Co musisz wiedzieć
- Sejm przegłosował kandydatów na sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
- Procedura wyboru owych sędziów była wadliwa.
- Wobec spodziewanej odmowy ze strony prezydenta RP przyjęcia od sędziów ślubowania, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek rozważa siłowe przejęcie TK.
Wariant siłowy
"Szykuje się wariant siłowy w Trybunale Konstytucyjny"
- alarmuje na X Dagmara Pawełczyk-Woicka,.
"Z Trybunałem skasujemy przepisy wprowadzane przez PiS"
- mówi portalowi Zero.pl polityk Koalicji Obywatelskiej.
"Portal donosi, że lista potencjalnych spraw szykowanych po uzyskaniu większości w TK obejmuje:
- 1. ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa,
- 2.prawo o prokuraturze i roli prezydenta w odwołaniu i mianowaniu prokuratora krajowego,
- 3. losowego przydziału spraw,
- 4. Sądu Najwyższego"
- wylicza szefowa KRS.
"Czy ktoś mi powie, co im zawinił losowy przydział spraw, że ten też chcą uznać za niekonstytucyjny?"
- pyta.
Reakcja TK na uchwałę Sejmu
"Sejm RP jako konstytucyjny organ ma prawo wyrażać swoje stanowiska i opinie w uchwałach, ale nie jest uprawniony do oceniania pozycji i statusu innego konstytucyjnego organu - Trybunału Konstytucyjnego, w tym sędziów i jego Prezesa"
- oświadczył TK na platformie X Bogdan Święczkowski komentując uchwałę Sejmu dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego.
Uchwała Sejmu
Sejm podjął w piątek uchwałę w sprawie działań "niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego". Inicjatywa ma związek z zaplanowanym wyborem przez Sejm sędziów TK.
Za uchwałą głosowało 235 posłów, 197 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej Sejm nie uwzględnił wniosku PiS o odrzucenie uchwały oraz wniosku mniejszości zgłoszonego do treści uchwały.
Uchwałę zaproponowała grupa ponad 30 posłów z wszystkich ugrupowań koalicji rządzącej: KO, Lewicy, PSL-TD, Centrum i Polski 2050. Posłowie wskazali w niej, że "w świetle standardów konstytucyjnych oraz wiążących RP standardów międzynarodowych i europejskich, przestał spełniać swoją funkcję jako organ bezstronny i niezawisły, służący obywatelom Rzeczypospolitej jako najważniejszy strażnik ich konstytucyjnych praw". Jak zaznaczono, zostało to potwierdzone m.in. przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez Europejski Trybunał Praw Człowieka i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
"Reforma" Tuska
"Sejm uznaje za konieczne podjęcie działań służących ukształtowaniu składu osobowego Trybunału Konstytucyjnego w taki sposób, by Trybunał ten spełniał wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego, w tym w szczególności dokonania wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego na wolne miejsca, z uwzględnieniem potrzeby odbudowy zaufania publicznego do tego organu". Sejm jeszcze w piątek po południu będzie głosował nad wyborem 6 sędziów TK na wakujące w Trybunale stanowiska.
W uchwale podkreślono, że "nadrzędnym celem podejmowanych działań jest przywrócenie funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego jako organu wykonującego określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zadania, w sposób zgodny z obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej porządkiem prawnym".
Posłowie wskazali też w uchwale na inną, podjętą przez Sejm uchwałę w marcu 2024 roku ws. usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności TK.
Zamach na TK
Sejm podkreślił w niej, że "uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy". Sejm uznał też m.in., że orzekający w TK Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski nie są sędziami Trybunału. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.
Z kolei rząd, w przyjętej w grudniu 2024 r. uchwale wskazał, że ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć TK mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Jak dodano, "nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony".
Obecnie w Trybunale Konstytucyjnym na 15 stanowisk jest 6 wakatów sędziowskich. W czwartek późnym wieczorem sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka pozytywnie zaopiniowała siedmiu kandydatów na sędziów Trybunału.
