Barbara Surdykowska dla TS: Najwyższy czas, by prawa socjalne zostały dopasowane do poziomu gospodarczego

- Po co nam Europejska Karta Społeczna?
- Zrewidowana Europejska Karta Społeczna jest najbardziej zaawansowanym, dojrzałym dokumentem praw człowieka drugiej generacji, czyli umową międzynarodową dotyczącą praw społecznych i ekonomicznych. Rozwój gospodarczy Polski, który obserwujemy w ostatnich latach, powinien przekształcać się także w budowanie pewnych trwałych standardów. Standardów ochrony pracowników i obywateli. W szerszym znaczeniu ochrony społecznej, tak jak ochrona przed ubóstwem, gwarancje prawa do mieszkania, prawo do godnej starości. Te wszystkie elementy znajdują się w Zrewidowanej Europejskiej Karcie Społecznej, tzw. ZEKS-ie.

- Ale dlaczego mamy sobie narzucać jakieś ponadnarodowe rozwiązania?
- W mojej ocenie jest pewna wartość w poddawaniu osądowi regulacji i praktyk w danym państwie przez niezależne spojrzenia ponadnarodowe. Należy pamiętać, że Europejski Komitet Praw Społecznych (ciało, które nazywało się wcześniej Komitet Niezależnych Ekspertów) nie ma władczych kompetencji. Nadzór na przestrzeganiem EKS czy ZEKS to pewna forma dialogu pomiędzy Radą Europy a rządem danego państwa członkowskiego Rady. Nie ma tu stosowania żadnego rodzaju sankcji finansowych czy innych form przymusu. Organy Rady Europy oceniają tylko, czy państwo realizuje przyjęte na siebie zobowiązania. To są często cenne wytyczne i wskazówki dla państwa członkowskiego RE. Uważam, że Polska już dojrzała, ze względu na swój rozwój ekonomiczny czy polityczny, da nowej jakości i jest to po prostu najwyższy czas na ratyfikację… Mamy rok 2017. Naprawdę upłynęło już wystarczająco dużo czasu i nie możemy tego dłużej tłumaczyć zbyt wysokim dla polskich firm poziomem ochrony pracownika czy kosztami dla budżetu państwa. ZEKS można ratyfikować metodą a la carte, czyli państwo członkowskie może wybrać postanowienia, którymi się zwiąże. Mówiąc bardziej szczegółowo: Zrewidowana Europejska Karta Społeczna jest złożona z 31 artykułów podzielonych na 98 paragrafów. Dziewięć artykułów ZEKS (1, 5, 6, 7, 12, 13, 16, 19 i 20) jest zaliczonych do przepisów bezwzględnie obowiązujących. Stanowią one tzw. twardy rdzeń ZEKS. Państwa członkowskie Rady Europy, których władze postanowiły stać się stroną ZEKS, są obowiązane ratyfikować co najmniej 16 z 31 artykułów lub 63 z 98 paragrafów tego traktatu, w tym przynajmniej sześć z dziewięciu artykułów zaliczonych do kategorii przepisów bezwzględnie obowiązujących.

Cały artykuł w najnowszym numerze "TS" (19/2017) dostępnym w wersji cyfrowej tutaj