Polski rząd uczestniczył w negocjowaniu łapówki dla Himmlera za uwolnienie 300 tys. Żydów

"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" — można przeczytać w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Depesza została wysłana do Unii Rabinów Ortodoksyjnych, a jej autorem jest Isaac Sternbuch, lider żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah.
Opisem negocjacji zajmował się m.in. kanadyjski badacz Max Wallace w książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust". Jedna z tez autora mówi, że to właśnie te negocjacje miały wpłynąć na powstrzymanie Holocaustu w listopadzie 1944 r.
Depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku świadczy o tym, że ważny udział w tych negocjacjach miała polska dyplomacja, która była przekaźnikiem najbardziej poufnych informacji.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" — pisał w omawianej depeszy Isaac Sternbuch.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, to jedni z największych żydowskich bohaterów podejmujący się ratowania Żydów z zagłady. Już po wojnie pozytywnie wypowiadali się o pracy polskiego ambasadora w Bernie Aleksandra Ładosia. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" — pisała Recha Sternbuch.

Źródło: TVP.info
kos/k