„Tysiąclecie edukacji w Polsce. Tradycja – Tożsamość – Przyszłość”. Konferencja naukowa oświatowej Solidarności

- W Warszawie odbyła się konferencja naukowa „Tysiąclecie edukacji w Polsce. Tradycja – Tożsamość – Przyszłość” zorganizowana przez oświatową Solidarność
- Zaproszeni prelegenci mówili o roli edukacji w dziejach Polski, jej miejscu w kształtowaniu tożsamości narodowej i wspólnej pamięci
- Naukowcy wskazywali na główne problemy i wyzwania stojące przed współczesną szkołą, uczniami i nauczycielami
Konferencja odbyła się 21 listopada br. w Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie.
Lesław Ordon, Zastępca przewodniczącego Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” powitał gości i przedstawił film, w którym pokazał najważniejsze momenty polskiej edukacji, najważniejsze postaci, pedagodzy, reformatorzy szkoły od powstania państwa polskiego w X w. do dnia dzisiejszego.
Następnie wystąpiła gospodarz miejsca, dyrektor, Centralnego Przystanku Historia IPN, Anna Putkiewicz, która podziękowała Solidarności za wkład w upowszechnianie polskiej historii, szczególnie dziejów rodzimej edukacji.
I Panel: Polska szkoła jako fundament państwa i narodu
Dr Waldemar Jakubowski, Przewodniczący Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” dziękując IPN za gościnę zwrócił uwagę, że szkoła budowała Polskę, ale bardzo wyraźnie trzeba je podkreślić, że to budowanie szkoły było właściwie pewnym niejednorodnym procesem.
Kiedy mówimy o tysiącu lat edukacji w Polsce, łatwo wpaść w pułapkę jubileuszowej opowieści, jak było wspaniale, powstawały kolejne instytucje, natomiast prawda jest zupełnie inna. To była pewna sinusoida, były wzrosty i upadki
- mówił.
Musimy sobie zadać pytanie, w jaki sposób to dziedzictwo polskiej edukacji wpływa na nas samych. Jakie pytania należy sobie zadać, żeby to dziedzictwo zachować. Bardzo istotne jest, żeby mieć w głowie, że szkoła jest zadaniem, które cały czas się staje. To nie jest coś, co w pewnym momencie powiemy, że się zakończyło i jesteśmy tutaj już na takim etapie, że nie musimy się zastanawiać co dalej
- zastanawiał się Waldemar Jakubowski.
Szef oświatowej Solidarności zwrócił uwagę, że tysiąc lat polskiej edukacji, to nie tylko przekazywanie wiedzy, ale branie na siebie odpowiedzialności przez następujące po sobie pokolenia pedagogów za losy wspólnoty narodowej, uświadamiania kolejnym pokoleniom młodych Polaków kim są, skąd ich dziedzictwo:
Chciałbym postawić tezę, że tysiąclecia historia polskiej edukacji jest przede wszystkim historią odpowiedzialności za człowieka i wspólnotę. Jest także historią solidarności rozumianej szerzej niż nazwa związku zawodowego, który tutaj prezentuje. To solidarność pokoleń przekazujących sobie język, wiedzę, kulturę i pamięć. Solidarność nauczycieli, rodziców, uczonych, ale także społeczności lokalnej. To jest bardzo istotne, że szkoła to wspólnota i zanim powstała szkoła, powstawała wspólnota.
Kontynuując wątek tłumaczył, że to wspólnota generuje potrzebę edukacji na różnym poziomie, czy to jest edukacja w wymiarze praktycznym, czy edukacja w wymiarze teoretycznym, ale najpierw musi istnieć wspólnota, żeby zrodziła się potrzeba edukacji,
żeby była potrzeba kształcenia. Mówiliśmy już o Kazimierzu Odnowicielu. To istotna postać, z tego jest najistotniejsze, to potrzeba rozumienia, że bez edukacji nie ma państwa, państwo jest możliwe tylko w oparciu o edukację. No i oczywiście Uniwersytet. Stał się miejscem nie tylko zdobywania wiedzy, ale również sporów o prawo, państwo, moralność i odpowiedzialność. Szczególne miejsce zajmuje tutaj Paweł Włodkowicz. Włodkowicz to pewien krok milowy, bo w swoich rozważaniach dotyczących stosunków międzynarodowych to była pierwsza tak udokumentowana szersza refleksja właśnie dotycząca spraw międzynarodowych. Przypomnę, że bronił prawa do istnienia wspólnot politycznych i do wolności tych wspólnot. To bardzo ważne w także dzisiaj. Nasz myśliciel przypominał także, że siła nie daje państwu prawa do odbierania innym tej podmiotowości. To ważna lekcja również dla współczesnej szkoły.
Waldemar Jakubowski tłumaczył dalej, że nie można ograniczać się do przekazywania informacji w szkole, ale powinna kształtować ona zdolność odróżniania, prawa od bezprawia, sprawiedliwości od przemocy, argumentu od ideologicznego przymusu. To bardzo aktualny wniosek również dzisiaj. Szkoła nie jest dodatkiem do państwa, jest jednym z fundamentów państwa. Bez szkoły trudno sobie wyobrazić, żeby jakiekolwiek państwo, współczesne państwo mogło funkcjonować.
Dalej mówił o stworzeniu jednolitego systemu edukacji z obszarów trzech zaborów po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku oraz przypomniał postać bł Natalii Tułasiewicz, kóra staraniem Solidarności stała się patronką polskich nauczycieli. Ta bardzo ważna dla nas postać, która zginęła w Ravensbrück i wybrała, powiedziałbym, heroiczną drogę właśnie edukacyjno-wychowawczą. To edukacja, którą można nazwać edukacją poprzez przykład.

Prof. dr hab. Jan Żaryn, UKSW w prelekcji, „Nauczyciele „Solidarności” i stanu wojennego„ opowiadał o heroicznej postawie nauczycieli w czasie stano wojennego, kiedy walczyli o polskość, na lekcjach historii, mimo szykan i niezadowolenia komunistycznych władz mówili o prawdziwej historii Polski, o komunistycznym zniewoleniu. Postawa wielu wspaniałych pedagogów z lat 80., ich moralna postawa, miłość do szkoły i uczniów została zapisana. Prof. Żaryn przyznał, że gdy dziś czyta się tamte wydarzenia ogarnia prawdziwy podziw dla nauczycieli, którzy czuli się w obowiązku przekazywać nie tylko wiedzę i informacje, ale także pewien etos, postawę moralna i patriotyczną młodemu pokoleniu.
Bardzo ciekawy wykład przeprowadził Dr Artur Górecki z Centrum Edukacyjnego Ordo Iuris – „U źródeł polskiej szkoły. Edukacja w kręgu Kościoła po przyjęciu chrześcijaństwa – klasyczne założenia edukacji”.

Dr Górecki przedstawił dobrze udokumentowaną tezę, że polska edukacja zaczęła się wraz z chrystianizacją naszych ziem.
Pierwsi polscy książęta piastowscy pobierali nauki o mnichów, którzy przynieśli na ziemie polskie dziedzictwo grecko-rzymskiej myśli. Pierwszym elementarze był psałterz księgi liturgiczne, a pierwsze ośrodki edukacji znajdowały się w klasztorach i przy kościołach. Edukacja służyła przede wszystkim formowaniu człowieka
– mówił.
II Panel. Dziedzictwo polskiej myśli pedagogicznej
Ks.prof. Maciej Hułas, z KUL w wykładzie „Kształcenie integralne wobec apoteozy wiedzy instrumentalnej”, mówił w swoim wykładzie o problemie fragmentaryzacji wiedzy ze współczesnym świecie, braku komplementarności, a nawet zrozumienia pomiędzy rożnymi dziedzinami.
Prof. Marek Rembierz z UŚ przedstawił wykład, „Dziedzictwo dziejów polskiej edukacji a kształtowanie się tożsamości polskiej kultury duchowej – w kręgu refleksji i interpretacji Karola Wojtyły/Jana Pawła II”. Prelegent mówił o ważnym aspekcie personalizmu w metodzie nauczania Jana Pawła II oraz tradycji „dwóch płuc” Europy, czyli dziedzictwa Wschodu i Zachodu w dziele doskonalenia człowieka.
Dr Szymon Grzelak z Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej wygłosił referat pt. „Szkoła wobec współczesnych zagrożeń. Perspektywa profilaktyki zintegrowanej”. Zwrócił uwagę, że wśród wielu podmiotów i instytucji dedykowanych edukacji i wychowaniu młodego pokolenia prawie nikt nie pochyla się nad edukacją dla prokreacji.
Tymczasem to jedno z największych wyzwań obecnie i w przyszłości. Nikt nie edukuje młodych Polaków w kierunku chęci posiadania potomstwa
– mówił.
III Panel. Tożsamość narodowa a edukacja

Wojciech Książek, NSZZ „Solidarność”,w latach 1997–2001 podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej swoje przemówienie zatytułował, „Uwagi do edukacji historycznej i obywatelskiej. Potrzeba dialogu w pracach nad programem edukacyjnym”.
Marek Mirosław z NSZZ „Solidarność” i doradca metodyczny wygłosił wykład pt: „Czy można uczyć historii bez pamięci? Tysiąc lat tradycji edukacyjnej wobec wyzwań szkoły jutra”.
MArek Mirosław mówił o kontrowersjach wokół nauczania historii w szkole, o redefinicjach "kodu kulturowego", który ma być przekazywany w szkole oraz do kogo kierowane są lekcje historii: do Polaków, czy może raczej do "mieszkańców Polski"?

Tagi
Komentarze
MEN musi usłyszeć głos oświaty!

ZUS wydał komunikat dla nauczycieli. Czasu jest coraz mniej
Nowy sondaż o polskich szkołach. Wynik daje do myślenia

Nagrał film z nożem. Teraz grozi mu nawet 8 lat więzienia

Marcin Bąk: Szkoła, owszem ale jaka?



