Skansen Europa. Polityka klimatyczna UE prowadzi do wzrostu emisji CO2
- Artykuł krytycznie ocenia politykę klimatyczną Unii Europejskiej, wskazując na rosnące koszty energii i utratę konkurencyjności europejskiej gospodarki.
- Autor zwraca uwagę, że część produkcji przemysłowej przenosi się do Chin i Indii, gdzie energia jest tańsza, a normy środowiskowe mniej restrykcyjne.
- W tekście podniesiono także problem niespójności europejskiej transformacji energetycznej, m.in. w kwestii węgla brunatnego, energetyki jądrowej oraz systemu ETS.
Koszty transformacji energetycznej rosną. Europejska gospodarka płaci wysoką cenę polityki klimatycznej UE: utrata konkurencyjności, przenoszenie produkcji do Chin i Indii, a także… wzrost emisji CO2 na świecie.
Węgiel brunatny - symbol "ambitnej" polityki?
Niemcy, często przedstawiane jako lider zielonej transformacji, wciąż wydobywają ogromne ilości węgla brunatnego. Według danych z 2022 roku, odpowiada on za około 25% niemieckiej produkcji energii elektrycznej. To pokazuje, jak trudno jest pogodzić deklaracje z rzeczywistymi działaniami.
"W 2022 roku Niemcy wyprodukowały łącznie prawie 131 milionów ton węgla brunatnego, co plasuje je na trzecim miejscu pod względem wydobycia na świecie. Produkcja węgla brunatnego w Niemczech zmniejszyła się w ciągu ostatniej dekady i w 2014 roku wyniosła ponad 178 milionów ton" - podaje Statista.com.
Elektrownie jądrowe - od wyłączania do reaktywacji
Kolejnym przykładem chaosu decyzyjnego jest polityka wobec energetyki jądrowej. Niemcy zdecydowały się wyłączyć swoje reaktory, podczas gdy Francja i inne kraje UE, w obliczu kryzysu energetycznego, widzą w nich ratunek przed grożącą im niestabilnością w dostawach prądu. Brak spójnej, kontynentalnej strategii jest tu szczególnie widoczny.
Farmy wiatrowe kontra lasy i węgiel
W imię zielonej energii wycina się lasy. Po co? Na przykład, aby postawić na ich miejscu farmy wiatrowe! Jednak w niektórych przypadkach, gdy pod wiatrakami znajdują się pokłady węgla brunatnego, farmy, a nawet sąsiadujące z nimi wioski są likwidowane. To pokazuje, jak irracjonalne mogą być decyzje polityczne.
"Tylko w ostatnich latach i tylko w jednym z nadleśnictw (Nadleśnictwo Choczewo) na cele związane z budową elektrowni wiatrowych na morzu przeznaczono do wycięcia blisko 120 ha lasu (...)" - pisały w oświadczeniu Lasy Państwowe.
Gaz i ropa wciąż w grze
Nie tylko Niemcy, ale i inne kraje UE, takie jak Holandia czy Wielka Brytania, zwiększają wydobycie gazu ziemnego. Również poszukiwania nowych złóż ropy naftowej trwają w wielu regionach. To stoi w sprzeczności z deklaracjami o odejściu od paliw kopalnych.
Propaganda kontra rzeczywistość
Hasła o "darmowej" energii ze słońca i wiatru brzmią atrakcyjnie, ale rzeczywistość jest inna. Wysokie ceny energii z OZE, niestabilność dostaw i konieczność inwestycji w infrastrukturę to fakty o których unijne salony nie chcą słyszeć. Tymczasem węgiel kamienny, tak "nieopłacalny" w Europie, zapewnia tanią energię w Chinach, USA, a zwłaszcza w Indiach, gdzie aż 74 proc. energii pozyskiwane jest właśnie z węgla.
"Produkcja z elektrowni opalanych paliwami kopalnymi wzrosła o 11,2%, co stanowi najszybszy wzrost od ponad trzech dekad" - pisało w 2023 roku Times of India.
Dane o cenach energii
Według raportu Międzynarodowej Agencji Energetycznej, energia elektryczna w Chinach jest średnio o 50% tańsza niż w UE. W Indiach różnica sięga nawet 70%. To efekt braku systemu ETS i większego udziału węgla w miksie energetycznym.
Emisje CO2 rosną
Przenoszenie produkcji przemysłowej do Chin i Indii, a rolnictwa na Ukrainę i do Ameryki Południowej, prowadzi do wzrostu globalnych emisji CO2. Według danych IPCC, emisje związane z przenoszeniem produkcji wzrosły o 15% w ciągu ostatniej dekady.
Dlaczego wyprodukowanie tej samej jednostki towaru na innych kontynentach wiąże się z większą emisją? To skutek wyższej energochłonności procesów produkcyjnych poza naszym kontynentem (brak ETS i rygorystycznych norm środowiskowych), oraz miksu energetycznego opartego w większym stopniu na węglu.
ETS - maszynka do zarabiania pieniędzy?
System handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla generuje miliardy euro dla instytucji finansowych. Być może, właśnie z tego powodu Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzega, że wycofanie się z Unii Europejskiej z systemu ETS mogłoby zaszkodzić gospodarce (?), a jednocześnie – co wyraźnie bardziej niepokoi MFW - wywołać niestabilność na światowych rynkach finansowych. Uprawnienia do emisji CO₂ są masowo kupowane przez fundusze inwestycyjne, banki oraz instytucje finansowe jako aktywa spekulacyjne i zabezpieczające. Instytucje finansowe dobrze zarabiają na obronie klimatu i nie chcą z tych dochodów rezygnować, nawet jeśli odbywałoby się to kosztem stopniowej likwidacji produkcji przemysłowej i rolnej na naszym kontynencie.
Ceny pomagają ograniczyć popyt i przywrócić równowagę między podażą a popytem. Wiele rozważanych środków osłabia ten mechanizm - mówił dla agencji Reuters Szef departamentu europejskiego MFW Alfred Kammer.
Długoterminowe skutki gospodarcze
Utrzymywanie wysokich kosztów produkcji w UE przy braku takich obciążeń w Azji i Ameryce prowadzi do utraty konkurencyjności. Firmy przenoszą produkcję, co pogłębia problem nie tylko ogólnoświatowej emisji, ale także potencjalnego, znacznego wzrostu bezrobocia w Europie.
Podsumowanie
Europejska polityka klimatyczna stoi przed wyzwaniem pogodzenia ambitnych celów z realiami gospodarczymi. Bez spójnej strategii i długoterminowego planowania, ryzykujemy dalszą utratę konkurencyjności i pogłębienie kryzysu energetycznego. Czas na odważne decyzje, które połączą ochronę klimatu z rozwojem gospodarczym
Czy Europę stać na to, aby stała się jedynie atrakcją turystyczną dla reszty świata? Skansenem, w którym zaniechano jakiejkolwiek produkcji? Na te pytania powinni sobie odpowiedzieć zarówno administratorzy Unii Europejskiej, jak i sami mieszkańcy naszego kontynentu.