauki Wiary publicznie przyłączył się w ten sposób do aktu schizmatycznego.

Co oznacza ekskomunika latae sententiae?

Ekskomunika latae sententiae jest karą kościelną, która następuje automatycznie w momencie popełnienia czynu wskazanego w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Nie jest więc nakładana dopiero przez późniejszą decyzję władz kościelnych. Watykański dekret oficjalnie potwierdza, że kara została zaciągnięta.

Dykasteria Nauki Wiary ostrzegła jednocześnie duchownych oraz wiernych świeckich przed przyłączaniem się do schizmy Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. Zgodnie z dekretem osoby, które świadomie przyłączyłyby się do schizmy, również mogłyby zaciągnąć ekskomunikę latae sententiae.

Leon XIV apelował do lefebrystów przed święceniami

Do konsekracji doszło mimo bezpośredniego apelu papieża Leona XIV. W datowanym na 29 czerwca liście do przełożonego generalnego bractwa, ks. Davidego Pagliaraniego, papież prosił o odstąpienie od planowanej ceremonii.

Przepełniony chrześcijańską miłością, wzywam was i proszę z całego serca: zawróćcie z tej drogi! Zachęcam was, abyście z całą powagą rozważyli dobro duchowe wiernych, ponieważ akt schizmy, którego byście się dopuścili, pozbawiłby ich możliwości godziwego, a w niektórych przypadkach nawet ważnego przyjmowania sakramentów, które miłują i których poszukują dla swojego uświęcenia.

Święcenia biskupie w Écône bez zgody papieża

Ceremonii w Écône przewodniczył bp Alfonso de Galarreta, a rolę współkonsekratora pełnił bp Bernard Fellay. Są oni dwoma ostatnimi żyjącymi biskupami spośród czterech duchownych wyświęconych w 1988 roku przez abp. Marcela Lefebvre'a.

Nowymi biskupami zostali Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier. Bractwo argumentowało wcześniej, że konsekracje są potrzebne do zapewnienia ciągłości udzielania święceń kapłańskich, bierzmowania i innych obrzędów zastrzeżonych dla biskupów.

Stolica Apostolska wielokrotnie ostrzegała jednak, że przeprowadzenie ceremonii bez mandatu papieskiego zostanie uznane za akt schizmatyczny. Informacje o przebiegu konsekracji opublikował także serwis Vatican News.

Kim są lefebryści?

Lefebryści to potoczne określenie członków i zwolenników Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. Organizacja została założona w 1970 roku przez francuskiego arcybiskupa Marcela Lefebvre'a.

Bractwo przywiązuje dużą wagę do tradycyjnej liturgii łacińskiej i krytycznie ocenia część reform wprowadzonych po Soborze Watykańskim II. Lefebryści sprzeciwiają się między innymi niektórym formom ekumenizmu, dialogu międzyreligijnego oraz zmianom liturgicznym, w tym upowszechnieniu mszy odprawianej w językach narodowych.

Pierwszy kryzys wybuchł w 1988 roku

Do podobnego konfliktu doszło 30 czerwca 1988 roku. Abp Marcel Lefebvre, bez zgody papieża Jana Pawła II, konsekrował wówczas czterech biskupów, wśród których znaleźli się Alfonso de Galarreta i Bernard Fellay.

Jan Paweł II uznał tę decyzję za akt schizmatyczny. Ekskomuniki czterech wyświęconych wówczas biskupów zostały później cofnięte przez Benedykta XVI w 2009 roku. Nie oznaczało to jednak pełnego uregulowania statusu kanonicznego Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X.

Konsekracje przeprowadzone 1 lipca 2026 roku rozpoczęły kolejny poważny kryzys w relacjach między Stolicą Apostolską a tradycjonalistycznym bractwem. Opublikowany dzień później dekret Watykanu formalnie potwierdził ekskomunikę wszystkich sześciu biskupów uczestniczących w ceremonii.