Prawdziwa "dziewczyna Bonda" była polskim szpiegiem. Możliwe, że została zamordowana na zlecenie władz PRL
- Krystyna Skarbek była jedną z najskuteczniejszych agentek alianckich w czasie II wojny światowej i pierwowzorem postaci „dziewczyny Bonda” stworzonej przez Iana Fleminga.
- Została zamordowana w 1952 roku w Londynie przez odrzuconego adoratora, jednak okoliczności jej śmierci do dziś budzą wątpliwości i są przedmiotem różnych hipotez.
- Część badaczy wskazuje na możliwe tło wywiadowcze sprawy, ale brak jednoznacznych dowodów potwierdzających udział służb specjalnych lub władz PRL w jej śmierci.
Pierwowzór "dziewczyny Bonda"
Okoliczności jej śmierci do dziś budzą wątpliwości. Miała zostać pchnięta nożem w londyńskim hotelu przez Dennisa Muldowneya, irlandzkiego stewarda, którego oświadczyny wcześniej odrzuciła. Mordercę dziwnie szybko skazano i powieszono. Podejrzewa się, że działał na zlecenie sowieckiego NKWD, brytyjskiego wywiadu, lub władz komunistycznej Polski. 15 czerwca 1952 r. w Londynie odeszła chyba najwybitniejsza polska kobieta-szpieg Krystyna Skarbek.
Praca przed wojną w warszawskim przedstawicielstwie Fiata, gdzie miała kontakt ze spalinami, spowodowała plamy na płucach. To uratowało jej życie. Gestapo, które aresztowało Krystynę w styczniu 1941 r., wypuściło ją, obawiając się gruźlicy.
Z kolei lecząc się w Zakopanem, Skarbek nawiązała kontakty z ówczesną elitą Rzeczypospolitej, ale też przemytnikami alkoholu i papierosów. Znajomość ludzi, kryjówek i szlaków pomogła jej w czasie wojny pełnić misję tatrzańskiej kurierki-wywiadowcy. Wiele wskazuje na to, że na jej przeżyciach wzorował się brytyjski pisarz Ian Fleming, były oficer służb specjalnych, tworząc postać Vesper Lynd – bohaterki swojej pierwszej powieści o Jamesie Bondzie – "Casino Royale".
Krystyna Skarbek
Krystyna Skarbek urodziła się 1 maja 1908 r. w Warszawie jako córka ziemianina Jerzego Skarbka herbu Abdank i Stefanii, pochodzącej z łódzkiej zamożnej rodziny żydowskich bankierów Goldfederów. Już od młodych lat jeździła konno, na nartach i wspinała się w górach, opanowała francuski, angielski i łacinę. Niezwykła uroda – którą wychwalał np. podróżnik i pisarz Arkady Fiedler – pozwoliła jej uczestniczyć w konkursie Miss Polonia w 1930 r.
Po wybuchu wojny znalazła się w Anglii, gdzie wstąpiła do tajnej agencji brytyjskiej SOE, powołanej przez Winstona Churchilla do dywersji na tyłach niemieckiej armii. Według nowego życiorysu była angielską dziennikarką Christine Granville, urodzoną w 1915 r., pracującą jako korespondent na Węgrzech. Z Budapesztu, trzykrotnie, konspiracyjnym szlakiem przez Tatry przebijała się do okupowanej Polski. Razem z Andrzejem Kowerskim, ps. Andrew Kennedy, organizowała ucieczki Polaków, internowanych w węgierskich obozach do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Dzięki zebranym przez nich informacjom o ruchach wojsk Churchill wiedział, kiedy Niemcy zaatakują ZSRS. Brytyjski premier nazywał Polkę „piękną, inteligentną, piekielnie odważną, najlepszą moją agentką”. Współpracowała z głęboko zakonspirowaną polską konspiracyjną organizacją wywiadowczą „Muszkieterowie”.
Gorzej było w życiu prywatnym. Krystynie nie udało się przekonać matki do ucieczki z Polski – Stefania Skarbek została zamordowana przez Niemców na Pawiaku w styczniu 1942 r.
Pracowała jako pokojówka
Niezwykłe misje wywiadowcze pełniła w Wielkiej Brytanii, na Bliskim Wschodzie i we Francji. Podczas Powstania Warszawskiego jej wielokrotne wnioski o przerzut do kraju zostały odrzucone. W kwietniu 1945 r. zdemobilizowana w Kairze dostała odprawę w wysokości zaledwie 100 funtów (roczna płaca wynosiła wtedy ok. 3000 funtów). Pracowała jako pokojówka w hotelu, telefonistka, sprzedawczyni w londyńskim domu towarowym Harrods, stewardesa na statkach pasażerskich. Aż do 15 czerwca 1952 r.
[Tadeusz Płużański jest historykiem i publicystą, autorem książek z serii "Bestie"]
[Tytuł, lead, sekcje "Co musisz wiedzieć", "Jakie znaczenie ma dzisiaj postać Krystyna Skarbek" i śródtytuły od Redakcji]
Jakie znaczenie ma dzisiaj postać Krystyny Skarbek
- Postać Krystyny Skarbek pozostaje dziś ważnym punktem odniesienia w budowaniu postaw patriotycznych, szczególnie wśród młodszych pokoleń. Jej biografia pokazuje, że patriotyzm nie ogranicza się do deklaracji, lecz wyraża się w konkretnym działaniu – często wymagającym odwagi, poświęcenia i gotowości do ryzyka w imię dobra państwa.
- Współcześnie Skarbek może być symbolem nowoczesnego patriotyzmu: aktywnego, odpowiedzialnego i opartego na kompetencjach. Jej działalność wywiadowcza, znajomość języków i umiejętność działania w międzynarodowym środowisku pokazują, że służba dla kraju może przyjmować różne formy – także poza polem walki.
- Jej historia ma również znaczenie edukacyjne i tożsamościowe. Przypomina o wkładzie Polaków w zwycięstwo aliantów oraz o roli kobiet w historii, często niedocenianej. W tym kontekście może wzmacniać poczucie dumy narodowej i inspirować do zaangażowania obywatelskiego, opartego na wiedzy, odpowiedzialności i trosce o wspólnotę.
