Kryzys Schengen. Ekspert: Tak działająca Hiszpania jest zagrożeniem dla całej Unii Europejskiej

Strefa Schengen ma sens tylko wtedy, gdy Unia Europejska jest w stanie bronić granic zewnętrznych i kontrolować, kto dostaje się na teren UE. To sprawa zupełnie kluczowa i ogromna odpowiedzialność państw frontowych, które powinny mieć wsparcie – finansowe, polityczne, regulacyjne – od KE i UE. Po to, by zabezpieczać Unię, jej mechanizmy swobodnego przepływu osób i każdy kraj członkowski. Teren UE musi być należycie chroniony w każdym miejscu – w tej polityce trzeba stawiać jednoznacznie na prymat bezpieczeństwa ponad ideologią, sprawami finansowymi, gospodarczymi czy potrzebami słabnącej demograficznie Europy

- napisał Stanisław Żaryn na platformie X.

Wskazywał, że każdy, „kto wchodzi na teren UE, musi być zweryfikowany pod kątem tożsamości i zagrożeń. A ci, którzy nie spełniają podstawowych zasad bezpieczeństwa, nie przechodzą weryfikacji i powinni być odsyłani ale przede wszystkim NIE WPUSZCZANI na teren UE. To, co dzieje się w Hiszpanii, od dawna podważa istotę funkcjonowania układu Schengen”.
W jego ocenie „polityka migracyjna hiszpańskiego rządu jest zagrożeniem dla całej Europy”.

Możliwy scenariusz

Przez to Hiszpania staje się koniem trojańskim. A zagrożenia są poważne. Inwazja na Ceutę to paraliż hiszpańskiej eksklawy, kompromitacja Hiszpanii, uderzenie w strategiczne interesy Europy (z uwagi na znaczenie Ceuty dla kontrolowania cieśniny gibraltarskiej). W końcu – to bardzo poważne zagrożenie dla całej Europy, jeśli rząd Hiszpanii zareaguje źle, zalegalizuje ten szturm i napędzi kolejne podobne ataki

- zauważył ekspert.

Jego zdaniem tak nakreślony scenariusz jest zupełnie realny, „bowiem ostatnia fala to skutek działań administracji rządowej oraz orzeczeń hiszpańskiego sądu”.

Rząd legalizuje migrantów przebywających w Hiszpanii nielegalnie, a Sądy zakazują natychmiastowego odsyłania ich, gdy przypływają do Ceuty morzem. Tak działająca Hiszpania jest zagrożeniem dla całej Unii Europejskiej. Tak działająca Europa jest na kursie samobójczym. Polska musi wyciągać wnioski i przygotować się do twardej postawy na każdej granicy RP!

- stwierdził.

Problematyczny brak kadrowy

Na koniec – warto przypomnieć, że Polska formalnie nadal MA ŚWIETNEGO Ambasadora RP w Maroko @KAKarwowski. Był bardzo aktywny i dobrze oceniany. Niestety w wyniku politycznych przepychanek Rząd zablokował jego misję i nakazał mu powrót do RP. Teraz mamy jedynie kierownika placówki. To kolejny kraj o ważnym znaczeniu - szczególnie obecnie, w którym straciliśmy realne możliwości oddziaływania na odpowiednim poziomie. A teraz widać, jak szkodliwa to sytuacja

- przypomniał Żaryn.

Włochy oficjalnie zawieszają Strefę Schengen z Hiszpanią

Włoska agencja poinformowała, że decyzję o zamknięciu granic morskich i lotniczych z Hiszpanią podjęto w następstwie najnowszych ustaleń, przeanalizowanych podczas posiedzenia Komitetu ds. Analizy Imigracji i Bezpieczeństwa Granic, któremu rano w siedzibie resortu przewodniczył jego szef minister Matteo Piantedosi.

Ponadto, jak zaznaczono, po rozmowie telefonicznej ministra Piantedosiego z jego francuskim odpowiednikiem Laurentem Nunezem uzgodniono zasadność wzmocnienia kontroli na lądowej granicy między Francją a Włochami. MSW ogłosiło, że działania te będą realizowane w ramach obowiązujących już wcześniej porozumień o współpracy między służbami policyjnymi obu państw.

Premier Hiszpanii Pedro Sánchez skrytykował włoską decyzję, podkreślając, że państwa UE muszą przestrzegać traktatów i opierać działania na danych. Wezwał również do zachowania jedności Unii.

Co decyzja Włoch oznacza dla podróżnych?

Decyzja oznacza co najmniej przywrócenie kontroli osób podróżujących między Hiszpanią i Włochami drogą lotniczą lub morską. Szczegółowe zasady, czas obowiązywania ograniczeń oraz ewentualny wpływ na rozkłady połączeń powinny zostać potwierdzone w komunikatach włoskiego MSW, przewoźników i portów lotniczych.

Dlaczego to ważne?

Strefa Schengen to system otwartych granic obejmujący 29 krajów europejskich, które oficjalnie zniosły kontrole na swoich wspólnych granicach. Ceuta jest jedyną lądową granicą UE z Afryką. Każde masowe przekroczenie granicy może wpłynąć na politykę migracyjną całej Unii Europejskiej. Ewentualne zaostrzenie kontroli granicznych lub zmiany w polityce migracyjnej mogą mieć wpływ nie tylko na Hiszpanię, ale również na funkcjonowanie całej strefy Schengen.

Kodeks graniczny Schengen pozwala państwom przywracać kontrole wewnętrzne w przypadku poważnego zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa, ale wymaga oceny konieczności i proporcjonalności takiej decyzji.

Sytuacja w Ceucie pozostaje dynamiczna. Hiszpańskie władze zapowiadają dalsze działania mające na celu zabezpieczenie granicy i odsyłanie osób, które przekroczyły ją nielegalnie. Nie wiadomo jednak, czy napływ migrantów zostanie szybko zatrzymany.

Presja migracyjna

Około 60 tys. migrantów przedostało się w ciągu doby z Maroka do hiszpańskiej Ceuty – poinformował cytowany przez BBC prezydent miasta Juan Jesús Vivas. Hiszpania skierowała wojsko do ochrony granicy, a premier Pedro Sánchez zapowiedział szybkie odsyłanie osób przebywających nielegalnie na terytorium kraju.

Co doprowadziło do kryzysu?

Napływ migrantów nastąpił po tym, jak Sąd Najwyższy Hiszpanii orzekł, że migranci zatrzymani na morzu podczas próby dotarcia do Ceuty lub Melilli, innej hiszpańskiej eksklawy, nie mogą zostać natychmiast odesłani do Maroka. Orzeczenie oznacza, że osoby zatrzymane na morzu podczas próby dotarcia do Ceuty lub Melilli muszą przejść indywidualną procedurę, zanim zostaną odesłane do Maroka.

Cytowany przez BBC premier Pedro Sánchez określił sytuację jako „atak” i stwierdził, że wszyscy nielegalni migranci zostaną odesłani do Maroka „tak szybko, jak to możliwe”. Kilku europejskich przywódców wyraziło zaniepokojenie, niektórzy obiecali zaostrzenie kontroli granicznych.

Według danych hiszpańskiego MSW aktualnych na godz. 18.26 do Maroka wróciło ponad 48,3 tys. osób. Władze Ceuty szacowały liczbę przybyłych na około 60 tys., natomiast administracja centralna mówiła o około 50 tys. Według najnowszego bilansu podczas przepraw zginęło co najmniej 57 osób.

Czytaj również

Około 60 tys. migrantów dotarło do Ceuty w ciągu doby. Schengen czeka kryzys?

Ceuta zalana imigrantami. Premier Hiszpanii: Atak na integralność terytorialną

Blisko 50 tys. nielegalnych imigrantów w ciągu doby. Nagrania z Hiszpanii szokują

Inwazja imigrantów na hiszpańską Ceutę. Meloni mówi o zawieszeniu Schengen na granicy z Hiszpanią

Tysiące migrantów dotarły do Ceuty. Policjanci mówią o ponad 20 tys., władze nie potwierdzają

VOX chce zablokować budowę islamskiego centrum w Sewilli

Dlaczego Ceuta ma strategiczne znaczenie?

Ceuta, położona na północnym wybrzeżu Maroka, jest oddzielona od kontynentalnej części Hiszpanii Cieśniną Gibraltarską i od dawna stanowi centralny punkt dla migrantów próbujących dotrzeć do Europy.

Lokalne władze zwróciły się do Madrytu o pomoc po niedawnym wzroście liczby prób przekroczenia granicy, ale w czwartek doszło do chaotycznych scen, gdy kontrole graniczne najwyraźniej się załamały.

Filmy i zdjęcia z czwartku pokazują tysiące ludzi napływających do miasta, a lokalne media donoszą, że przeprawy nadal trwają.

Hiszpania wzmocni granicę?

Juan Jesús Vivas, cytowany przez BBC, stwierdził, że sytuacja jest „nie do utrzymania" i że przybysze stanowią już około 70% populacji miasta, która według najnowszych danych lokalnych wynosi około 83 600 osób.

Hiszpania rozmieściła obecnie swoje siły zbrojne w celu wzmocnienia bezpieczeństwa w Ceucie i jej siostrzanym mieście Melilla, gdzie w nocy zgłoszono również od 300 do 400 przekroczeń granicy.

Przemawiając w piątek podczas wizyty w Ceucie, premier potępił to, co dzieje się na przejściach granicznych i stwierdził, że jest to atak na integralność terytorialną Hiszpanii.

Sánchez dodał, że rząd będzie rozważał wzmocnienie granicy z Marokiem.

Premier za niebezpieczne wydarzenia obwinił siatki przestępcze manipulujące niedawnym orzeczeniem Sądu Najwyższego, dodając, że w ostatnich godzinach nieprawidłowe informacje „rozprzestrzeniły się jak pożar".

Dodał, że władze Maroka współpracują z Hiszpanią nad planami powrotu osób, które wjechały tam nielegalnie.

Kto przybywa do Ceuty?

Wiele osób przekraczających granicę z Marokiem to osoby młode, głównie mężczyźni, choć – jak podaje BBC - w tłumie zdarzają się także kobiety i dzieci, a nawet niemowlęta. Władze szacują, że co najmniej 7000 osób, które nielegalnie przekroczyły terytorium w ciągu ostatnich 24 godzin, to osoby nieletnie.

Zazwyczaj, aby przedostać się do Ceuty, migranci płyną kilka kilometrów dalej wzdłuż wybrzeża. Tym razem wydaje się, że udało im się z łatwością zbliżyć do samego ogrodzenia granicznego. Na początku niektórzy nawet spacerowali po skałach na molo i wokół jego końca, ale większość musiała wypływać i pływać, aby dotrzeć do plaż po drugiej stronie.

Nie jest jasne, gdzie w tym momencie znajdowała się marokańska straż graniczna i dlaczego grupy migrantów nie zostały rozproszone ani zatrzymane.

Lokalne media mówią o strachu ludności

Lokalne media donosiły o chaosie na ulicach Ceuty od czwartku, a jeden z mieszkańców powiedział hiszpańskiej ABC, że ludzie się boją.

To jest silniejsze i bardziej agresywne niż to, czego doświadczyliśmy wcześniej

- powiedział hiszpańskiej stacji ochroniarz szpitala.

Hiszpański nadawca publiczny RTVE przekazał, że w piątek nad ranem setki osób brały udział w gwałtownych starciach na obszarach przygranicznych, próbując przedostać się z Maroka do Ceuty i Melilli - drugiej z eksklaw Hiszpanii na północy Afryki.

Kryzys migracyjny w Ceucie stał się nie tylko problemem Hiszpanii, lecz także testem dla funkcjonowania strefy Schengen i unijnej polityki ochrony granic. Decyzja Włoch o przywróceniu kontroli pokazuje, że wydarzenia na zewnętrznych granicach UE mogą szybko wpływać na swobodę przemieszczania się w całej Europie.