Pałac Prezydencki odpowiada Komisji Weneckiej

13.10.2026 15:51

Pałac Prezydencki Warszawie, Polska — Źródło: Wikipedia | Autor: Marcin Białek | Licencja: CC BY-SA 3.0 | Pałac Prezydencki Warszawie

Opinia Komisji Weneckiej ws. odebrania przez prezydenta Karola Nawrockiego ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm nie ma żadnej mocy prawnej; źródłami prawa w Polsce są konstytucja i ustawy - powiedział we wtorek PAP rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.

Co musisz wiedzieć:

Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz oświadczył, że opinia Komisji Weneckiej dotycząca ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy prawnej.
Podkreślił, że komisja jest organem doradczym, a kompetencje prezydenta wynikają z polskiej konstytucji i ustaw.
Komisja Wenecka zaleciła, by prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów TK wybranych przez Sejm. Zaproponowała również możliwość złożenia ślubowania bez fizycznego udziału głowy państwa, gdy prezydent odmawia jego przyjęcia lub opóźnia procedurę.
Na odebranie ślubowania przez Karola Nawrockiego czeka pięć osób wybranych przez Sejm. W przypadku czworga z nich prezydent oczekuje na rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez TK. Od Macieja Berka kancelaria domaga się dokumentów potwierdzających wymagany staż zawodowy.

Opinia Komisji Weneckiej

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, stwierdziła w swej opinii, że należy zagwarantować, aby „prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie prawa do kontroli procedury wyborczej”.

Zarekomendowała, by - „w przypadku, gdy prezydent odmawia odebrania ślubowania od sędziego wybranego przez Sejm lub opóźnia to (…) dopuszczono możliwość dopełnienia aktu ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta, pod warunkiem zachowania jego istotnych elementów, w tym złożenia ślubowania w przepisanej formie, należytego zweryfikowania jego wykonania oraz skierowania i przekazania go prezydentowi”.

Na odebranie ślubowania czeka 5 sędziów

Na odebranie ślubowania czeka łącznie pięć osób wybranych w tej kadencji przez Sejm na sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Są to wybrani w marcu: Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska, Maciej Taborowski i wybrany we wrześniu Maciej Berek.

Pałac Prezydencki zabiera głos

Opinia Komisji Weneckiej nie ma żadnej mocy prawnej, Komisja ma kompetencje wyłącznie o charakterze doradczym. Wydawane przez nią opinie nie są źródłem prawa w Polsce - są nimi konstytucja i ustawy, i to one wyznaczają zakres kompetencji oraz prerogatyw Prezydenta RP. Prezydent jest strażnikiem konstytucji, działa w oparciu o jej przepisy a także w ramach obowiązujących ustaw

- powiedział Leśkiewicz, odnosząc się do opinii Komisji Weneckiej.

I to są te akty prawne, na podstawie których prezydent dokonuje przyjęcia ślubowania od wybranych przez Sejm sędziów TK

- zaznaczył Leśkiewicz.

Sprawa Macieja Berka

Rzecznik prezydenta przypomniał, że w przypadku czwórki sędziów TK „mamy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w TK”, złożony na podstawie art. 189 konstytucji.

Natomiast w przypadku pana Macieja Berka ruch jest po stronie samego zainteresowanego, który powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające 10-letni okres praktyki zawodowej jako radca prawny. W tej sprawie nic się nie zmieniło. Opinia Komisji Weneckiej w żaden sposób nie unieważnia, nie zmienia ani nie wpływa na decyzje prezydenta, działanie parlamentu czy wyroki polskich sądów

- oświadczył Leśkiewicz.

Pytany o sytuację pozostałych czterech sędziów, Leśkiewicz zaznaczył, że do czasu, gdy TK nie rozstrzygnie wniosku w ich sprawie, nie będzie żadnego ruchu prezydenta w kwestii ich ślubowania.

Ta czwórka sędziów, o czym wcześniej mówił sam prezydent, niejako sama się wykluczyła z grona sędziów biorąc udział w szopce polityczno-medialnej, zorganizowanej przez marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego w Sali Kolumnowej, składając ślubowania do kolumny sejmowej

- powiedział.

Spór ws. odebrania ślubowania sędziów TK

Spór dotyczący odebrania ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego sięga początku kwietnia tego roku. 13 marca Sejm wybrał sześcioro nowych sędziów TK. Prezydent Karol Nawrocki zaprosił dwoje spośród wybranych wtedy na sędziów TK: Magdalenę Bentkowską i Dariusza Szostka i złożyli oni ślubowanie w jego obecności.

Cztery pozostałe osoby wybrane w marcu przez Sejm na sędziów TK nie zostały zaproszone przez prezydenta. Według przedstawicieli prezydenckiej kancelarii, podczas wyboru nowych sędziów TK doszło w Sejmie do błędów.

Sędziowie ci złożyli więc 9 kwietnia w sejmowej Sali Kolumnowej ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Potem przekazali pisemne roty ślubowań na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta RP. Nie objęli jednak urzędów w TK; prezes Trybunału Bogdan Święczkowski oświadczył, iż wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Sytuacja tych czworga sędziów pozostaje wciąż przedmiotem sporu.

Ponadto w czerwcu Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego TK - po zaproszeniu przez prezydenta złożył on ślubowanie pod koniec lipca. We wrześniu natomiast na sędziego Trybunału wybrany został w Sejmie Maciej Berek, który dotąd nie został zaproszony przez prezydenta do złożenia ślubowania.

O wydanie opublikowanej we wtorek opinii Komisji Weneckiej wnioskował Komitet Monitorujący PACE, czyli Komitet ds. Dotrzymywania Zobowiązań przez Państwa Członkowskie Rady Europy. Jest to jeden z najważniejszych stałych komitetów Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. (PAP)