Pamięć o tajnych studiach w Krakowie

W trakcie uroczystości, w której uczestniczyły trzy uczestniczki tajnego nauczania: 98-letnia Marta Lipińska (studiowała rolnictwo), 97-letnia Halina Królikiewicz-Kwiatkowska (studiowała polonistykę) oraz 95-letnia Alicja Bijałd-Kozdrój (studiowała medycynę),
odczytano list prezydenta Andrzeja Dudy, który podkreślił swoją radość i dumę, że społeczność uczeni, która sam ukończył, pielęgnuje pamięć o zasługach, jakie nasi poprzednicy położyli w walce o niepodległość Ojczyzny, walce, którą nasz naród prowadził
nie tylko zbrojnie, ale też myślą i słowem. - W śmiertelnych zmaganiach, toczonych z okupantem niemieckim, wolna nauka i studia, kontynuowane w warunkach konspiracji, miały znaczenie równie doniosłe, co działania bojowe pisał prezydent Duda. - Były czynną
obroną przeciw działaniom hitlerowskiej III Rzeszy, która chciała zmienić nas, Polaków, w naród niewolników, pozbawiony wykształconych elit".

List Andrzeja Dudy podczas uroczystości w Collegium Novum UJ odczytał wojewoda małopolski Piotr Ćwik.

Tajne nauczanie na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie działało od wiosny 1942 r. Uruchomiono m.in. studia prawnicze, lekarskie, polonistyczne, filologiczne, matematyczne, chemiczne, rolnicze. Miejscem nauki były zazwyczaj prywatne mieszkania profesorów lub
rodziców studentów. Młodzież podzielona była na zespoły składające się z 5-10 osób. Kierownicy wszystkich kompletów podlegali głównemu komendantowi młodzieży - Józefowi Stefanowi Trojanowskiemu, studentowi prawa i prezesowi tajnej Bratniej Pomocy, studenckiej organizacji samopomocowej. Ze strony tajnych struktur Uniwersytetu studiami kierował prof. Mieczysław Małecki. W ciągu kilku lat w stolicy Generalnego Gubernatorstwa w tajnych studiach uczestniczyło ok. 1 tys. studentów.


Adam Zyzman