Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Jak to przeprowadzić?

W art. 30 § 1 Kodeksu pracy ustawodawca przewidział cztery sposoby ustania stosunku pracy, w tym najbardziej dotkliwy, czyli rozwiązanie umowy o pracę przez jedną ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ze względu na dolegliwość tego sposobu szczególnie istotnego znaczenia nabiera kwestia prawidłowej formy jego dokonania.
Co do zasady oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie (art. 30 § 3 Kodeksu pracy). Jednak ustawodawca nie wskazał, że forma pisemna zastrzeżona jest pod rygorem nieważności. Można zatem przyjąć, że oświadczenie woli złożone w innej formie (np. mejlowo, telefonicznie lub ustnie) również wywoła zamierzony skutek, tj. doprowadzi do ustania stosunku pracy (od razu lub po upływie okresu wypowiedzenia). Oczywiście nie oznacza to, że odstąpienie od zachowania wymaganej przepisem formy nie wywołuje skutków. Może być ono bowiem podstawą do wniesienia odwołania do sądu pracy, w szczególności gdy uchybienia takiego dopuszcza się pracodawca.
Wiąże się z tym ściśle kolejna kwestia. Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego (z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie) wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Tym samym, skoro brak dochowania formy pisemnej nie powoduje nieważności oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, a wola może zostać wyrażona w dowolny sposób, pojawia się pytanie - czy jakiekolwiek działanie pracodawcy wskazujące na to, że zamierza on zwolnić pracownika, należy odczytywać jako skuteczne? Okazuje się, że nie.
W praktyce szczególnego rodzaju sposobem "informowania" o chęci zwolnienia bywa wręczenie świadectwa pracy, z którego to faktu ma wynikać wola pracodawcy. W przedmiocie tym wypowiedział się jednoznacznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2016 r., II PK 186/15, w którym jednoznacznie uznał, że "Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest jednostronnym oświadczeniem woli, które wywołuje skutek w chwili złożenia go pracownikowi w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Dlatego też nie może być zastąpione przez samo tylko stwierdzenie rozwiązania stosunku pracy w doręczonym pracownikowi świadectwie pracy. Zawarta w świadectwie pracy informacja o rozwiązaniu stosunku pracy ma więc jedynie stanowić potwierdzenie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, natomiast nie zastępuje wspomnianego oświadczenia. Wydanie świadectwa pracy nie może być uznane za przejaw woli pracodawcy rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym".
Można więc przyjąć, że gdy do pracownika dotrze świadectwo pracy, niepoprzedzone oświadczeniem pracodawcy o zamiarze rozwiązania stosunku pracy (nawet złożonym ustnie), stosunek pracy trwa nadal. W takim przypadku warto jednak o tym fakcie wyraźnie pracodawcę poinformować, wykazując również gotowość do świadczenia pracy (co pozwoli zachować prawo do wynagrodzenia).
dr Jakub Szmit
Straszy specjalista w Zespole Prawnym KK NSZZ "Solidarność"
Wiąże się z tym ściśle kolejna kwestia. Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego (z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie) wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Tym samym, skoro brak dochowania formy pisemnej nie powoduje nieważności oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, a wola może zostać wyrażona w dowolny sposób, pojawia się pytanie - czy jakiekolwiek działanie pracodawcy wskazujące na to, że zamierza on zwolnić pracownika, należy odczytywać jako skuteczne? Okazuje się, że nie.
W praktyce szczególnego rodzaju sposobem "informowania" o chęci zwolnienia bywa wręczenie świadectwa pracy, z którego to faktu ma wynikać wola pracodawcy. W przedmiocie tym wypowiedział się jednoznacznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2016 r., II PK 186/15, w którym jednoznacznie uznał, że "Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest jednostronnym oświadczeniem woli, które wywołuje skutek w chwili złożenia go pracownikowi w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Dlatego też nie może być zastąpione przez samo tylko stwierdzenie rozwiązania stosunku pracy w doręczonym pracownikowi świadectwie pracy. Zawarta w świadectwie pracy informacja o rozwiązaniu stosunku pracy ma więc jedynie stanowić potwierdzenie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, natomiast nie zastępuje wspomnianego oświadczenia. Wydanie świadectwa pracy nie może być uznane za przejaw woli pracodawcy rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym".
Można więc przyjąć, że gdy do pracownika dotrze świadectwo pracy, niepoprzedzone oświadczeniem pracodawcy o zamiarze rozwiązania stosunku pracy (nawet złożonym ustnie), stosunek pracy trwa nadal. W takim przypadku warto jednak o tym fakcie wyraźnie pracodawcę poinformować, wykazując również gotowość do świadczenia pracy (co pozwoli zachować prawo do wynagrodzenia).
dr Jakub Szmit
Straszy specjalista w Zespole Prawnym KK NSZZ "Solidarność"

Treść redakcyjna
Komentarzy: 0
Udostępnij:
Data publikacji: 16.12.2016 12:50
Komentarze
Odwołanie się od wypowiedzenia umowy o pracę. Zmiany w kodeksie pracy?
17.01.2017 12:26

Komentarzy: 0
Wydłużenie czasu odwołania się od wypowiedzenia umowy o pracę z siedmiu do 21 dni – takie m.in. zmiany w kodeksie pracy proponuje przedłożony projekt przez stronę pracowników i pracodawców Rady Dialogu Społecznego. Propozycją RDS zajmie się we wtorek Rada Ministrów.
Czytaj więcej
Główny Inspektor Pracy: W Polsce opłaca się pracować niezgodnie z prawem
07.09.2016 15:27

Komentarzy: 0
W ocenie Głównego Inspektora Pracy nielegalne zatrudnienie jest głównym problemem rynku pracy w Polsce, informuje "Dziennik Gazeta Prawna". Roman Giedrojć przedstawił sejmowej komisji polityki społecznej i rodziny sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za 2015 r.
Czytaj więcej
Kosiniak-Kamysz: Rakiety nad Polską to rosyjska prowokacja
20.11.2026 11:53

Komentarzy: 0
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zabrał głos po porannych incydentach w polskiej przestrzeni powietrznej. Szef MON przekazał nowe informacje dotyczące obiektów, które naruszyły granicę, i wskazał na możliwy związek wydarzeń z odbywającymi się w Polsce międzynarodowymi ćwiczeniami wojskowymi.
Czytaj więcej
Mocne słowa dziennikarki TVN. „Wstydzę się za ten kraj”
20.11.2026 11:47

Komentarzy: 0
Dorota Wellman nie zmieniła zdania na temat sytuacji rodzin, które muszą zbierać miliony złotych na leczenie ciężko chorych dzieci. W najnowszej rozmowie z magazynem „Viva!” dziennikarka ponownie skrytykowała brak wystarczającego wsparcia ze strony państwa. Przypomniała też słowa, które wypowiedziała trzy lata temu.
Czytaj więcej
Pałac Prezydencki ogłosił zmiany w rządzie Donalda Tuska. Wydarzenie trwało pięć minut
20.11.2026 11:29

Komentarzy: 0
W Pałacu Prezydenckim odbyła się uroczystość, podczas której prezydent Karol Nawrocki dokonał zmian w składzie rządu Donalda Tuska. Powołano nowego wicepremiera oraz ministra funduszy i polityki regionalnej. Całe wydarzenie trwało niespełna pięć minut, a przedstawiciel Kancelarii Prezydenta podkreślił, że miało ono charakter techniczny.
Czytaj więcej
