1008 lat temu Bolesław Chrobry wkroczył do Kijowa. Tak zakończyła się słynna wyprawa
- 14 sierpnia 1018 r. Bolesław Chrobry wkroczył ze swoimi wojskami do Kijowa.
- Wyprawa miała pomóc jego zięciowi Świętopełkowi w odzyskaniu kijowskiego tronu.
- Drogę do Kijowa otworzyło zwycięstwo nad wojskami Jarosława w bitwie nad Bugiem.
- Z wyprawą związana jest legenda o wyszczerbieniu miecza Chrobrego na Złotej Bramie, która nie może odpowiadać rzeczywistemu przebiegowi wydarzeń.
- Sukces Chrobrego był spektakularny, ale jego polityczne skutki na Rusi okazały się krótkotrwałe.
Wyprawa na Ruś Kijowską
Mija 1008 lat od zdobycia Kijowa przez Bolesława Chrobrego. W sierpniu 1018 roku polski władca znalazł się u szczytu potęgi. Zaledwie kilka miesięcy wcześniej zakończył trwające kilkanaście lat wojny z cesarzem Henrykiem II. Pokój w Budziszynie zawarty 30 stycznia 1018 roku pozwolił mu skierować uwagę na wschód.
Celem wyprawy była Ruś Kijowska, pogrążona w walce o władzę między synami Włodzimierza Wielkiego. Chrobry chciał osadzić na tronie swojego zięcia Świętopełka, co miało zapewnić polskiemu księciu możliwość rozszerzenia swoich wpływów na wschodzie.
Wielka wyprawa na Ruś
Latem 1018 roku Chrobry ruszył na Ruś na czele znacznych sił. Według współczesnego tym wydarzeniom kronikarza Thietmara z Merseburga w jego armii znajdowali się nie tylko polscy wojowie, ale również kilkuset Niemców, Węgrów i Pieczyngów. Świadczyło to zarówno o możliwościach politycznych Chrobrego, jak i jego pozycji po zakończeniu konfliktu z cesarstwem.
Do decydującego starcia doszło pod koniec lipca 1018 r. nad Bugiem. Po drugiej stronie rzeki znajdowały się wojska Jarosława. Relacje średniowiecznych kronikarzy różnią się w szczegółach, ale wynik bitwy nie pozostawia wątpliwości – armia Jarosława została rozbita, a sam książę uciekł.
Droga do Kijowa stanęła przed Chrobrym otworem.
Zajęcie Kijowa
Wojska polskiego księcia maszerowały w głąb Rusi i 14 sierpnia 1018 roku dotarły do Kijowa. Miasto nie stawiło skutecznego oporu. Chrobry wkroczył do jednego z najważniejszych ośrodków politycznych i gospodarczych ówczesnej Europy Wschodniej, a Świętopełk zasiadł na tronie.
Sukces miał ogromne znaczenie prestiżowe. Państwo Piastów, istniejące jako chrześcijańska monarchia zaledwie od kilku dziesięcioleci, było w stanie przeprowadzić wielką operację wojskową setki kilometrów od własnych granic i skutecznie interweniować w konflikt dynastyczny jednego z najpotężniejszych państw regionu.
Czy Chrobry naprawdę wyszczerbił miecz na Złotej Bramie?
Ze zdobyciem Kijowa związana jest jedna z najbardziej znanych legend polskiego średniowiecza. Według późniejszej tradycji Bolesław Chrobry miał uderzyć mieczem w Złotą Bramę Kijowa, a powstałe wówczas uszkodzenie ostrza miało dać początek nazwie Szczerbiec – mieczowi koronacyjnemu polskich królów.
Historia ta nie może być jednak prawdziwa. Złota Brama w formie znanej z późniejszych źródeł powstała za panowania Jarosława Mądrego, już po wyprawie Chrobrego. Także zachowany do dziś Szczerbiec pochodzi z dużo późniejszego okresu, najprawdopodobniej z przełomu XII i XIII wieku.
Legenda jest jednak świadectwem tego, jak głęboko wyprawa kijowska zapisała się w polskiej pamięci historycznej. Z czasem zwycięstwo Chrobrego stało się symbolem militarnej potęgi pierwszych Piastów.
Wielkie łupy i powrót do Polski
Pobyt Chrobrego w Kijowie nie trwał długo. Stosunki między nim a Świętopełkiem szybko się pogorszyły. Polski władca zdecydował się wrócić do kraju, zabierając ze sobą bogate łupy.
Według przekazów źródłowych w jego ręce dostała się również rodzina Jarosława. Wśród pojmanych znalazła się jego siostra Przedsława. Chrobry wysłał ponadto z Kijowa poselstwo do cesarza bizantyjskiego Bazylego II, demonstrując w ten sposób skalę swojego sukcesu i aspiracji politycznych.
Wyprawa przyniosła Polsce także korzyści terytorialne. Z wydarzeniami z 1018 roku tradycyjnie wiąże się odzyskanie Grodów Czerwieńskich, strategicznego obszaru na pograniczu Polski i Rusi, który Włodzimierz Wielki zajął w 981 roku.
Sukces polityczny na Rusi okazał się jednak nietrwały. Po odejściu wojsk Chrobrego Świętopełk utracił władzę. Jarosław powrócił i ostatecznie zwyciężył w walce o kijowski tron, rozpoczynając długie panowanie, podczas którego Ruś Kijowska osiągnęła szczyt swojej potęgi.
Chrobry u szczytu potęgi
Wyprawa kijowska przyniosła Chrobremu spektakularny sukces militarny i prestiżowy, choć jej skutki polityczne na Rusi nie okazały się trwałe. Świętopełk wkrótce stracił Kijów, a władzę odzyskał Jarosław. Dla państwa Piastów kampania z 1018 r. pozostała jednak świadectwem możliwości militarnych i politycznych Chrobrego na kilka lat przed jego królewską koronacją.
Co wiemy ze źródeł?
Informacje o wyprawie Chrobrego na Ruś pochodzą przede wszystkim ze średniowiecznych przekazów, które powstawały w różnych okresach i nie zawsze są ze sobą zgodne. Jednym z najważniejszych świadectw jest kronika Thietmara z Merseburga, współczesnego Chrobremu. Wyprawę opisują również późniejsze źródła ruskie i polska tradycja kronikarska. Dlatego część szczegółów kampanii pozostaje przedmiotem interpretacji historyków.
Zmasowany atak Rosjan na Kijów. Użyto prawie 500 dronów i 40 rakiet
Ewakuacja pociągu Przemyśl–Kijów. Składem jechało blisko 500 pasażerów
#CoPoTusku: Pięć lekcji Bolesława Chrobrego
Były litewski dowódca w „Die Welt”: Merkel miała naciskać na Ukraińców, by nie bronili parlamentu na Krymie
Bombardowanie przez 12 godzin. Ukraina liczy ofiary
