Spór o odwołany panel w Belfaście. J.K. Rowling wesprze działania prawne

Sieć Praw Kobiet Irlandii Północnej (WRN NI) miała przeprowadzić dyskusję zatytułowaną “Szacunek, prawa i rzeczywistość” 4 sierpnia w Féile an Phobail w zachodnim Belfaście.

W pierwotnej zapowiedzi panel przedstawiono jako bezpartyjną debatę z udziałem osób związanych z działalnością społeczną, sportem i polityką publiczną. Dyskusja miała dotyczyć praw kobiet, przestrzeni jednopłciowych i sprawiedliwości w sporcie. Féile an Phobail usunęło jednak wydarzenie z programu. Organizatorzy festiwalu twierdzili, że nie zdawali sobie sprawy, iż będzie ono promować kampanie, które ich zdaniem sprzeciwiają się prawom osób transpłciowych. Przed odwołaniem panelu w mediach społecznościowych pojawiły się wezwania do usunięcia wydarzenia z programu.

Organizatorzy nie wskazali jednak publicznie, czy kampania internetowa przesądziła o ich decyzji.

Przedstawiciele WRN NI i festiwalu spotkali się 24 lipca, jednak rozmowy nie doprowadziły do przywrócenia panelu. Po spotkaniu grupa poinformowała o rozpoczęciu działań prawnych.

Odwołanie wydarzenia

WRN NI poinformowała, że panel został uzgodniony w dobrej wierze, ale we wtorek został nagle odwołany. Grupa zarzuciła organizatorom unikanie kontaktu i ignorowanie kolejnych wiadomości. Argumentowała, że Féile an Phobail powinna wyjaśnić swoją decyzję, ponieważ jest zarejestrowaną organizacją charytatywną, która otrzymuje znaczne fundusze publiczne. Przedstawiciel WRN NI zapytał również, dlaczego kobiety o poglądach krytycznych wobec gender zostały wykluczone z festiwalu promującego udział kobiet.

Féile szczyci się tym, że oferuje mnóstwo paneli dla kobiet

– dodał.

Kluczową rzeczą, o której należy oczywiście pamiętać, jest to, że walka o prawa kobiet poprzedza prawa osób transpłciowych. Co więc się teraz zmieniło?

- pytał.

Czy każda kobieta musi mówić, że ‘kobiety trans to kobiety’, aby mieć dostęp do swoich wydarzeń?

- zastanawiał się.

Festiwal

Według strony organizatora tegoroczna edycja festiwalu trwa od 25 lipca do 9 sierpnia i obejmuje ponad 500 wydarzeń. W komunikatach instytucji publicznych pojawiają się również szersze dane dotyczące całego programu August Féile.

Organizator przedstawia Féile an Phobail jako największy społeczny festiwal artystyczny w Irlandii.
Women’s Rights Network opisuje się jako feministyczna sieć działająca na rzecz praw kobiet i dziewcząt opartych na biologicznej płci.

Czytaj również

„Perspektywa gender” w szkoleniach dla Wojska Polskiego? Szokujące doniesienia

Wraz z Wielkim Postem rozpocznie się Festiwal Nowe Epifanie

USA tną pomoc zagraniczną. Od lutego koniec finansowania aborcji i ideologii gender

Jesień krótkometrażowa. Sprawozdanie z festiwalu Cinemaforum

Parlament Łotwy zagłosował za wycofaniem tego kraju z Konwencji Stambulskiej

Ultimatum : albo gender, albo pieniądze

Argumenty stron

Aktywistki uważają decyzję za cenzurę i uleganie zorganizowanej presji internetowej. Podkreślają, że celem panelu była dyskusja o prawach kobiet opartych na płci biologicznej (tzw. sex-based rights), przestrzeniach tylko dla kobiet oraz sprawiedliwości w sporcie kobiecym. Odrzucają zarzuty o celowe działanie przeciwko komukolwiek.

Festiwal broni swojej decyzji. Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem festiwalu organizatorzy nie wiedzieli podczas przyjmowania zgłoszenia, iż wydarzenie będzie promowało kampanie uznawane przez nich za wymierzone w prawa społeczności transpłciowej.

Wsparcie JK Rowling

WRN NI stwierdziło, że odwołanie wydaje się sprzeczne z deklarowanym celem organizacji charytatywnej, jakim jest wspieranie mieszkańców zachodniego Belfastu bez względu na ich płeć, poglądy polityczne, religijne lub inne.

Głos w sprawie zabrała znana pisarka J.K. Rowling, zaangażowana w ruch na rzecz praw kobiet opartych na płci biologicznej. Ogłosiła publicznie, że jej fundusz pomoże w pokryciu kosztów działań prawnych procesu sądowego dla WRN NI. Z kolei cytowane przez Belfast Telegraph organizacje wspierające WRN, takie jak brytyjska organizacja charytatywna Sex Matters, przypomniały 24 lipca, że Féile korzysta ze środków publicznych (pieniędzy podatników) i nie powinno dyskryminować uczestników ze względu na poglądy polityczne.

Women’s Rights Network Northern Ireland poinformowała 24 lipca o rozpoczęciu postępowania prawnego w związku z odwołaniem wydarzenia. Decyzję podjęto po spotkaniu przedstawicieli grupy z organizatorami festiwalu. Na moment publikacji nie było wiadomo, czy spór zakończy się przywróceniem panelu.

Reakcje polityków

Główna reakcja polityczna nadeszła ze strony unionistów, którzy ostro skrytykowali decyzję festiwalu, podczas gdy politycy o poglądach republikańskich i nacjonalistycznych tradycyjnie powiązanych z Féile zachowali większą powściągliwość. Sprawa błyskawicznie stała się elementem szerszej debaty o wolności słowa i wydatkowaniu publicznych pieniędzy.

Cytowany przez Belfast Live Gordon Lyons, minister ds. społeczności z Demokratycznej Partii Unionistycznej (DUP), podjął zdecydowaną interwencję. 24 lipca oświadczył publicznie, że błędne jest wycofywanie paneli dyskusyjnych z festiwalu finansowanego ze środków publicznych tylko ze względu na wyrażane tam opinie. Zapowiedział rewizję zasad przyznawania dotacji. Polityk zapowiedział zbadanie, czy decyzja organizatorów była zgodna z warunkami finansowania publicznego.
Z kolei partia Tradycyjny Głos Unionistyczny (TUV) skierowała oficjalne pisma do instytucji finansujących festiwal, w tym do Rady Miasta Belfastu oraz funduszu loteryjnego (Arts Council / Lottery). Politycy TUV, cytowani przez The Journal, zażądali szczegółowych informacji o kwotach przyznanych Féile oraz o warunkach umowy. Wezwali wszystkich publicznych i prywatnych sponsorów do całkowitego wycofania wsparcia finansowego dla wydarzenia. Wskazali również, że instytucje państwowe nie powinny ulegać presji internetowej i dawać przyzwolenia na dyskryminację ze względu na poglądy.

Konflikt ten pokazał głęboki podział: politycy partii prawicowych i unionistycznych potraktowali decyzję organizatorów jako cenzurę i atak na wolność słowa, podczas gdy środowiska lewicowe i progresywne skupiły się na ochronie praw mniejszości.

To nie pierwsza taka sprawa

W Irlandii i Irlandii Północnej (oraz szerzej w Wielkiej Brytanii) dochodzi do coraz większej liczby sporów prawnych dotyczących tzw. przekonań krytycznych wobec płci społeczno-kulturowej (gender-critical beliefs), wolności słowa oraz praw osób transpłciowych. Sprawa festiwalu Féile an Phobail nie jest odosobniona. Kilka dni wcześniej północnoirlandzki trybunał pracy oddalił roszczenia Sary O’Gorman, znanej także jako Sara Morrison, przeciwko Belfast Film Festival. Sprawa dotyczyła zarzutów dyskryminacji i nękania w związku z jej poglądami gender-critical. Trybunał nie uwzględnił roszczeń, ale analizował, czy takie przekonania mogą stanowić chronioną opinię polityczną.