Rada Fiskalna alarmuje rząd w sprawie budżetu. „Ryzyko przekroczenia progu jest bardzo wysokie”

Rada Fiskalna o „głębokiej nierównowadze”

W poniedziałek Rada Fiskalna opublikowała opinię dotyczącą projektu budżetu państwa na 2027 rok. Jej ocena sytuacji finansów publicznych jest wyraźnie krytyczna.

Projekt prezentuje trwałą i głęboką nierównowagę finansów publicznych. Nie przedstawia działań, których wdrożenie zapewniłoby rozpoczęcie procesu konsolidacji, a Rada Ministrów nie wykorzystuje sprzyjających warunków gospodarczych do ograniczenia deficytu

– czytamy w opinii Rady Fiskalnej. Rada zwróciła uwagę, że obecnej sytuacji nie można tłumaczyć załamaniem wpływów do państwowej kasy. Jak podkreślono, relacja dochodów do PKB pozostaje na historycznie wysokim poziomie. Za pogłębianie się deficytu odpowiada przede wszystkim wzrost wydatków, który wyraźnie przewyższa wzrost dochodów.

Obecna nierównowaga jest wynikiem kumulacji decyzji podejmowanych w dłuższym okresie, a nie załamania dochodów publicznych. Relacja dochodów do produktu krajowego brutto (PKB) jest wciąż historycznie wysoka, natomiast podstawowym źródłem pogłębienia deficytu pozostaje wzrost wydatków, wyraźnie przewyższający wzrost dochodów

 – podkreślono w opinii.

Czytaj również

Alarm na Litwie. Poderwano samoloty NATO

Fałszywy alarm w jednostce wojskowej. Jest zatrzymana osoba

Alarm we Wrocławiu. Pilna ewakuacja

Niemal cała Polska na czerwono! Alarm IMGW

Donald Tusk o śledztwie ws. fałszywych alarmów: Będą kolejne zatrzymania

Fala fałszywych alarmów. Kierwiński: Zatrzymane trzy osoby

Nie tylko wydatki na obronność

Rada Fiskalna zaznaczyła, że pogorszenia stanu finansów publicznych nie można tłumaczyć wyłącznie zwiększonymi nakładami na obronność. Według przedstawionych wyliczeń wydatki obronne odpowiadają za około jedną czwartą wzrostu wydatków od 2021 roku. Istotne znaczenie mają również „transfery socjalne, wynagrodzenia i inne trwałe zobowiązania państwa”.

Oznacza to, że – w ocenie Rady – źródeł rosnących obciążeń dla finansów publicznych należy szukać także poza wydatkami związanymi z bezpieczeństwem i obronnością.

Dług publiczny może przekroczyć próg 55 proc. PKB

Szczególnie poważnie brzmi część opinii dotycząca państwowego długu publicznego. Rada Fiskalna oceniła, że ryzyko przekroczenia w 2027 roku progu 55 proc. w relacji do PKB jest bardzo wysokie. Co więcej, do przekroczenia tego poziomu dochodzi w niemal wszystkich analizowanych przez Radę wariantach ryzyka.

„Ryzyko przekroczenia przez państwowy dług publiczny (PDP) w relacji do PKB w 2027 r. progu 55 proc. jest bardzo wysokie. Próg zostaje przekroczony w niemal wszystkich analizowanych wariantach ryzyka, m.in. z uwzględnieniem niewystąpienia «naturalnych oszczędności» w założonej wysokości. W projekcie nie zapewniono zatem odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.

Rada wskazuje na zalecenia ECOFIN

Zastrzeżenia Rady dotyczą również sposobu, w jaki projekt budżetu odpowiada na zalecenia Rady ECOFIN. W opinii wskazano, że w projekcie nie ma „wystarczającej odpowiedzi” na zalecenie, aby okres obowiązywania krajowej klauzuli wyjścia wykorzystać do zmiany priorytetów wydatkowych lub zwiększenia dochodów. Takie działania miałyby umożliwić stabilne finansowanie trwale wyższych wydatków obronnych.

Wysokie ryzyko dotyczące dochodów budżetowych

Rada Fiskalna ma również poważne zastrzeżenia do prognozowanych wpływów do budżetu państwa. Wskazuje m.in. na uwzględnienie zmian w systemie podatkowym, które nie zostały jeszcze uchwalone.

„Prognoza dochodów budżetowych przedstawiona w PUB27 (projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. – red.) jest obarczona wysokim ryzykiem, m.in. przez uwzględnienie nieuchwalonych dotychczas zmian w systemie podatkowym oraz optymistyczne założenia dotyczące dynamiki dochodów podatkowych” – oceniła Rada Fiskalna. Tym samym ryzyko wskazane przez Radę dotyczy nie tylko poziomu wydatków, ale również założeń dotyczących przyszłych dochodów państwa.

Potrzebny wieloletni plan naprawy finansów

W końcowej części opinii Rada Fiskalna wskazała, że poprawa sytuacji finansów publicznych wymaga działań wykraczających poza jeden rok budżetowy. Rada stwierdziła, że „naprawa finansów publicznych wymaga wiarygodnego planu wieloletniego i możliwie szerokiego porozumienia politycznego”.

Jednocześnie zaznaczyła, że uporządkowanie finansów państwa nie musi oznaczać rezygnacji z jego najważniejszych zadań. Jak podkreśliła Rada, naprawa stanu finansów publicznych „nie oznacza ograniczenia ambicji państwa, lecz stanowi warunek trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej”.