Nie żyje Fidel Castro

Już w sobotę ciało Fidela Castro zostanie poddane kremacji, zaś na 4 grudnia zapowiadany jest pogrzeb.

Fidel Castro był faktycznym przywódcą Kuby w latach 1959-2008. Władzę, ze względu na zły stan zdrowia, przekazał bratu, Raulowi Castro. Przewodził antyrządowej rewolucji, rozpoczętej na Kubie w 1956 roku, kiedy to wraz z grupą rewolucjonistów (w tym Che Guevarą i Raulem Castro) przybył na wyspę po wcześniejszym pobycie w Meksyku, gdzie formował rewolucyjne oddziały. Już trzy lata później udało mu się przejąć władzę w Hawanie, gdzie ogłosił się naczelnym dowódcą sił zbrojnych, a także premierem.

Kubański przywódca był z wykształcenia prawnikiem. Udało mu się założyć kancelarię adwokacką, jednak bardzo szybko pochłonęła go działalność polityczna i rewolucyjna, w którą zaangażował się jeszcze będąc na studiach, biorąc udział w studenckich protestach przeciw reżimowi prezydentów Gerardo Machado, Fulgencio Batisty i Ramóna Grau San Martína.
Jego poglądy ukształtowały się pod wpływem lektury pism Marksa, Engelsa i Lenina. Jako prawnik pracował na rzecz najbiedniejszych członków kubańskiego społeczeństwa, obwiniając ustrój kapitalistyczny za ekonomiczne problemy kraju. Początkowo chciał walczyć z reżimem drogą pokojowych protestów, jednak okazało się to bezskuteczne.
Po zorganizowaniu (głównie w Meksyku) rewolucyjnego Ruchu 26 Lipca i przejęciu władzy na Kubie, przeprowadza szereg reform społecznych, dzięki którym udało się znacznie zmniejszyć współczynnik analfabetyzmu, zbudować wiele tanich mieszkań, upowszechnić szkolnictwo i dostęp do opieki medycznej.
Niemalże od początku sprawowania władzy na Kubie, Castro wszedł z konflikt ze Stanami Zjednoczonymi (co poskutkowało przygotowaniem nieudanej rebelii przeciwko Castro, przy dużej pomocy ze strony CIA), utrzymując jednocześnie dobre relacje z ZSRR, który wspierał Kubę, zarówno jeśli chodzi o pomoc gospodarczą, jak i wojskową.

Po upadku ZSRR również na Kubie miały miejsce zmiany gospodarcze. W kraju, w którym przez wiele lat kapitał był znacjonalizowany, zaczęto znów legalizować prywatną przedsiębiorczość. Postawiono przede wszystkim na rozwój rynku turystycznego, który prężnie rozwija się szczególnie w ostatnich latach. Jednak Fidel Castro zawsze podkreślał socjalistyczny ustrój Kuby i odcinał się od idei kapitalistycznych i neoliberalnych, gorąco popierając ruch antyglobalistyczny.

Był przywódcą generalnie popieranym przez kubańskie społeczeństwo, jednak również mocno krytykowanym za wprowadzenie reżimu, w którym łamane były prawa człowieka czy stosowane tortury wobec więźniów politycznych. Przez cały okres sprawowania władzy przez Fidela Castro, zostało zorganizowane kilkaset zamachów na jego życie.

źródła: wikipedia.org, polskieradio.pl

/aeb