Co musisz wiedzieć
- Wieloletnia polityka niemieckiego państwowego "pacyfizmu" doprowadziła do zapaści Bundeswehry
- Jednym z największych problemów niemieckiej armii jest problem ze zwiększeniem stanu jej liczebności
- Raport SVR-Integrationsbarometer 2024 postuluje szersze otwarcie na imigrantów
Migranci jako "cicha rezerwa"
Bundeswehra liczy dziś ok. 180 tys. żołnierzy, a deficyt sięga aż 80 tys. Nowe cele NATO - 5% PKB na obronę - wymagają zmian. Demograficzny spadek i zawieszenie poboru w 2011 r. pogłębiają problem. Tymczasem 30% Niemców ma korzenie migracyjne, w tym aż 2 mln młodych (15-24 lata) z obywatelstwem niemieckim. To potencjał, dotąd niewykorzystany - ich udział w armii to zaledwie 8,9%, niżej niż w administracji (16,2%).
SVR-Integrationsbarometer 2024 (15 tys. respondentów) ujawnia: 77% migrantów ufa Bundeswehrze "całkowicie" lub "raczej" - o 9 pkt proc. więcej niż Niemcy bez dla migracji (68%). Różnica wynika z tego, że w pierwszej generacji (78%) zaufanie jest nader wysokie, podczas gdy druga generacja zrównuje się z resztą (67%).
Najwyższe zaufanie mają osoby spoza UE (84%), potem z UE (74%), Turcy (69%) i przesiedleńcy (68%). Niemcy z historia migracją ufają Bundeswehrze na poziomie 70%, zwłaszcza młodzi (81% w 15-24 lata). To rekrutacyjny atut, choć atrakcyjność armii jako pracodawcy maleje (z 40% w 2020 do 32% w 2025 wg ZMSBw).
Postulaty raportu SVR
Raport SVR apeluje aby:
- prowadzić muzułmańską opiekę duszpasterską (plan na 2025),
- zbierać dane o migrantach w armii,
- adresować nowoprzybyłych,
- tworzyć na cudzoziemców.
Wymaga to zmian prawnych, ale, według raportu, przykłady Francji czy USA pokazują, że może "przynieść to wiele korzyści". Bundeswehra ma walczyć z ekstremizmem (275 incydentów w 2024) i "budować inkluzywność". Według twórców raportu, sukces w rekrutacji kobiet (z 1,4% w 2000 do 13,6% dziś) dowodzi, że zmiany są możliwe. Inaczej niemieckiej armii ma grozić deficyt kadr i izolacja od społeczeństwa.
W Bundeswehrze służy wiele tysięcy żołnierzy z tłem migracyjnym, w tym muzułmanie i osoby pochodzenia rosyjskiego. Ich obecność budzi kontrowersje: od braku opieki duszpasterskiej po podejrzenia o szpiegostwo. Raport SVR 2025 podkreśla zaufanie migrantów do armii, ale rzeczywistość jest bardziej skomplikowana.
Muzułmanie: Brak imamów i podejrzenia islamizmu
Około 3 tys. żołnierzy Bundeswehry to muzułmanie - znacząca liczba, jak podkreśla porucznik Hammouti-Reinke. Jednak od lat brakuje dla nich opieki duszpasterskiej, dostępnej dla chrześcijan i Żydów. W 2024 r. wprowadzono muzułmańskie duszpasterstwo w Bundeswehrze, ale to spóźnione rozwiązanie. Żołnierze jak Shervan Mohamed modlą się po służbie, a w ramadan poszczą, jeśli pozwala zdrowie.
Kontrowersje wybuchły w 2011 r., gdy Zentralrat der Muslime domagał się imamów wojskowych. Sąd w Minden orzekł, że na szariat w armii nie ma miejsca. Wehrbeauftragte (Komisarz ds. Sił Zbrojnych niemieckiego Bundestagu - przyp. red.) od 10 lat apelują o równość. Brak duszpasterstwa izoluje muzułmanów, pogłębiając poczucie wykluczenia.
Rosyjskie korzenie w Bundeswehr to temat budzący napięcia, zwłaszcza po inwazji na Ukrainę. MAD (niemiecki kontrwywiad wojskowy - przyp. red.) ostrzega również przed szpiegostwem.
[Aleksandra Fedorska jest dziennikarką Tysol.pl oraz licznych polskich i niemieckich mediów]
[Sekcje "Co musisz wiedzieć" i FAQ, a także śródtytuły od Redakcji]
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co to jest "Zeitenwende" w polityce niemieckiej? "Zeitenwende" to określenie użyte przez kanclerza Olafa Scholza w 2022 r. dla opisania przełomu w niemieckiej polityce obronnej po agresji Rosji na Ukrainę — oznacza zwiększenie wydatków wojskowych i modernizację armii.
Dlaczego Niemcy chcą rekrutować imigrantów do Bundeswehry? Z powodu starzenia się społeczeństwa i braku rąk do pracy Bundeswehra ma trudności z osiągnięciem celu 260 tys. żołnierzy do 2035 r. Imigranci, szczególnie młode pokolenie, stanowią potencjalną rezerwę kadrową.
Czym jest SVR-Integrationsbarometer 2024? To raport opracowany przez Radę Ekspertów ds. Integracji i Migracji (SVR) na podstawie 15 tys. ankiet. Analizuje poziom integracji migrantów i ich zaufanie do instytucji państwowych, w tym armii.
Jakie wyzwania dotyczą imigrantów w Bundeswehrze? Raport wskazuje m.in. brak muzułmańskiej opieki duszpasterskiej, napięcia kulturowe oraz obawy przed ekstremizmem i szpiegostwem. Jednocześnie podkreśla wysoki poziom zaufania migrantów do armii.
Czy w innych krajach UE służą cudzoziemcy? Tak. Francja, Hiszpania i Wielka Brytania od lat dopuszczają cudzoziemców do służby wojskowej, traktując to jako element integracji i wzmocnienia armii zawodowej.
