Co musisz wiedzieć:
- Dziś swą premierę miał pierwsza encyklika papieża Leona XIV zatytułowana "Magnifica humanitas";
- Dokument papieski poświęcony jest ludzkości w czasach sztucznej inteligencji;
- Poruszanymi przez papieża tematami są m.in. kwestie sprawiedliwości społecznej, godności ludzkiej pracy, rozwoju technologii, etyki AI, pokoju, rozwoju, niewolnictwa i kolonializmu.
AI jako nowe wyzwanie dla Kościoła
Leon XIV podkreślił, że współczesny świat stoi wobec przemian porównywalnych z rewolucją przemysłową XIX wieku. Nawiązując do nauczania Leona XIII i encykliki „Rerum novarum”, zaznaczył, że Kościół także dziś jest wezwany do odczytywania nowych wyzwań w świetle Ewangelii i godności człowieka.
AUDIOBOOK WPROWADZENIA I PIERWSZEGO ROZDZIAŁU
Papież zauważył, że sztuczna inteligencja już teraz wpływa na wiele dziedzin życia społecznego i gospodarczego, a także na decyzje dotyczące współistnienia ludzi. Zwrócił uwagę, że zmienia ona również sposób prowadzenia wojen.
PEŁNA TREŚĆ ENCYKLIKI LEONA XIV W TŁUMACZENIU NA JĘZYK POLSKI
„Sztuczna inteligencja wymaga rozbrojenia”
Ojciec Święty mówił o niebezpieczeństwie coraz bardziej autonomicznych systemów uzbrojenia oraz algorytmów mogących pogłębiać niesprawiedliwość i wykluczenie społeczne. Wskazał między innymi na możliwość ograniczania dostępu do opieki zdrowotnej, zatrudnienia czy bezpieczeństwa na podstawie danych obciążonych uprzedzeniami.
- Słyszę także milczenie tych, którzy nie mają głosu w procesie podejmowania decyzji - powiedział Leon XIV, ostrzegając przed nowymi formami cierpienia i marginalizacji.
Papież wyjaśnił, że pojęcie „rozbrojenia” oznacza uwolnienie sztucznej inteligencji od logiki dominacji, wykluczenia i śmierci. Porównał ją do energii nuklearnej, która również wymaga odpowiedzialności moralnej i kontroli publicznej. - Decyzje dotyczące technologii nie mogą nigdy być oddzielone od sumienia i odpowiedzialności - podkreślił.
Odbudować zaufanie, nie tylko systemy
- Rozbrojenie jednak nie wystarczy. Musimy budować - powiedział Leon XIV, podkreślając, że wobec rewolucji technologicznej potrzebne jest nie tylko ograniczanie zagrożeń, ale także tworzenie nowych fundamentów współistnienia opartego na zaufaniu i odpowiedzialności.
Papież nawiązał do swojego doświadczenia misyjnego w Peru po katastrofalnych powodziach z 2017 roku. Jak podkreślił, wtedy zrozumiał, że odbudowa nie oznacza jedynie odtworzenia zniszczonych domów czy dróg, ale przede wszystkim odbudowę więzi międzyludzkich, zaufania i nadziei. - Nikt nie odbudowuje sam - przypomniał Ojciec Święty.
W tym kontekście przywołał postać biblijnego Nehemiasza odbudowującego mury Jerozolimy. Jak wyjaśnił, obraz ten nie oznacza zamknięcia ani podziałów, lecz wspólną odpowiedzialność za dobro wspólne. - Cegła po cegle kształtuje się bardziej sprawiedliwe współistnienie, zdolne chronić godność wszystkich - podkreślił Papież.
Ojciec Święty zaznaczył również, że sztuczna inteligencja może stać się „placem budowy historii w perspektywie komunii”, jeśli rozwój technologiczny będzie służył życiu człowieka. Przestrzegł jednak przed budowaniem bez solidnych fundamentów moralnych. - Nie bójmy się sztucznej inteligencji, lecz nieustannie stawiajmy pytanie o człowieka – powiedział.
Człowieka nie można sprowadzić do danych
Papież przypomniał nauczanie Pawła VI, według którego prawdziwy rozwój dotyczy „każdego człowieka i całego człowieka”. Ostrzegł przed redukowaniem osoby ludzkiej do wydajności, zdolności poznawczych czy zwykłych danych.
- Osoba ludzka nosi w sobie wolność, życie wewnętrzne oraz powołanie do miłości i oddawania czci Bogu, których żadna maszyna nie może zastąpić ani zablokować - zaznaczył Leon XIV.
Kościół chce uczestniczyć w debacie o AI
Występując w auli synodalnej Ojciec Święty zapewnił, że Kościół chce uczestniczyć w debacie o sztucznej inteligencji nie po to, by zastępować ekspertów technicznych, ale by przypominać o niezbywalnej godności człowieka.
Leon XIV wezwał do wspólnego budowania „bardziej ludzkiego i braterskiego społeczeństwa” oraz „cywilizacji miłości”, o której nauczali święci: Jan Paweł II i Paweł VI. - To nie jest naiwne marzenie. To kierunek. To droga, którą Jezus Chrystus otwiera w historii - powiedział Papież.
Ks. Łukasz Bankowski
