Gospodarka u progu kryzysu. Alarmujące prognozy ekonomiczne dla Polski

W wywiadzie dla Polsat News, Kołodko nie owijał w bawełnę: obecna polityka gospodarcza rządu to "lot ćmy do ognia", który może skończyć się tylko poważnym kryzysem. Krytykuje wydatki na wojsko, nazywając je "wygórowanymi", oraz zadłużanie się u zewnętrznych partnerów, określając program SAFE jako "irracjonalność". 

Wolniejszy wzrost PKB

Raport EKF potwierdza te obawy. Prognozy mówią o systematycznym wzroście zadłużenia, spowalnianiu wzrostu PKB, spadku tempa konsumpcji i ograniczonych wzrostach wynagrodzeń. Ta kombinacja negatywnych czynników zdawała się dotąd nie niepokoić rządowych ekspertów. W medialnych narracjach, coś jednak się zmieniło. Autorzy prognoz na najbliższe lata, niemal jednomyślnie sugerują, że po tegorocznym wzroście PKB Polski o ok, 3,6 proc.

"W opinii ekspertów EKF makroekonomiczne wyzwania stojące przed Polską będą w kolejnych latach coraz silniej determinowane przez napięcia geopolityczne oraz rosnące znaczenie bezpieczeństwa militarnego i cyberbezpieczeństwa." - czytamy w raporcie.

Każdy kolejny rok będzie coraz gorszy. Dr Marcin Mrowiec, koordynator makroekonomiczny Europejskiego Kongresu Finansowego, stwierdza: 

Silniki polskiej gospodarki nie zatarły się, ale nie są już w stanie zwiększać obrotów. 

Czy to zapowiedź stagnacji, czy tylko naturalne wyhamowanie po latach dynamicznego, wspieranego coraz większymi kredytami rozwoju?

Dług publiczny? - „trajektoria nie do utrzymania”

Pewne jest, że Polska stoi przed poważnymi wyzwaniami. Czy rząd weźmie pod uwagę potencjalne zagrożenia? Wśród ekonomistów wiara w to systematycznie topnieje. Tym bardziej, że przyszły rok jest rokiem wyborczym. Profesor Grzegorz Kołodko mówi wprost o strategii "dotrwania do kolejnych wyborów". Prawdopodobnie, kosztem dalszego, coraz szybszego zadłużania kraju...

Raport EKF również wskazuje na ryzyka związane z niestabilnymi finansami publicznymi. Dr Mrowiec podkreśla, że "nasza trajektoria zadłużania jest nie do utrzymania w dłuższym czasie" i że potrzebna jest konsolidacja finansów publicznych.

Innowacje, edukacja, badania naukowe

Ekonomiści zwracają też uwagę na konieczność inwestycji w innowacje. "Musimy wytwarzać nowe produkty, nowe usługi, które będą generować wysoką marżę i ta marża zostanie u nas" - mówi dr Mrowiec. Bez innowacji nie mamy szans na utrzymanie konkurencyjności.

Jednak innowacje kosztują, a wydatki na inne cele (choćby te wskazywane przez Najwyższą Izbę Kontroli, przy okazji oceny zagospodarowania funduszy z KPO) zdają się mieć u rządzących wyższy priorytet. Raport EKF wskazuje również na potrzebę zwiększenia inwestycji w edukację i badania naukowe. Jednak i tu, w roku wyborczym, trudno spodziewać się większego napływu funduszy.

[Tytuł, sekcje "Co musisz wiedzieć" i "Czy grozi nam kryzys", a także niektóre śródtytuły od Redakcji]

Czy grozi nam kryzys?

Eksperci nie przewidują obecnie gwałtownego załamania gospodarczego porównywalnego z kryzysem finansowym z 2008 roku. Coraz częściej zwracają jednak uwagę na sygnały wskazujące na możliwe wyraźne spowolnienie wzrostu gospodarczego w najbliższych latach.

Największe obawy budzą rosnący dług publiczny, wysokie wydatki państwa, niepewność geopolityczna oraz słabnące tempo wzrostu inwestycji i konsumpcji. Według prognoz ekonomistów polska gospodarka nadal będzie się rozwijać, ale znacznie wolniej niż w poprzednich latach.

Zdaniem autorów raportu Europejskiego Kongresu Finansowego kluczowe znaczenie dla utrzymania konkurencyjności Polski będą miały inwestycje w innowacje, edukację oraz badania naukowe. Bez takich działań kraj może stopniowo tracić przewagi, które dotychczas napędzały rozwój gospodarczy.