Co musisz wiedzieć
- Aresztowanie Nicolása Maduro przez siły amerykańskie zaskoczyło Niemcy, które nie były przygotowane na tak zdecydowane działanie administracji Donalda Trumpa.
- Think tank DGAP wskazuje, że z jednej strony obalenie reżimu Maduro może przynieść stabilizację i ulgę dla Wenezuelczyków, z drugiej jednak budzi w Berlinie duże obawy.
- Niemieccy analitycy podkreślają, że kontrola USA nad wenezuelskimi zasobami ropy wpisuje się w strategię "dominacji energetycznej".
- DGAP rekomenduje Niemcom dywersyfikację dostaw LNG, inwestycje w zielone technologie i osłabianie atrakcyjności ropy wysokoemisyjnej.
Niemcy i gra o wenezuelską ropę
Publikacja dokładnie pokazuje, że niemiecka perspektywa na to wydarzenie jest ambiwalentna. Z jednej strony, obalenie Maduro może przynieść stabilizację i ulgę dla milionów Wenezuelczyków, którzy uciekli przed głodem i represjami, jak uważają analitycy DGAP. Z drugiej strony, unilateralizm Trumpa budzi w niemieckich elitach obawy. DGAP podkreśla, że USA traktują energię jako narzędzie geopolityczne, a nie jak wolny rynek. Dominacja rynkowa dyktuje politykę, co zagraża bezpieczeństwu dostaw. Aresztowanie Maduro, uzasadnione Doktryną Monroe, może być precedensem dla podobnych interwencji - co jeśli USA zaczną dyktować warunki Europie?
Problem z Trumpem
Trump otwarcie przyznaje: "Stany Zjednoczone mogłyby zarządzać Wenezuelą i eksploatować jej rezerwy ropy przez lata". Wenezuela to kraj, niegdyś najbogatszy w Ameryce Łacińskiej dzięki rezerwom ropy przekraczającym 303 miliardy baryłek. Pod rządami Hugo Cháveza (1954-2013) i jego następcy Maduro, przemysł naftowy załamał się. Produkcja spadła dramatycznie, a zagraniczne firmy uciekły przed korupcją i niestabilnością. Kleptokratyczny reżim Maduro i grupy przestępcze plądrowały infrastrukturę wydobywczą, a pirackie ataki na platformy naftowe stały się normą.
Z perspektywy Berlina, ten ruch Trumpa to nie tylko koniec tyrana, ale wyzwanie dla międzynarodowego prawa i stabilności energetycznej. Niemcy, od lat krytykujące reżim Maduro za łamanie praw człowieka i fałszowanie wyborów, popierały sankcje UE i ONZ. Z ich perspektywy interwencja USA, bez mandatu Rady Bezpieczeństwa, podważa porządek oparty na międzynarodowym prawie i regułach. -- ten sam, na którym Niemcy budują swoją politykę zagraniczną. Jak podkreśla Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik w swoim raporcie, aresztowanie Maduro to element szerszej strategii i chęci "dominacji energetycznej" USA. Dzięki rewolucji łupkowej, Ameryka produkuje prawie dwa razy więcej ropy niż Arabia Saudyjska (dane z 2024 roku). Wenezuelska ropa ciężka z pasa Orinoco i basenu Maracaibo idealnie uzupełnia lekką ropę amerykańską. Rafinerie USA są przystosowane do ciężkich gatunków, a kontrola nad rezerwami Wenezueli ma zabezpieczyć dochody dla przemysłu petrochemicznego w USA.
DGAP ostrzega jednak, że koszty wydobycia w Wenezueli są astronomiczne. Infrastruktura jest zniszczona, a porty zdegradowane i zdemolowane podobnie jak drogi transportowe. Odbudowa wymagałaby miliardów dolarów, technologii i know-how, których nawet USA mogą nie chcieć inwestować w tych skrajnie niestabilnych okolicznościach.
Niemcy chcą energetycznie zaszkodzić USA
Raport DGAP proponuje konkretne rekomendacje, takie jak dywersyfikacja dostawców LNG i współpraca z Kanadą, Egiptem czy Senegalem w tym zakresie, aby uniezależnić się od USA. Po drugie DGAP uważa, że Niemcy powinny zobowiązać się do neutralności klimatycznej, inwestując w zielone molekuły, odnawialne źródła i technologie power-to-X, takie jak wodór. Zielona dyplomacja i partnerstwa w czystej transformacji wzmocnią łańcuchy dostaw alternatywnych, poza USA. Następnie Niemcy powinny wpływać na osłabienie atrakcyjności inwestycji w wysokowęglową ropę poprzez sojusze z krajami ambitnymi klimatycznie, by przyspieszyć dekarbonizację i ograniczyć popyt na paliwa kopalne.
