Nowe odkrycie na Księżycu. Tysiące niewidocznych wcześniej formacji

22.02.2026 14:19

Księżyc stopniowo zmniejsza swój rozmiar. Naukowcy szacują, że jego promień jest dziś o około 50 metrów krótszy niż 200 milionów lat temu. Proces ten wynika z ochładzania się wnętrza satelity, co prowadzi do naprężeń w skorupie i powstawania deformacji powierzchni.

Co musisz wiedzieć

Księżyc stopniowo kurczy się - jego promień jest dziś o ok. 50 metrów mniejszy niż 200 milionów lat temu.
Proces kurczenia wynika z ochładzania się wnętrza satelity, co powoduje naprężenia i deformacje skorupy.
Powstają charakterystyczne skarpy płatowe na wyżynach oraz małe grzbiety morskie (SMR) w morzach księżycowych.
SMR (niewielkie uskoki tektoniczne w tzw. morach księżycowych) są młodsze niż wyżynne uskoki
Średni wiek tych formacji to 124 miliony lat.

Nowe odkrycie na Księżycu. Tysiące niewidocznych wcześniej formacji

Księżyc kiedyś przejawiał większą aktywność geologiczną niż dziś. W miarę jak jego wnętrze stygło, skorupa ulegała naprężeniom i pękała, a warstwy stopniowo się kurczyły. Skutkiem tych procesów były charakterystyczne skarpy płatowe. Jak tłumaczą badacze: "Połączone populacje płatowych skarp i SMR-ów dają pełniejszy, globalny obraz niedawnej aktywności tektonicznej Księżyca".

Najnowsze badania to cenne informacje

Najnowsze badania pozwoliły także odkryć małe grzbiety morskie (SMR), czyli uskoki w morzach księżycowych - ciemnych, równinnych terenach bazaltowych. Analiza SMR dostarcza cennych informacji o historii i budowie satelity oraz o potencjalnych zagrożeniach dla przyszłych misji kosmicznych.

Jak wyjaśnia geolog Cole Nypaver:

"Od czasów misji Apollo wiemy o powszechności płatowych skarp na księżycowych wyżynach, ale to pierwszy raz, kiedy naukowcy udokumentowali powszechność podobnych struktur w całym morzu księżycowym. Ta praca pozwala nam uzyskać globalną, kompletną perspektywę na temat niedawnej tektonicznej aktywności Księżyca, co doprowadzi do lepszego zrozumienia jego wnętrza, historii termicznej i sejsmicznej, a także potencjału przyszłych trzęsień Księżyca".

Anna Jezierska